Oι συνεχιζόμενες πολεμικές επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή, το άδηλο του τέλους του πολέμου, αλλά πολύ περισσότερο οι οικονομικές επιπτώσεις, που μπορούν να γίνουν ορατές ακόμη και μήνες ύστερα από μια μελλοντική διπλωματική διευθέτηση, έχουν πυροδοτήσει έντονες συζητήσεις στο κυβερνητικό παρασκήνιο για το πολιτικό καλεντάρι. Μολονότι δεν ομολογείται δημοσίως, κυβερνητικά στελέχη δεν κρύβουν τον προβληματισμό τους πως η ακριβής έκταση της αναμενόμενης οικονομικής ζημιάς δεν αποκλείεται τελικώς να καθορίσει τις στρατηγικού χαρακτήρα αποφάσεις του Πρωθυπουργού, όπως για παράδειγμα ο χρόνος των εκλογών.
Του ΣΠΥΡΟΥ ΜΟΥΡΕΛΑΤΟΥ – ΠΗΓΗ: Realnews
Σε πρόσφατη συνέντευξή του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ξέκοψε κάθε τέτοια συζήτηση, όταν το ερώτημα του εκλογικού αιφνιδιασμού συνδέθηκε με τη δημοσκοπική… άνοιξη που βιώνει εσχάτως η Νέα Δημοκρατία, στον απόηχο των κυβερνητικών χειρισμών στην αρχή του πολέμου και συγκεκριμένα την αποστολή φρεγατών και μαχητικών αεροσκαφών στην Κύπρο. «Απορρίπτω οποιαδήποτε συζήτηση για πρόωρες εκλογές επ’ αφορμή μιας δημοσκοπικής ανάκαμψης», είχε ξεκαθαρίσει πριν από 15 ημέρες ο πρωθυπουργός.
Ωστόσο, πίσω από τις γραμμές, ο σκεπτικισμός ανάμεσα στα επιτελικά στελέχη στην Ηρώδου Αττικού, στο υπουργικό συμβούλιο, αλλά και στο «γαλάζιο» πολιτικό προσωπικό είναι έκδηλος. Εμπειρος κυβερνητικός παράγοντας εκφράζει στη Realnews την ανησυχία του ότι οι αναταράξεις στην ελληνική οικονομία από τον πόλεμο θα γίνουν ορατές το δεύτερο εξάμηνο του 2026, γεγονός που περιπλέκει τον πολιτικό σχεδιασμό της Νέας Δημοκρατίας ενόψει της επικείμενης εκλογικής αναμέτρησης. «Ο επόμενος χειμώνας, ως χρονικός προθάλαμος των εκλογών της άνοιξης του 2027, μπορεί να κρύβει δυσάρεστες εκπλήξεις για το κυβερνών κόμμα», σημειώνει με νόημα έτερο κυβερνητικό στέλεχος, που θεωρεί ότι εκ των πραγμάτων ο στρατηγικός προγραμματισμός τίθεται υπό αίρεση. Ανοδος του πληθωρισμού, επιβράδυνση της ανάπτυξης, αλλά και ενδεχόμενη κάμψη της τουριστικής κίνησης είναι πολύ πιθανό -παρά τις τωρινές περί του αντιθέτου διαβεβαιώσειςνα περιορίσουν τον διαθέσιμο προς αξιοποίηση χώρο ενόψει της παρέμβασης του Κυριάκου Μητσοτάκη στη Διεθνή Εκθεση Θεσσαλονίκης.
Μέτωπα
Ωστόσο, στον ουρανό πάνω από το Μεγάρου Μαξίμου τα σύννεφα που πυκνώνουν δεν είναι μόνο αυτά της οικονομίας. Η αναθέρμανση της υπόθεσης των υποκλοπών και η φημολογία ότι διαβιβάζεται το αμέσως προσεχές διάστημα στη Βουλή η δεύτερη δικογραφία για τον ΟΠΕΚΕΠΕ απειλούν να ακυρώσουν το θετικό momentum που με πολύ κόπο έχει χτίσει εσχάτως το Μέγαρο Μαξίμου.
