Βενεζουέλα: Εκατόμβη νεκρών και χιλιάδες τραυματίες από τον ισχυρό διπλό σεισμό στα ερείπια

Με τις επίσημες αναφορές να κάνουν πλέον λόγο για περίπου 235 νεκρούς και περισσότερους από 4.300 τραυματίες, η Βενεζουέλα βρίσκεται αντιμέτωπη με τις συνέπειες του ισχυρότερου διπλού σεισμού που έπληξε τη χώρα τα τελευταία 100 χρόνια.

Καθώς οι ελπίδες για τον εντοπισμό επιζώντων στα συντρίμμια των βόρειων περιοχών εξανεμίζονται, η διαχείριση της κρίσης μετατρέπεται σε ένα σύνθετο στοίχημα logisitics, με το κεντρικό αεροδρόμιο εκτός λειτουργίας και τη διεθνή κοινότητα –συμπεριλαμβανομένων των ΗΠΑ που προχώρησαν σε μερική άρση των κυρώσεων– να σπεύδει να οργανώσει τις γραμμές βοήθειας.

Εκατοντάδες νεκροί, χιλιάδες τραυματίες και αγνοούμενοι

Ο αριθμός των νεκρών έχει ανέλθει πλέον γύρω στους 235, ενώ οι τραυματίες αγγίζουν τουλάχιστον τους 4.300, με τις αρχές να εκφράζουν βεβαιότητα για περαιτέρω αύξηση των θυμάτων, καθώς χιλιάδες άνθρωποι αναφέρονται ως αγνοούμενοι.

Ο υπουργός Υγείας της χώρας, Κάρλος Αλβαράδο, προχώρησε την Πέμπτη σε μια δραματική ενημέρωση: «Δυστυχώς, έχουμε υποδεχθεί περίπου 235 ασθενείς οι οποίοι φτάνουν χωρίς ζωτικά σημεία ή πεθαίνουν κατά την άφιξή τους στις υγειονομικές μας εγκαταστάσεις».

Οι σεισμοί μεγέθους 7,2 και 7,5 Ρίχτερ που σημειώθηκαν το βράδυ της Τετάρτης έγιναν αισθητοί σε ολόκληρη την περιοχή, προκαλώντας εκκενώσεις κτιρίων ακόμη και στον Αμαζόνιο της γειτονικής Βραζιλίας.

Απόγνωση στα συντρίμμια και οργή για την κρατική υποστήριξη

Σε πόλεις της βόρειας Βενεζουέλας, πανικόβλητοι κάτοικοι πλημμύρισαν τους δρόμους, ψάχνοντας στα χαλάσματα με γυμνά χέρια για τους δικούς τους ανθρώπους.

Οι τραυματίες, ανάμεσά τους πολλά παιδιά αλλά και ζώα, ανασύρονται καλυμμένοι με σκόνη και αίμα.

Η κρατική τηλεόραση μετέδωσε συγκλονιστικές εικόνες από τις διασώσεις, όπως μιας γυναίκας παγιδευμένης κάτω από μια τσιμεντένια πλάκα, από την οποία εξείχε μόνο το γυμνό της πόδι, πριν οι διασώστες καταφέρουν να την ανασύρουν ζωντανή.

Ωστόσο, ελάχιστα κυβερνητικά συνεργεία διάσωσης έγιναν ορατά εκτός της πρωτεύουσας, Καράκας.

Στο κέντρο της πόλης, η Νταγιάνα Ντελγκάντο, μητέρα τριών παιδιών, αναζητούσε απεγνωσμένα τον 8χρονο γιο της και ξέσπασε ρωτώντας πού βρίσκονται τα βαρέα μηχανήματα που υποσχέθηκε η κυβέρνηση, τονίζοντας ότι οι γείτονες είναι εκείνοι που σκάβουν στα ερείπια.

«Θέλω να μάθω πού είναι το παιδί μου, αν είναι παγιδευμένο ή σε κάποιο καταφύγιο».

