Το Ιράν έλαβε το «σχέδιο 15 σημείων» του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για τον τερματισμό του πολέμου, σύμφωνα με το Associated Press, το οποίο επικαλείται δύο αξιωματούχους του Πακιστάν.
Πακιστανοί αξιωματούχοι είπαν στο πρακτορείο ότι το σχέδιο των ΗΠΑ για τον τερματισμό του πολέμου αφορά ζητήματα όπως η άρση κυρώσεων, η συνεργασία στον τομέα της πολιτικής πυρηνικής ενέργειας, η υποχώρηση του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, η επιτήρηση από τον Διεθνή Οργανισμό Ατομικής Ενέργειας και η πρόσβαση της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ.
Οι αξιωματούχοι μίλησαν στο Associated Press υπό τον όρο της ανωνυμίας, καθώς δεν είχαν εξουσιοδότηση να δημοσιοποιήσουν λεπτομέρειες.
Οι New York Times ήταν το πρώτο μέσο που μετέδωσε ότι το σχέδιο είχε παραδοθεί σε Ιρανούς αξιωματούχους.
Το Πεντάγωνο βρίσκεται επίσης στη διαδικασία ανάπτυξης δύο μονάδων πεζοναυτών, οι οποίες θα προσθέσουν περίπου 5.000 πεζοναύτες και χιλιάδες ναύτες στην περιοχή. Οι κινήσεις αυτές παρουσιάζονται ως προσπάθεια του Τραμπ να διατηρήσει «μέγιστη ευελιξία» ως προς τα επόμενα βήματά του, σύμφωνα με την ίδια πηγή.
Αιφνιδιασμός στο Ισραήλ και σιωπή από τον Λευκό Οίκο
Ισραηλινοί αξιωματούχοι, οι οποίοι είχαν ταχθεί υπέρ της συνέχισης του πολέμου κατά του Ιράν από τον Ντόναλντ Τραμπ, αιφνιδιάστηκαν από την υποβολή σχεδίου εκεχειρίας, σύμφωνα με την πηγή.
Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε σε αιτήματα για σχόλιο.
Αντικρουόμενες δηλώσεις για τις συνομιλίες
Νωρίτερα την ίδια ημέρα, ο Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ βρίσκονται σε συνομιλίες με το Ιράν για τον τερματισμό του πολέμου, καθώς οι διπλωματικές προσπάθειες εντείνονταν και η Τεχεράνη εξέδιδε νέα, πιο σκληρή ανακοίνωση.
Την ίδια στιγμή, αεροπορικές επιδρομές έπλητταν την Ισλαμική Δημοκρατία, ενώ ιρανικοί πύραυλοι και drones στόχευαν το Ισραήλ και άλλες περιοχές της Μέσης Ανατολής.
Το Ιράν αρνήθηκε ότι διεξάγονται διαπραγματεύσεις, ενώ ο Τραμπ καθυστέρησε την αυτοεπιβαλλόμενη προθεσμία του για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ. Ο έλεγχος της Τεχεράνης στο κρίσιμο αυτό πέρασμα έχει διαταράξει τη διεθνή ναυσιπλοΐα, εκτοξεύσει τις τιμές των καυσίμων και απειλήσει την παγκόσμια οικονομία.
Μεγάλες προκλήσεις για ενδεχόμενη συμφωνία
Οποιεσδήποτε συνομιλίες μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν θα αντιμετώπιζαν σοβαρά εμπόδια, καθώς πολλοί από τους μεταβαλλόμενους στόχους της Ουάσιγκτον, ιδιαίτερα σε σχέση με τα βαλλιστικά και πυρηνικά προγράμματα του Ιράν, παραμένουν δύσκολο να επιτευχθούν.
Δεν είναι σαφές ποιος στην ιρανική κυβέρνηση έχει την εξουσία να διαπραγματευτεί ή αν υπάρχει πρόθεση, καθώς το Ισραήλ έχει δεσμευτεί να συνεχίσει τις επιθέσεις κατά της ηγεσίας της χώρας.
Το Ιράν παραμένει ιδιαίτερα καχύποπτο απέναντι στις ΗΠΑ, οι οποίες, κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης Τραμπ, έχουν επιτεθεί δύο φορές ενώ βρίσκονταν σε εξέλιξη υψηλού επιπέδου διπλωματικές επαφές, μεταξύ αυτών και με τα πλήγματα της 28ης Φεβρουαρίου που σηματοδότησαν την έναρξη του τρέχοντος πολέμου.