Επίσης, η πιθανότητα ενός απρόοπτου γεγονότος σε χρόνο πολύ κοντά σε μια εκλογική αναμέτρηση αποτελεί έναν από τους χειρότερους εφιάλτες των απανταχού campaign managers. Ως φυσικό επακόλουθο όλων των παραπάνω, οι εισηγήσεις προς τον πρωθυπουργό για προσφυγή στις κάλπες εντός του 2026 ενισχύονται, καθώς ολοένα και μια μεγαλύτερη δεξαμενή από επιτελικούς συνεργάτες του πρωθυπουργού, υπουργούς, βουλευτές και πολιτευτές προσχωρούν στη λογική των πρόωρων εκλογών. Μάλιστα, πολύπειρος κυβερνητικός παράγοντας τονίζει, με ισχυρές δόσεις κυνισμού και πραγματισμού, ότι «κανείς δεν θα δώσει Νόμπελ στον πρωθυπουργό για την εξάντληση της τετραετίας», εξηγώντας ότι η απόφαση για τον χρόνο των εκλογών θα πρέπει να συνδεθεί κατά κύριο λόγο με την καλύτερη δυνατή προοπτική σχηματισμού κυβέρνησης την επομένη.
Το διακύβευμα
Σύμφωνα με μια σχολή σκέψης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα πρέπει να προκηρύξει άμεσα εκλογές, δηλαδή εντός του επόμενου τριμήνου έως τις αρχές καλοκαιριού, θέτοντας με ευκρίνεια το διακύβευμα της επόμενης εκλογικής αναμέτρησης που συνδέεται ευθέως με τις οικονομικές δυσχέρειες που προδιαγράφονται εξαιτίας του πολέμου στη Μέση Ανατολή. Σε μια τέτοια περίπτωση, όπως επισημαίνουν τα συγκεκριμένα στελέχη, η Νέα Δημοκρατία θα προλάβει τουλάχιστον τρεις από τους δυνητικούς αντιπάλους της, δηλαδή τον πρώην πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα, τη Μαρία Καρυστιανού, ενδεχομένως και τον έτερο πρώην πρωθυπουργό Αντώνη Σαμαρά, καθώς θα βρίσκονται σε φάση προπαρασκευής για την ίδρυση νέων κομμάτων. Σύμφωνα με τη δεύτερη εισήγηση, εκλογές θα μπορούσαν να προκηρυχθούν αμέσως μετά την παρουσία του Μητσοτάκη στη ΔΕΘ, ώστε να προκύψει κυβέρνηση με νωπή λαϊκή εντολή το αργότερο έως το τέλος του χρόνου.
Μάλιστα, όταν ερωτώνται από την Πειραιώς για τον βαθμό ετοιμότητας του κομματικού μηχανισμού απαντούν ότι έχει ήδη καταρτιστεί ένα πρώτο πρόγραμμα περιοδειών και ότι όταν έρθει η ώρα των εκλογών, το κυβερνών κόμμα θα βρίσκεται σε θέση μάχης. Εν μέσω κλιμακούμενων πιέσεων, επιτελικό κυβερνητικό στέλεχος επαναλαμβάνει ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης παραμένει προσηλωμένος στο σενάριο για κάλπες την άνοιξη του 2027. Μάλιστα, στενοί συνεργάτες του επικαλούνται μια αποστροφή του πρωθυπουργού κατά την παρέμβασή του στο υπουργικό συμβούλιο της προηγούμενης Πέμπτης, για να καταδείξουν ότι ο δεν πτοείται από την περιρρέουσα ατμόσφαιρα και ότι εννοεί να εξαντλήσει τον εκλογικό κύκλο της τρέχουσας τετραετίας. «Νομίζω ότι είναι σημαντικό να έχουμε τη δύναμη να ξεχωρίζουμε τα μεγάλα και τα σοβαρά ενός κόσμου που αλλάζει, με εξελίξεις που μας αφορούν άμεσα, από τα μικρά και τα λιγότερο σημαντικά του κομματικού μας μικρόκοσμου», είπε χαρακτηριστικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Το Συνέδριο
Την ίδια ώρα, πάντως, πρόσωπα που γνωρίζουν το κυβερνητικό παρασκήνιο επισημαίνουν πως ίσως είναι η πρώτη φορά που η απόφαση για τον χρόνο των εκλογών συνδέεται με τη διάρκεια του πολέμου στη Μέση Ανατολή, αλλά και με την ένταση των οικονομικών και όχι μόνο επιπτώσεων. Σε κάθε περίπτωση, οι επόμενες εβδομάδες θα είναι εκ των πραγμάτων κρίσιμες, καθώς η Νέα Δημοκρατία οδεύει προς το εκλογικό της Συνέδριο το τριήμερο 15-17 Μαΐου στην Αθήνα.