Σε άλλα σημεία, μητέρες κατέρρεαν από τον θρήνο καθώς τα σώματα των παιδιών τους, ηλικίας 3 και 10 ετών, μεταφέρονταν τυλιγμένα σε κουβέρτες, ενώ άλλοι ούρλιαζαν τα ονόματα των δικών τους και κάποιοι στέκονταν βυθισμένοι σε μια βουβή κατάσταση σοκ.

Ελπίδες για ένα θαύμα μέσα στα χαλάσματα

Καθώς η κρατική μηχανή αδυνατεί να ανταποκριθεί παντού, οι ίδιοι οι κάτοικοι παίρνουν την κατάσταση στα χέρια τους.

Όταν η Γιορλιάνα Κολμενάρες στάθηκε το πρωί της Πέμπτης δίπλα σε ένα ισοπεδωμένο κτίριο, άκουσε έναν ρυθμικό ήχο, σαν χτύπημα, μέσα από τα ερείπια.

Πιστεύει ότι ο σύντροφός της είναι παγιδευμένος ζωντανός εκεί μέσα. Επειδή όμως στο σημείο δεν είχε φτάσει κανένα σωστικό συνεργείο, πυροσβέστες ή γιατροί, οι περίοικοι έσκαβαν μόνοι τους ανάμεσα σε γκρεμισμένους τοίχους, μπλεγμένα σύρματα και πυκνά σύννεφα σκόνης.

«Έχουν βγάλει πολλούς νεκρούς», δήλωσε η Κολμενάρες. «Τραυματίες, παιδιά, ζώα».

Έξω από ένα άλλο κτίριο, ένα ζευγάρι αναζητούσε απεγνωσμένα τον 8χρονο γιο του. Το παιδί έπαιζε μπάσκετ τη στιγμή που χτύπησε ο διπλός σεισμός και έκτοτε δεν έχει δώσει σημεία ζωής.

Οι κάτοικοι περιγράφουν στιγμές απόλυτου σοκ και σύγχυσης, καθώς η βίαιη δόνηση ισοπέδωνε σπίτια, έσπαγε τζάμια και βύθιζε ολόκληρες περιοχές στο σκοτάδι.

«Ένιωσα τον μεγαλύτερο τρόμο της ζωής μου», περιγράφει η 68χρονη Λουίσα Μαρτίνες, η οποία ζει στη Βαλένθια, την τρίτη μεγαλύτερη πόλη της Βενεζουέλας, περίπου 160 χιλιόμετρα δυτικά του Καράκας.

«Ο θόρυβος, τα παράθυρα που ανοιγοκλείναν και τα πάντα που έτριζαν όπως ποτέ άλλοτε — ήταν τρομακτικό. Ο σύζυγός μου, ο γιος μου κι εγώ αγκαλιαστήκαμε και άρχισα να προσεύχομαι, φωνάζοντας στον Θεό να μας σώσει».

«Η αδερφή μου έμενε εδώ!» φώναζε μια γυναίκα που στεκόταν δίπλα σε ένα κατεστραμμένο συγκρότημα διαμερισμάτων, την ώρα που εθελοντές απομάκρυναν μπάζα. «Δεν βλέπω κανέναν να βοηθάει εδώ! Αυτό είναι το αποτέλεσμα της κυβερνητικής αδιαφορίας!».

Η Άντζι Ρέγιες δήλωσε συντετριμμένη καθώς προσπαθούσε να εντοπίσει έναν συνάδελφό της, τον 43χρονο Ντανιέλ Βίβας , ο οποίος διέμενε στον έκτο όροφο πολυκατοικίας στη Λα Γκουάιρα. Εκφράζει ανοιχτά τους φόβους της ότι κανείς δεν θα προλάβει να τον προσεγγίσει εγκαίρως.