Νέα ανάπτυξη δυνάμεων στη Μέση Ανατολή
Τουλάχιστον 1.000 στρατιώτες από την 82η Αερομεταφερόμενη Μεραρχία αναμένεται να σταλούν στη Μέση Ανατολή τις επόμενες ημέρες, σύμφωνα με τρεις πηγές με γνώση των σχεδίων.
Η συγκεκριμένη μονάδα θεωρείται δύναμη ταχείας αντίδρασης και μπορεί να αναπτυχθεί σε σύντομο χρονικό διάστημα. Πρόκειται για τη νεότερη ενίσχυση των αμερικανικών δυνάμεων, μετά τις ανακοινώσεις ότι χιλιάδες πεζοναύτες που βρίσκονται σε πολεμικά πλοία κατευθύνονται επίσης προς την περιοχή.
Οι πεζοναύτες είναι εκπαιδευμένοι σε αποστολές υποστήριξης πρεσβειών, εκκένωσης πολιτών και ανθρωπιστικής βοήθειας, ενώ οι δυνάμεις της 82ης Αερομεταφερόμενης είναι εξειδικευμένες σε επιχειρήσεις σε εχθρικά ή αμφισβητούμενα εδάφη για την κατάληψη κρίσιμων περιοχών και αεροδρομίων.
Η ανάπτυξη αυτή έχει ενισχύσει τις εκτιμήσεις ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να επιχειρήσουν να καταλάβουν το νησί Kharg, κομβικό για το ιρανικό πετρελαϊκό δίκτυο. Οι ΗΠΑ είχαν πλήξει το νησί στον Περσικό Κόλπο πριν από περίπου μία εβδομάδα, στοχεύοντας τις άμυνές του, χωρίς να καταστρέψουν ενεργειακές υποδομές.
Απειλές και αναζήτηση διεξόδου
Το Ιράν έχει απειλήσει ότι θα ναρκοθετήσει τον Κόλπο αν οι ΗΠΑ φανούν έτοιμες να αποβιβάσουν στρατεύματα.
Ο Τραμπ δήλωσε ότι θα καθυστερήσει την απειλή βομβαρδισμού των ενεργειακών εγκαταστάσεων του Ιράν όσο συνεχίζονται οι συνομιλίες, μια κίνηση που ενδέχεται να αποσκοπεί στην αγορά χρόνου για την άφιξη των πεζοναυτών, σύμφωνα με ανάλυση του think tank Soufan Center.
Το ίδιο κέντρο σημείωσε επίσης ότι ο Τραμπ ενδέχεται να αναζητά «διέξοδο» από τη σύγκρουση.
Το Πακιστάν προσφέρεται να φιλοξενήσει συνομιλίες
Ο πρωθυπουργός του Πακιστάν, Shehbaz Sharif, δήλωσε ότι η χώρα είναι έτοιμη να «διευκολύνει ουσιαστικές και καταληκτικές συνομιλίες» για τον τερματισμό του πολέμου.
Οι ΗΠΑ έχουν συμφωνήσει κατ’ αρχήν να συμμετάσχουν, σύμφωνα με Πακιστανούς και Αιγύπτιους αξιωματούχους, καθώς και διπλωμάτη από τον Κόλπο, ενώ συνεχίζονται οι προσπάθειες να πειστεί το Ιράν.
Σύμφωνα με διπλωματική πηγή, οι συνομιλίες θα μπορούσαν να ξεκινήσουν στις αρχές της επόμενης εβδομάδας, με εκπροσώπους των ΗΠΑ τον Steve Witkoff και τον Jared Kushner.
Αντικρουόμενες τοποθετήσεις ΗΠΑ και Ιράν
Μιλώντας στον Λευκό Οίκο, ο Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ «βρίσκονται σε διαπραγματεύσεις αυτή τη στιγμή», προσθέτοντας ότι συμμετέχουν οι Witkoff, Kushner, ο υπουργός Εξωτερικών Marco Rubio και ο αντιπρόεδρος JD Vance.
