Βραζιλία: Πατημασιές 130 εκατ. ετών αποκαλύπτουν γιγάντιο θηλαστικό δίπλα στους δεινόσαυρους

Πατημασιές ηλικίας περίπου 130 εκατομμυρίων ετών που εντοπίστηκαν στη Βραζιλία έρχονται να ανατρέψουν όσα γνωρίζαμε για το μέγεθος των θηλαστικών που ζούσαν την εποχή των δεινοσαύρων.

Τα αποτυπώματα, τα οποία βρέθηκαν στον γεωλογικό σχηματισμό Botucatu, είναι ασυνήθιστα μεγάλα και φαίνεται να ανήκουν σε ένα θηλαστικό που μπορούσε να φτάσει σε μήκος περίπου 1,55 μέτρο.

Εάν η εκτίμηση των επιστημόνων επιβεβαιωθεί, πρόκειται για ένα ζώο περίπου δύο φορές μεγαλύτερο από το μεγαλύτερο θηλαστικό της Κρητιδικής περιόδου που είχε αναγνωριστεί μέχρι σήμερα.

Οι πατημασιές αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή δεν συνοδεύονται από οστά. Ωστόσο, το μέγεθος και η μορφολογία τους επιτρέπουν στους ερευνητές να σχηματίσουν μια εικόνα για το ζώο που τις άφησε.

Αποτυπώματα που μαρτυρούν ένα τεράστιο για την εποχή ζώο

Οι μεγαλύτερες πατημασιές έχουν μήκος περίπου 11,4 εκατοστά και πλάτος 13,4 εκατοστά, ενώ η απόσταση ανάμεσα στα διαδοχικά βήματα φτάνει περίπου τα 40 εκατοστά.

Οι αναλογίες των αποτυπωμάτων ήταν καθοριστικές για την ομάδα του δρ. Πέδρο Μπακ, η οποία κατέληξε στο συμπέρασμα ότι δεν πρόκειται για ίχνη δεινοσαύρου αλλά για ίχνη θηλαστικού.

Τα ίχνη ταξινομήθηκαν στην ομάδα Chelichnopodidae, στην οποία ανήκουν απολιθωμένα ίχνη που αποδίδονται σε θηλαστικά.

Οι ερευνητές δεν έδωσαν νέο επιστημονικό όνομα στο ζώο, καθώς δεν έχει βρεθεί σκελετός ή άλλο σκελετικό υλικό που να επιτρέπει την ασφαλή ταυτοποίησή του.

Παρόλα αυτά, οι συγκρίσεις με προϊστορικά θηλαστικά των οποίων είναι γνωστά τόσο τα απολιθώματα όσο και τα ίχνη τους δείχνουν ότι το συγκεκριμένο ζώο ήταν πραγματικά εντυπωσιακό για τα δεδομένα της εποχής.

Οι διαστάσεις του το τοποθετούν περισσότερο κοντά σε έναν μεγάλο σκύλο ή ένα πούμα παρά στα μικρά, μυγαλοειδή θηλαστικά που συνήθως συνδέονται με τον κόσμο των δεινοσαύρων.

Η ανακάλυψη αλλάζει την εικόνα για τα θηλαστικά

Για δεκαετίες, η επικρατούσα εικόνα ήταν ότι τα περισσότερα θηλαστικά του Μεσοζωικού αιώνα ήταν μικρά και ευκίνητα ζώα που ζούσαν στη σκιά των δεινοσαύρων.

Τα διαθέσιμα απολιθώματα, άλλωστε, δείχνουν κυρίως μικρόσωμα είδη.

Η νέα ανακάλυψη έρχεται όμως να προσθέσει ένα σημαντικό κομμάτι στο παζλ και δείχνει ότι, τουλάχιστον σε ορισμένα οικοσυστήματα, υπήρχαν θηλαστικά που είχαν εξελιχθεί σε πολύ μεγαλύτερα μεγέθη.

Το γεγονός ότι η ανακάλυψη βασίζεται σε πατημασιές και όχι σε οστά είναι ιδιαίτερα σημαντικό, καθώς το σκελετικό αρχείο των πρώιμων θηλαστικών στη Νότια Αμερική είναι εξαιρετικά φτωχό.