«Είμαστε εγκλωβισμένοι έτσι, μέχρι να φτάσει η διεθνής κοινότητα», σημείωσε η Ρέγιες.

Λίγο πιο πέρα, ο Βλαντιμίρ Νάβας στεκόταν κοιτάζοντας τα ερείπια, αναζητώντας τα πεθερικά του, τον 86χρονο Φρέντι Καρέρο και την 82χρονη Ελιάνα Ερνάντες. Πιστεύει ότι βρίσκονταν στο σπίτι παρακολουθώντας έναν αγώνα του Παγκοσμίου Κυπέλλου όταν σημειώθηκαν οι σεισμοί.

«Δεν υπάρχει καμία πιθανότητα να βγήκαν έξω», δήλωσε απογοητευμένος. «Δεν ακούγεται τίποτα. Αν υπάρχει κάποιος ζωντανός εκεί μέσα, θα πρόκειται για θαύμα».

«Ζώνη καταστροφής» η Λα Γκουάιρα – Κλειστό το αεροδρόμιο

Η παραθαλάσσια περιοχή της Λα Γκουάιρα, βόρεια του Καράκας, υπέστη τις σοβαρότερες καταστροφές και τις περισσότερες απώλειες.

Εκεί βρίσκεται και το κύριο αεροδρόμιο της χώρας, το οποίο έκλεισε λόγω ζημιών, δυσχεραίνοντας τις προσπάθειες παροχής βοήθειας.

Η περιοχή είχε πληγεί ξανά το 1999 από φονικές κατολισθήσεις που κόστισαν τη ζωή σε χιλιάδες ανθρώπους.

Ο Χουάν Αλμπέρτο Μεντάνιο, συνταξιούχος δάσκαλος, σκαρφαλώνοντας πάνω από τα συντρίμμια και προσπερνώντας ένα νεκρό σώμα στη Λα Γκουάιρα, εντόπισε μια παγιδευμένη γυναίκα που έκανε σήμα με το χέρι της για βοήθεια.

«Είθε ο Θεός να τη διασώσει όσο το δυνατόν πιο γρήγορα. Όταν ακούσαμε την κραυγή, δεν μπορούσαμε να κάνουμε τίποτα», δήλωσε.

Ο Κρίστιαν Καρένιο κοίταζε με απόγνωση το μισοκαμμένο διαμέρισμά του που είχε πάρει επικίνδυνη κλίση. «Έχασα τα πάντα. Υπάρχουν άνθρωποι ακόμα μέσα, φαντάζομαι, που δεν μπόρεσαν να βγουν. Είναι απίστευτα καταστροφικό», περιέγραψε.

Η μεταβατική πρόεδρος Ντέλσι Ροντρίγκες, η οποία χαρακτήρισε τη Λα Γκουάιρα ως «ζώνη καταστροφής», απηύθυνε έκκληση στις ιδιωτικές επιχειρήσεις να διαθέσουν βαρύ εξοπλισμό για τις επιχειρήσεις διάσωσης. «Ελπίζουμε να διασώσουμε όσο το δυνατόν περισσότερους ζωντανούς ανθρώπους», τόνισε.

Η ίδια πρόσθεσε ότι οι πρώτοι διασώστες από τη Δομινικανή Δημοκρατία ήταν έτοιμοι για προσγείωση, ενώ περισσότερη βοήθεια αναμενόταν τις επόμενες ώρες.

Χωρίς ρεύμα και επικοινωνίες το Καράκας

Στο κέντρο του Καράκας, εκατοντάδες άνθρωποι πέρασαν τη νύχτα συγκεντρωμένοι σε πάρκα, πάρκινγκ και άλλους ανοιχτούς χώρους.

Η 41χρονη Μαρία Κριστίνα Ντίαζ περιέγραψε τις δραματικές στιγμές: «Φοβόμασταν ότι τα κτίρια θα κατέρρεαν πάνω μας. Η μητέρα μου, η κόρη μου κι εγώ κρυώναμε. Δεν κλείσαμε μάτι».