«Έχουμε αρκετούς ανθρώπους που το χειρίζονται», δήλωσε. «Και η άλλη πλευρά, μπορώ να σας πω, θέλει να κάνει συμφωνία».
Από την πλευρά του Ιράν, το γραφείο του υπουργού Εξωτερικών Abbas Araghchi ανέφερε ότι έχουν πραγματοποιηθεί επαφές με διεθνείς συνομιλητές, ωστόσο ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου Mohammad Bagher Qalibaf διέψευσε τους ισχυρισμούς του Τραμπ για άμεσες συνομιλίες, ενώ στρατιωτικός εκπρόσωπος δήλωσε ότι οι επιχειρήσεις θα συνεχιστούν.
«Οι ισχυρές ένοπλες δυνάμεις του Ιράν είναι υπερήφανες, νικηφόρες και σταθερές στην υπεράσπιση της ακεραιότητας της χώρας, και αυτή η πορεία θα συνεχιστεί μέχρι την πλήρη νίκη», μετέδωσε η κρατική τηλεόραση επικαλούμενη τον υποστράτηγο Ali Abdollahi Aliabadi.
Ενέργεια στο επίκεντρο και αστάθεια στις αγορές
Οι διπλωματικές προσπάθειες επικεντρώνονται στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης και στην αποτροπή επιθέσεων σε ενεργειακές υποδομές, καθώς και στη δημιουργία μηχανισμού για την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ.
Οι αναφορές περί συνομιλιών προκάλεσαν προσωρινή πτώση στις τιμές του πετρελαίου και άνοδο στις αγορές, ωστόσο το φαινόμενο ήταν βραχύβιο, με το Brent να επανέρχεται πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας άνοδο σχεδόν 40% από την έναρξη του πολέμου.
Συνεχείς επιθέσεις σε Ισραήλ, Κόλπο και Λίβανο
Το Ισραήλ ανακοίνωσε ότι εξαπέλυσε εκτεταμένα πλήγματα σε ιρανικές εγκαταστάσεις παραγωγής, χωρίς να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες. Στην Τεχεράνη ακούστηκαν ισχυρές εκρήξεις σε βόρειες και κεντρικές συνοικίες.
Το Ιράν εκτόξευσε τουλάχιστον δώδεκα κύματα πυραύλων κατά του Ισραήλ, με τραυματίες στο νότιο τμήμα της χώρας και στο Τελ Αβίβ.
Επιθέσεις σημειώθηκαν και σε χώρες του Κόλπου. Στο Μπαχρέιν σκοτώθηκε Μαροκινός εργολάβος που εργαζόταν για τις ένοπλες δυνάμεις των ΗΑΕ, ενώ στο Κουβέιτ σημειώθηκαν διακοπές ρεύματος λόγω ζημιών σε γραμμές ηλεκτροδότησης. Η Σαουδική Αραβία ανακοίνωσε ότι κατέρριψε drones που στόχευαν την πετρελαιοπαραγωγική ανατολική επαρχία.
Το Ισραήλ εξαπέλυσε σφοδρά πλήγματα στα νότια προάστια της Βηρυτού, στοχεύοντας υποδομές της Χεζμπολάχ.
Από πλήγμα σε κατοικία νοτιοανατολικά της λιβανέζικης πρωτεύουσας σκοτώθηκαν τουλάχιστον τρία άτομα, μεταξύ των οποίων ένα παιδί τριών ετών, ενώ άλλοι πέντε άνθρωποι σκοτώθηκαν στο νότιο τμήμα της χώρας.
Στο βόρειο Ισραήλ, μία γυναίκα σκοτώθηκε από θραύσματα κατά τη διάρκεια επίθεσης από τον Λίβανο.
Διπλωματική ένταση στον Λίβανο
Ο Λίβανος κήρυξε persona non grata τον πρέσβη του Ιράν και του έδωσε προθεσμία να αποχωρήσει έως την Κυριακή.
Παράλληλα, απαγορεύτηκαν οι πτήσεις από το Ιράν προς τον Λίβανο, υπό τον φόβο ότι θα μεταφέρουν όπλα ή χρηματοδότηση για τη Χεζμπολάχ, ενώ κορυφαίοι Λιβανέζοι αξιωματούχοι κατηγόρησαν το Ιράν ότι εμπλέκει τη χώρα σε νέο πόλεμο με το Ισραήλ.