Συναγερμός για την έκρηξη των τιμών
Με το δόγμα «αναμονή και σύνεση» προετοιμάζει η κυβέρνηση τις επόμενες κινήσεις της που θα διασφαλίσουν ότι θα απλωθεί αποτελεσματικό δίχτυ ασφάλειας πάνω από επιχειρήσεις και νοικοκυριά
Σε μια κρίσιμη καμπή έχουν εισέλθει οι επιχειρήσεις στη διακεκαυμένη ζώνη του Περσικού Κόλπου όχι μόνο για την τελική έκβαση του πολέμου στη Μέση Ανατολή, αλλά και για τις στρατηγικού χαρακτήρα αποφάσεις που καλούνται να λάβουν τα ευρωπαϊκά κράτη που υφίστανται τις συνέπειες της κρίσης, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα.
Ηδη, όπως έχει φανεί τις τελευταίες εβδομάδες, το μέγεθος των ανατιμήσεων κατά μείζονα λόγο σε βενζίνη και πετρέλαιο στα καύσιμα έχουν θέσει το Μέγαρο Μαξίμου και το οικονομικό επιτελείο σε κατάσταση συναγερμού. Εξάλλου, τα δύο κύματα μέτρων οικονομικής στήριξης που έχει ήδη ενεργοποιήσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης από την έναρξη του πολέμου των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά του Ιράν καταδεικνύουν το δόγμα «αναμονή και σύνεση». Κάτι που σημαίνει ότι, εφόσον το απαιτήσουν οι περιστάσεις, θα υπάρξουν εκείνες οι δημοσιονομικές εφεδρείες που θα διασφαλίσουν ότι θα απλωθεί αποτελεσματικό δίχτυ ασφάλειας πάνω από επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Σύμφωνα με το σκεπτικό στον άξονα Ηρώδου Αττικού – Νίκης, υψηλόβαθμος κυβερνητικός αξιωματούχος επισημαίνει ότι τα δύο διακριτά πακέτα μέτρων στήριξης των τελευταίων εβδομάδων είχαν ως στόχο αφενός να αποθαρρυνθούν και εντέλει να ακυρωθούν φαινόμενα αισχροκέρδειας και αφετέρου να συγκρατηθούν οι αυξήσεις σε λελογισμένα και ως εκ τούτου διαχειρίσιμα επίπεδα. Το εύρος των παρεμβάσεων αποτυπώνει με αρκετή ευκρίνεια τη συνειδητή απόφαση του Κυριάκου Μητσοτάκη να μην εξαντληθούν τα δημοσιονομικά αποθέματα, ιδίως από τη στιγμή που τα τελευταία 24ωρα η προετοιμασία των ΗΠΑ ενόψει μιας χερσαίας επιχείρησης, έστω και περιορισμένης κλίμακας, μπορεί να σηματοδοτήσει μια πολύ επικίνδυνη κλιμάκωση του εν εξελίξει πολέμου.
Το καλό σενάριο
Καλά πληροφορημένη πηγή επισημαίνει πως στο καλό σενάριο για σχετικά σύντομη αποκλιμάκωση τις επόμενες εβδομάδες τα μέτρα που έχουν ληφθεί ήδη είναι ικανά να εγγυηθούν ότι οι τιμές δεν θα ξεφύγουν έως τα τέλη Μαΐου. Ωστόσο, δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο μιας χερσαίας επέμβασης, που θα περιπλέξει έτι περαιτέρω την κατάσταση και θα επιμηκύνει τις δυσμενείς οικονομικές επιπτώσεις στους επόμενους μήνες. Σε μια τέτοια περίπτωση υπάρχουν πάντα θεωρητικά στη φαρέτρα της κυβέρνησης δυναμικότερες παρεμβάσεις, όπως η επιδότηση στους λογαριασμούς του ηλεκτρικού ρεύματος, αλλά και η πολυσυζητημένη πλέον μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης. Οπως έχει αναφερθεί, πάντως, τέτοιας κλίμακας μέτρα προϋποθέτουν μια συντονισμένη ευρωπαϊκή απάντηση, δηλαδή μια απόφαση για παροχή δημοσιονομικής ευελιξίας, ώστε να απελευθερωθούν τα κράτη-μέλη και να αυξήσουν τις δαπάνες τους, χωρίς να κινδυνεύουν να εισέλθουν σε καθεστώς εποπτείας.
