Σύμφωνα με εκτενή έρευνα του ανεξάρτητου ρωσικού μέσου Vot Tak, η συμμετοχή της Ρωσίας στον πόλεμο κατά της Ουκρανίας συνοδεύεται από μια ανησυχητική και εκρηκτική αύξηση βαρέων εγκλημάτων που διαπράττονται από εν ενεργεία στρατιωτικούς — όχι μόνο στο μέτωπο, αλλά και εντός της ίδιας της ρωσικής επικράτειας.

Τα στοιχεία δείχνουν μια σαφή κλιμάκωση: μόνο το 2025 καταγράφηκαν 352 υποθέσεις ανθρωποκτονίας σε στρατιωτικά δικαστήρια φρουρών, αριθμός αυξημένος κατά περίπου ένα τρίτο σε σχέση με το 2024 και έως και 16 φορές υψηλότερος σε σύγκριση με τα πρώτα χρόνια του πολέμου. Από το 2022 έως το 2025, συνολικά 729 υποθέσεις δολοφονιών που αφορούν στρατιωτικούς έφτασαν στα δικαστήρια, έναντι μόλις 67 την τετραετία πριν τον πόλεμο.

Παρόμοια αύξηση παρατηρείται και σε άλλες θανατηφόρες επιθέσεις, όπως η πρόκληση βαριάς σωματικής βλάβης που οδηγεί σε θάνατο, με τις σχετικές υποθέσεις να έχουν επταπλασιαστεί.

Έγκλημα εκτός πεδίου μάχης

Ιδιαίτερα ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι η πλειονότητα των εγκλημάτων αυτών δεν διαπράττεται σε συνθήκες πολέμου. Μόλις το 17% των περιπτώσεων αφορά συγκρούσεις μεταξύ στρατιωτικών. Στις περισσότερες περιπτώσεις, τα θύματα είναι φίλοι, συγγενείς ή εντελώς άγνωστοι πολίτες.

Χαρακτηριστική είναι η υπόθεση στο Ιρκούτσκ τον Ιανουάριο του 2026, όταν ένας στρατιώτης απήγαγε μια γυναίκα και την δολοφόνησε μέσα στο διαμέρισμά του, αφού πρώτα κράτησε ομήρους και διαπραγματευόταν με τις αρχές για ώρες. Ο δράστης είχε ήδη βεβαρημένο ποινικό παρελθόν, με καταδίκες για φόνο και εμπρησμό.

Σε άλλη περίπτωση, στρατιώτης μαχαίρωσε μια γυναίκα 42 φορές μετά από καβγά, ενώ αργότερα προσπάθησε να καλύψει το έγκλημα ζητώντας βοήθεια για την απόκρυψη του πτώματος.

Αλκοόλ και βία: ένας εκρηκτικός συνδυασμός

Η έρευνα καταδεικνύει ότι σε περίπου τρεις στις τέσσερις περιπτώσεις δολοφονιών εμπλέκεται κατανάλωση αλκοόλ. Οι στρατιώτες συχνά διαπράττουν εγκλήματα κατά τη διάρκεια αδειών, εκτός υπηρεσίας ή ακόμη και εν ώρα καθήκοντος.

Σε μία υπόθεση, αξιωματικός πυροβόλησε κατά των ίδιων του των υφισταμένων μετά από κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων βότκας, σκοτώνοντας έναν και τραυματίζοντας άλλον.

Σεξουαλικά εγκλήματα και ανήλικα θύματα

Ακόμη πιο σοκαριστικά είναι τα στοιχεία για σεξουαλική βία. Από το 2022 έχουν καταγραφεί 549 υποθέσεις βιασμού και σεξουαλικής κακοποίησης από στρατιωτικούς, με περισσότερες από τις μισές να αφορούν ανήλικους. Συγκεκριμένα, 249 περιπτώσεις σχετίζονται με θύματα κάτω των 14 ετών.

Παρά τον όγκο των υποθέσεων, σχεδόν καμία δικαστική απόφαση δεν δημοσιεύεται, γεγονός που καθιστά αδύνατη την πλήρη αποτίμηση της κατάστασης.