Ζούσε σε μια τεράστια αρχαία έρημο

Πριν από 130 εκατομμύρια χρόνια, η περιοχή όπου σήμερα βρίσκεται ο σχηματισμός Botucatu αποτελούσε τμήμα μιας τεράστιας ερήμου.

Το τοπίο ήταν εντελώς διαφορετικό από το σημερινό, ενώ η Γκοντβάνα δεν είχε ακόμη διασπαστεί όπως τη γνωρίζουμε σήμερα.

Στην ίδια περιοχή έχουν εντοπιστεί και άλλες πατημασιές που αποδίδονται σε σχετικά μεγάλα θηλαστικά. Ορισμένα από τα ζώα αυτά εκτιμάται ότι είχαν μέγεθος αντίστοιχο με μικρό σκύλο ή μεγάλη κατοικίδια γάτα.

Οι επιστήμονες εξετάζουν το ενδεχόμενο η απουσία μεγάλων δεινοσαύρων από συγκεκριμένα τμήματα της περιοχής να δημιούργησε διαθέσιμες οικολογικές θέσεις, τις οποίες μπόρεσαν να καταλάβουν τα θηλαστικά.

Με άλλα λόγια, σε ένα περιβάλλον όπου δεν υπήρχε τόσο έντονος ανταγωνισμός από μεγάλα σπονδυλωτά, ορισμένα θηλαστικά μπορεί να κατάφεραν να εξελιχθούν σε πολύ μεγαλύτερα μεγέθη.

Ήταν σε θέση να κυνηγά μικρούς δεινόσαυρους;

Από τις πατημασιές δεν μπορεί να προσδιοριστεί με βεβαιότητα η διατροφή του ζώου.

Ωστόσο, οι ερευνητές θεωρούν πιθανό να ήταν παμφάγο, καταναλώνοντας μικρότερα ζώα, ασπόνδυλα και άλλες διαθέσιμες τροφές.

Το εντυπωσιακό μέγεθός του αφήνει παράλληλα ανοιχτό το ενδεχόμενο να μπορούσε να επιτίθεται περιστασιακά σε νεαρούς ή μικρόσωμους δεινόσαυρους.

Δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι κυνηγούσε συστηματικά δεινόσαυρους, όμως ένα θηλαστικό τέτοιων διαστάσεων θα μπορούσε να αποτελεί έναν υπολογίσιμο θηρευτή για μικρότερα ζώα.

Το μεγάλο μυστήριο παραμένει: Πού είναι τα οστά;

Το σημαντικότερο ερώτημα που μένει αναπάντητο είναι γιατί δεν έχει βρεθεί μέχρι σήμερα ο σκελετός του ζώου.

Στη Βραζιλία δεν έχουν εντοπιστεί μέχρι σήμερα απολιθώματα σωμάτων θηλαστικόμορφων από πετρώματα της Ιουρασικής ή της Πρώιμης Κρητιδικής περιόδου, ενώ συνολικά το σκελετικό αρχείο των πρώιμων θηλαστικόμορφων στη Γκοντβάνα είναι εξαιρετικά περιορισμένο.

Οι συνθήκες στην αρχαία έρημο μπορεί να ευνοούσαν περισσότερο τη διατήρηση των πατημασιών παρά των οστών.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι οι καλύτερες πιθανότητες να βρεθούν σκελετικά κατάλοιπα μπορεί να βρίσκονται σε κοντινά ιζηματογενή κοιτάσματα, όπου οι συνθήκες ταφής ήταν πιο ευνοϊκές για τη διατήρηση νεκρών οργανισμών.

Η νέα ανακάλυψη, πάντως, αναγκάζει τους παλαιοντολόγους να επανεξετάσουν την εικόνα των θηλαστικών της εποχής των δεινοσαύρων.

Ίσως τελικά οι γιγάντιοι δεινόσαυροι να μην ήταν οι μόνοι κάτοικοι του Μεσοζωικού κόσμου που μπορούσαν να φτάσουν σε εντυπωσιακά μεγέθη.