Το μείζον ερώτημα είναι αν επηρεάζουν και σε τι βάθος οι πιθανές περαιτέρω διορθωτικές παρεμβάσεις τις αντοχές της ελληνικής οικονομίας και κατ’ επέκταση τον οικονομικό σχεδιασμό της κυβέρνησης ενόψει της επικείμενης κρίσιμης εκλογικής αναμέτρησης. Επισήμως, προβεβλημένα κυβερνητικά στελέχη, όπως ο αντιπρόεδρος Κωστής Χατζηδάκης και ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης, διαβεβαιώνουν ότι ο προγραμματισμός ενόψει Διεθνούς Εκθεσης Θεσσαλονίκης και εν προκειμένω ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος δεν έχουν μεταβληθεί.
Συνέπειες
Στο παρασκήνιο, πάντως, κορυφαίο κυβερνητικό στέλεχος παραδέχεται στη Realnews ότι δεν υπάρχει εύκολη απάντηση σε αυτό το ερώτημα. Στελέχη που παρακολουθούν καθημερινά τις διακυμάνσεις των διεθνών αγορών αλλά και τη… μετασεισμική ακολουθία που γίνεται αισθητή στην Ελλάδα επεξεργάζονται ήδη σενάρια αύξησης του πληθωρισμού, ανάσχεσης της προ του πολέμου προσδοκώμενης ανάπτυξης, αλλά και διατάραξης της τουριστικής κίνησης τους καλοκαιρινούς μήνες, που δεν αποκλείεται να έχει αρνητικό αντίκτυπο στα δημόσια έσοδα.
Τα γεωπολιτικά
Το οικονομικό σκέλος είναι ο ένας μεγάλος πονοκέφαλος στο Μέγαρο Μαξίμου. Οι κίνδυνοι στο γεωπολιτικό πεδίο είναι ο άλλος. Τόσο στην κλειστή συνεδρίαση του ΚΥΣΕΑ την προηγούμενη Δευτέρα όσο και μακριά από τις κάμερες στη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου της προηγούμενης Πέμπτης, ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, ανέλυσε όλα τα διαθέσιμα δεδομένα και τα σενάρια γύρω από την τροπή του πολέμου, αλλά και τις παρενέργειες στις ισορροπίες στο γεωστρατηγικό μωσαϊκό της Μέσης Ανατολής και της ανατολικής Μεσογείου. Σύμφωνα με καλά πληροφορημένη πηγή, οι απειλές των τελευταίων 24ώρων από το Ιράν για το κλείσιμο των Στενών του Μπαμπ Ελ Μαντέμπ μέσω της ενεργοποίησης των Χούθι προκαλούν ανησυχία στην Αθήνα για δύο λόγους: πρώτον, γιατί αναμένονται εντονότερες οικονομικές συνέπειες από μια νέα εστία διατάραξης της ελεύθερης ναυσιπλοΐας και, δεύτερον, γιατί σε κοντινό σημείο βρίσκεται ο τομέας ευθύνης της επιχείρησης της Ευρωπαϊκής Ενωσης «ΑΣΠΙΔΕΣ», όπου μετέχει και η Ελλάδα. Επίσης, έντονος είναι ο προβληματισμός στο υπουργείο Εξωτερικών και στο Πεντάγωνο για την κατάσταση σοβαρής αποσταθεροποίησης, στην οποία δείχνει ότι εισέρχεται εκ νέου ο Λίβανος, αλλά και γιατί υπάρχουν φόβοι για νέα έκρηξη των μεταναστευτικών ροών.
