Παρά τις επιθέσεις που εξαπέλυσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, σε συνεργασία με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπενιαμίν Νετανιάχου στις 28 Φεβρουαρίου κατά της Τεχεράνης, οι αμερικανικές μυστικές υπηρεσίες εκτιμούν ότι ο χρόνος που θα χρειαζόταν το Ιράν για την κατασκευή πυρηνικού όπλου παραμένει αμετάβλητος από το περασμένο καλοκαίρι.
Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το Reuters και έχουν γνώση των αξιολογήσεων, το χρονοδιάγραμμα παραμένει στους 9 μήνες έως έναν χρόνο, παρά το γεγονός ότι ένας από τους κύριους στόχους του πολέμου ήταν η οριστική αποτροπή της Τεχεράνης από την απόκτηση πυρηνικής βόμβας.
Το χρονοδιάγραμμα και οι επιχειρήσεις
Πριν από τον «πόλεμο των 12 ημέρων» του Ιουνίου 2025, οι υπηρεσίες εκτιμούσαν ότι το Ιράν μπορούσε να παράγει αρκετό ουράνιο για βόμβα σε τρεις έως έξι μήνες.
Μετά τα αμερικανικά πλήγματα στις εγκαταστάσεις της Νατάνζ, του Φορντό και του Ισφαχάν τον περασμένο Ιούνιο, το χρονοδιάγραμμα πήγε προς τα πίσω, φτάνοντας τον έναν χρόνο.
Ωστόσο, οι πρόσφατες επιθέσεις που ξεκίνησαν στις 28 Φεβρουαρίου επικεντρώθηκαν κυρίως σε συμβατικούς στρατιωτικούς στόχους, αφήνοντας το πυρηνικό χρονοδιάγραμμα ουσιαστικά ανέπαφο.
«Ενώ η επιχείρηση “Midnight Hammer” ισοπέδωσε τις πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν, η επιχείρηση “Epic Fury” βασίστηκε σε αυτή την επιτυχία εξουδετερώνοντας την αμυντική βιομηχανική βάση της χώρας, την οποία χρησιμοποιούσαν κάποτε ως προστατευτική ασπίδα γύρω από την επιδίωξή τους για πυρηνικό όπλο», δήλωσε η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Ολίβια Γουέιλς.
«Ο πρόεδρος Τραμπ είναι ξεκάθαρος εδώ και καιρό ότι το Ιράν δεν μπορεί να αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο – και δεν μπλοφάρει», πρόσθεσε.
Το αγκάθι του εμπλουτισμένου ουρανίου
Το κύριο πρόβλημα παραμένει το απόθεμα υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου (HEU).
Η Διεθνής Υπηρεσία Ατομικής Ενέργειας (IAEA) εκτιμά ότι το απόθεμα επαρκεί για 10 βόμβες αν εμπλουτιστεί περαιτέρω, ενώ αγνοείται η τύχη περίπου 440 κιλών ουρανίου εμπλουτισμένου σε ποσοστό 60%.
Εκτιμάται ότι περίπου το μισό από αυτό το απόθεμα φυλάσσεται σε υπόγειο συγκρότημα σηράγγων στο Ισφαχάν, χωρίς όμως να υπάρχει επιβεβαίωση, καθώς οι επιθεωρήσεις έχουν ανασταλεί.
Ο Έρικ Μπρούερ, πρώην αναλυτής των αμερικανικών μυστικών υπηρεσιών, εξήγησε τη δυσκολία της κατάστασης.
«Το Ιράν εξακολουθεί να κατέχει όλο το πυρηνικό του υλικό, από όσο γνωρίζουμε. Το υλικό αυτό βρίσκεται πιθανότατα σε βαθιά θαμμένες υπόγειες τοποθεσίες όπου τα αμερικανικά πυρομαχικά δεν μπορούν να διεισδύσουν», δήλωσε.
Σενάρια
Τις τελευταίες εβδομάδες, Αμερικανοί αξιωματούχοι εξετάζουν διάφορες επιλογές επέμβασης, όπως χερσαίες επιχειρήσεις για την ανάκτηση του υψηλά εμπλουτισμένου ουρανίου που εκτιμάται ότι βρίσκεται στο υπόγειο συγκρότημα της Ισφαχάν.
Το Ιράν, από την πλευρά του, αρνείται κατηγορηματικά ότι επιδιώκει την κατασκευή πυρηνικών όπλων.
Οι αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών και η IAEA εκτιμούν ότι η Τεχεράνη είχε σταματήσει το πρόγραμμα ανάπτυξης πυρηνικής κεφαλής το 2003, αν και ορισμένοι ειδικοί και το Ισραήλ υποστηρίζουν ότι κρίσιμα στοιχεία του προγράμματος διατηρήθηκαν μυστικά.
Στρατηγικοί στόχοι
Ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ δήλωσε δημόσια ότι οι ΗΠΑ στοχεύουν να διασφαλίσουν πως το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικά μέσω των συνεχιζόμενων διαπραγματεύσεων.
Ωστόσο, η ρητορική της κυβέρνησης Τραμπ παραμένει σκληρή. Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, στις 2 Μαρτίου, είχε γράψει χαρακτηριστικά στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: «Δεν πρέπει ποτέ να επιτραπεί στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικό όπλο. Αυτός είναι ο στόχος αυτής της επιχείρησης».
Η ακριβής αξιολόγηση των πυρηνικών δυνατοτήτων του Ιράν παραμένει εξαιρετικά δύσκολη, ακόμη και για τις πιο προηγμένες υπηρεσίες πληροφοριών. Παρότι υπάρχει γενική συναίνεση ως προς τις δυνατότητες της χώρας, δεν λείπουν αποκλίνουσες εκτιμήσεις.
Ορισμένοι αξιωματούχοι των ΗΠΑ, όπως ο ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο, υποστηρίζουν ότι τα πλήγματα στην ιρανική αντιαεροπορική άμυνα έχουν μειώσει την πυρηνική απειλή, καθώς καθιστούν δυσκολότερη την προστασία των εγκαταστάσεων σε περίπτωση επιτάχυνσης του προγράμματος.
Επιπλέον, εκτός από τις πυρηνικές εγκαταστάσεις, στο στόχαστρο έχουν βρεθεί και οι επιστήμονες του προγράμματος της Τεχεράνης.
Ο Ντέιβιντ Όλμπράιτ, πρώην επιθεωρητής του ΟΗΕ, σχολίασε τις δολοφονίες κορυφαίων Ιρανών πυρηνικών επιστημόνων, λέγοντας: «Νομίζω ότι όλοι συμφωνούν πως η γνώση δεν μπορεί να βομβαρδιστεί, αλλά η τεχνογνωσία (know-how) σίγουρα μπορεί να καταστραφεί».