Εγκλήματα που συγκλονίζουν

Η πραγματικότητα αποτυπώνεται ακόμη πιο έντονα μέσα από συγκεκριμένες υποθέσεις που έχουν δει το φως της δημοσιότητας.

Ο Tsyren-Dorzhi Tsyrenzhapov, στρατολογημένος από φυλακή όπου εξέτιε ποινή 14 ετών για φόνο, σκότωσε μια 22χρονη γυναίκα μετά από καβγά και στη συνέχεια διαμέλισε το σώμα της.

Ο Andrey Gorlyakov, 41 ετών, βίασε και δολοφόνησε την 16χρονη ανιψιά του, αποκρύπτοντας το σώμα της σε δάσος και συμμετέχοντας μάλιστα στις έρευνες για τον εντοπισμό της.

Ο Alexei Nakvakin, επιστρατευμένος στρατιώτης, πυροβόλησε με καλάσνικοφ και σκότωσε γυναίκα κατά τη διάρκεια διαφωνίας, επειδή εκείνη δεν υποστήριζε τον πόλεμο.

Ο Ivan Rossomakhin, πρώην κατάδικος, επέστρεψε από το μέτωπο και κατηγορείται ότι δολοφόνησε την 85χρονη γειτόνισσά του.

Σε άλλη υπόθεση, ο Alexander Mamayev μαχαίρωσε μέχρι θανάτου τη σύζυγό του μπροστά στα παιδιά τους, ενώ βρισκόταν σε άδεια από το μέτωπο.

Ο Demyan Kevorkyan, μισθοφόρος, φέρεται να συμμετείχε σε διπλή δολοφονία, ενώ ο Vasily Murachev πυροβόλησε θαμώνες καφέ, σκοτώνοντας έναν και τραυματίζοντας άλλον.

Ιδιαίτερα σοκαριστική είναι και η υπόθεση του Igor Sofonov, ο οποίος, ως μέλος μονάδας Storm Z, φέρεται να δολοφόνησε έξι ανθρώπους μαζί με συνεργό.

Παράλληλα, περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας με θανατηφόρα κατάληξη αυξάνονται. Ο Vladimir Vlasov ξυλοκόπησε μέχρι θανάτου την τετράχρονη θετή του κόρη, ενώ άλλος στρατιώτης ξυλοκόπησε τη σύντροφό του μέχρι που εκείνη υπέκυψε στα τραύματά της.

Λεηλασίες και ατιμωρησία

Η εγκληματικότητα δεν περιορίζεται στη βία κατά προσώπων. Από το 2022 έχουν καταγραφεί 659 υποθέσεις ληστειών και κλοπών από στρατιωτικούς, σχεδόν οι μισές εκ των οποίων το 2025.

Παρά την εισαγωγή ειδικής νομοθεσίας για τη λεηλασία σε συνθήκες πολέμου, ελάχιστες υποθέσεις έχουν φτάσει στα δικαστήρια.

Κάτοικοι παραμεθόριων περιοχών καταγγέλλουν ότι επιστρέφοντας στα σπίτια τους τα βρήκαν λεηλατημένα, ενώ, όπως σημειώνουν, στην περιοχή βρίσκονταν μόνο ρωσικές στρατιωτικές δυνάμεις.

Μια πραγματικότητα που δεν αποτυπώνεται πλήρως

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα πραγματικά μεγέθη της εγκληματικότητας είναι πιθανότατα πολύ μεγαλύτερα. Πολλές υποθέσεις δεν δημοσιοποιούνται, ενώ εγκλήματα που διαπράττονται μετά την επιστροφή από το μέτωπο εκδικάζονται σε πολιτικά δικαστήρια.

Επιπλέον, στις κατεχόμενες περιοχές της Ουκρανίας δεν υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία, γεγονός που καθιστά την πλήρη εικόνα ακόμη πιο θολή.

Όπως σημειώνει νομικός της οργάνωσης «Σχολή Στρατευσίμων», η ίδια η φύση του πολέμου δημιουργεί ένα περιβάλλον όπου η ανομία γίνεται κανόνας και η απόδοση δικαιοσύνης εξαιρετικά δύσκολη.