Η Ροντρίγκες ανακοίνωσε ότι τμήματα της πρωτεύουσας έμειναν χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα και τηλεφωνικές συνδέσεις. Οι υπηρεσίες του μετρό ανεστάλησαν, η παροχή φυσικού αερίου διακόπηκε, ενώ τα μαθήματα στα σχολεία ακυρώθηκαν για αρκετές ημέρες, με το υπουργείο Παιδείας να μετατρέπει ορισμένα σχολικά κτίρια σε καταφύγια και κέντρα συγκέντρωσης δωρεών.

Παράλληλα, οι οικογένειες άρχισαν να κολλούν αφίσες με φωτογραφίες των αγνοουμένων τους, ενώ οι Βενεζουελάνοι του εξωτερικού αντιμετώπιζαν τεράστια δυσκολία να επικοινωνήσουν με τους συγγενείς τους.

Έπειτα από έκκληση των αξιωματούχων του ΟΗΕ προς την κυβέρνηση να άρει τους περιορισμούς στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τη διακίνηση κρίσιμων πληροφοριών, η πρόσβαση στην πλατφόρμα Χ αποκαταστάθηκε.

Η πλατφόρμα είχε αποκλειστεί από τον Αύγουστο του 2024 από τον Νικολάς Μαδούρο, σε μια προσπάθεια να κατασταλεί η ανταλλαγή πληροφοριών μετά τις αμφισβητούμενες προεδρικές εκλογές του Ιουλίου.

Το πολιτικό υπόβαθρο και η γεωφυσική εξήγηση

Αυτή η φυσική καταστροφή αποτελεί τη νεότερη μεγάλη πρόκληση για τη μεταβατική πρόεδρο Ντέλσι Ροντρίγκες, την πρώην αντιπρόεδρο που ανέλαβε καθήκοντα τον Ιανουάριο, μετά τη σύλληψη του τότε προέδρου Νικολάς Μαδούρο σε μια αιφνιδιαστική στρατιωτική επιχείρηση των ΗΠΑ στις αρχές του έτους.

Η Βενεζουέλα βρίσκεται σε οικονομική κατάρρευση για περισσότερο από μια δεκαετία, και πολλοί πολίτες απορρίπτουν τη νομιμότητα του πολιτικού κινήματος που εκπροσωπεί η Ροντρίγκες.

Αν και η Βενεζουέλα γειτνιάζει με πολλαπλά ρήγματα, η θέση της ανάμεσα στη νοτιοαμερικανική πλάκα και την πλάκα της Καραϊβικής καθιστά τους ισχυρούς σεισμούς πολύ λιγότερο συχνούς σε σχέση με άλλα μέρη της Λατινικής Αμερικής.

Σύμφωνα με το Γεωλογικό Ινστιτούτο των ΗΠΑ (USGS), ο πρώτος σεισμός (7,2 Ρίχτερ) σημειώθηκε δυτικά της πόλης Μορόν με εστιακό βάθος 22 χιλιομέτρων. Μόλις ένα λεπτό αργότερα, ακολούθησε ο δεύτερος σεισμός (7,5 Ρίχτερ) με εστιακό βάθος 10 χιλιομέτρων και επίκεντρο 16 χιλιόμετρα νοτιοδυτικά της ίδιας πόλης.

Ο Μάρκος Φερέιρα, γεωφυσικός και ερευνητής του Γεωλογικού Ινστιτούτου της Βραζιλίας, εξήγησε ότι το διπλό αυτό χτύπημα σε συνδυασμό με το μικρό εστιακό βάθος μεγέθυνε την καταστροφή.

«Είναι σαν να ουρλιάζω εγώ και μετά κάποιος άλλος να αρχίζει να ουρλιάζει επίσης. Αυτό ενισχύει τη δόνηση και αυξάνει τον πιθανό κίνδυνο», εξήγησε.