ΗΠΑ: Συμφωνία για κινητήρες μαχητικών στην Τουρκία στο Κογκρέσο – Σφοδρές αντιδράσεις βουλευτών

Η κυβέρνηση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ενημέρωσε επισήμως το Κογκρέσο για την πρόθεσή της να προχωρήσει στην πώληση κινητήρων μαχητικών αεροσκαφών προς την Τουρκία, σε συμφωνία που ξεπερνά τα 700 εκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με δύο πηγές και αντίγραφο της σχετικής κοινοποίησης που περιήλθε σε γνώση του Reuters.

Το Reuters είχε αποκαλύψει από την Τετάρτη ότι η αμερικανική κυβέρνηση σχεδίαζε να προωθήσει τη συμφωνία, παρά τις αντιδράσεις ορισμένων μελών του Κογκρέσου. Οι ενστάσεις αφορούν τη διατήρηση από την Τουρκία των ρωσικών αντιαεροπορικών συστημάτων που απέκτησε το 2019.

Στην κοινοποίησή του προς το Κογκρέσο, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανέφερε ότι η Ουάσινγκτον είναι έτοιμη να εγκρίνει την εξαγωγή των συγκεκριμένων υλικών, αφού έλαβε υπόψη «πολιτικούς, στρατιωτικούς, οικονομικούς, ανθρωπιστικούς και παράγοντες ελέγχου εξοπλισμών».

Η απόφαση εκλαμβάνεται ως σημαντική κίνηση καλής θέλησης προς την Άγκυρα, ενόψει της κρίσιμης Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ, που θα πραγματοποιηθεί τον επόμενο μήνα. Η κίνηση θεωρείται επίσης μήνυμα στήριξης προς τον πρόεδρο της Τουρκίας, Ταγίπ Ερντογάν, τον οποίο ο Ντόναλντ Τραμπ θεωρεί βασικό σύμμαχο.

Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ δεν ανταποκρίθηκε άμεσα σε αίτημα για σχολιασμό της υπόθεσης.

Σύμφωνα με το πλαίσιο της αμερικανικής νομοθεσίας, το Κογκρέσο έχει προθεσμία 15 ημερών για να καταθέσει κοινό ψήφισμα απόρριψης της συμφωνίας. Το ψήφισμα θα πρέπει να εγκριθεί και από τα δύο σώματα του Κογκρέσου, ενώ ο πρόεδρος μπορεί να ασκήσει βέτο.

Αντιδράσεις στο Κογκρέσο για τη συμφωνία

Ο Δημοκρατικός βουλευτής Γκρέγκορι Μικς εξέφρασε έντονες αντιρρήσεις για τη συμφωνία. Ο ίδιος κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι δεν παρείχε επαρκή ενημέρωση για τις επιπτώσεις της πώλησης στις διμερείς σχέσεις και στο ζήτημα των ρωσικών συστημάτων S-400.

Την Πέμπτη, αρκετοί Δημοκρατικοί βουλευτές δήλωσαν ότι αντιτίθενται στην πώληση των κινητήρων και προειδοποίησαν την κυβέρνηση σχετικά με ενδεχόμενη πώληση F-35 στην Άγκυρα.

«Δεν μπορούμε να επιβραβεύσουμε την κυβέρνηση Ερντογάν ενώ συνεχίζει να παραβιάζει τη νομοθεσία των ΗΠΑ και να απειλεί τους αξιόπιστους, δημοκρατικούς συμμάχους μας», δήλωσε ο βουλευτής Κρις Παππάς από το Νιου Χάμσαϊρ, σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Καμία απολύτως πώληση F-35 στην Τουρκία».

Ερωτηθείς την Τετάρτη για τους κινητήρες αεροσκαφών, το πρόγραμμα F-35 και τα σχέδιά του για τη σύνοδο κορυφής στην Άγκυρα, ο Τραμπ δήλωσε: «Πιθανότατα θα κάνω κάτι που θα τους κάνει πολύ χαρούμενους».

Οι κινητήρες, που παράγονται από τη General Electric, θα χρησιμοποιηθούν στο πρώτο εγχώριο μαχητικό αεροσκάφος της Τουρκίας, το KAAN. Το πρόγραμμα ξεκίνησε το 2016, στο πλαίσιο των προσπαθειών της χώρας-μέλους του ΝΑΤΟ να αποκτήσει μεγαλύτερη αυτονομία στον τομέα της άμυνας.

Το «αγκάθι» των S-400 στις σχέσεις ΗΠΑ – Τουρκίας

Η απόκτηση των ρωσικών συστημάτων αεράμυνας από την Τουρκία το 2019 επιδείνωσε τις σχέσεις της Άγκυρας με τις Ηνωμένες Πολιτείες και μείωσε την υποστήριξη του Κογκρέσου προς την τουρκική πλευρά. Σε απάντηση, η Ουάσινγκτον επέβαλε κυρώσεις και απέκλεισε την Τουρκία από το πρόγραμμα των μαχητικών F-35.

Το Κογκρέσο ψήφισε επίσης νόμο που απαγορεύει κάθε πώληση F-35 στην Τουρκία, όσο η Άγκυρα διατηρεί τα S-400. Οι αμερικανικές αρχές υποστηρίζουν ότι τα ρωσικά συστήματα αποτελούν κίνδυνο ασφαλείας για τα αμερικανικά μαχητικά αεροσκάφη.

Έκτοτε, το ζήτημα παραμένει σημαντικό σημείο τριβής ανάμεσα στις δύο χώρες, παρότι η Τουρκία διατηρεί θερμότερες σχέσεις με την Ουάσινγκτον υπό τον Τραμπ.

Πηγή: Reuters