Ο πρωθυπουργός το πρωί της Δευτέρας στο τηλεοπτικό του μήνυμα προς τους πολίτες, άνοιξε ουσιαστικά τη διαδικασία για τη Συνταγματική Αναθεώρηση, σημειώνοντας ο ίδιος πως θα υπάρξουν τολμηρές και γενναίες αλλαγές που θα απαντήσουν στις ανάγκες των εξελίξεων.
«Συνεπώς, είναι καιρός να τολμήσουμε μεγάλες τομές που θα ενισχύουν το κύρος των θεσμών και την εμπιστοσύνη των πολιτών, εισάγοντας ρυθμίσεις για την καλύτερη λειτουργία του πολιτεύματος, απέναντι στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής και συμβαδίζοντας με νέα δεδομένα, όπως η τεχνητή νοημοσύνη και η κλιματική κρίση».
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αποκάλυψε το εύρος των αλλαγών που θα προτείνει η κυβερνητική πλειοψηφία για την αναθεώρηση του άρθρου 86 για την άρση ασυλίας των υπουργών, την ίδρυση μη κρατικών μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων, την καθιέρωση μίας και μόνο εξαετούς θητείας για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας αλλά και την πιο ουσιαστική συμμετοχή των δικαστών στην επιλογή της ηγεσίας των ανωτάτων δικαστηρίων.
Όπως είπε, «Θα πρέπει οπωσδήποτε να προβλέπει και δικλείδες, οι οποίες θα εγγυώνται τη μόνιμη δημοσιονομική ισορροπία, τη συνεπή κυβερνητική δράση, αλλά και την ορθότητα των κομματικών υποσχέσεων, ώστε η χώρα να μην διολισθήσει ποτέ ξανά στα επικίνδυνα μονοπάτια του λαϊκισμού».
Στο επίκεντρο των αλλαγών που προτείνει η Νέα Δημοκρατία βρίσκεται και το Δημόσιο.
«Το ίδιο σαφής είναι και η προσήλωση μου στη μάχη με το βαθύ κράτος για μια δημόσια διοίκηση φιλική και αποτελεσματική, πρέπει πλέον να έχει ως κινητήρια δύναμη τη διαρκή αξιολόγηση και να θέσει την έννοια της μονιμότητας σε μια εντελώς νέα βάση».
Ο κ. Μητσοτάκης προσκάλεσε κόμματα και πολίτες σε έναν εποικοδομητικό, όπως ανέφερε, προβληματισμό:
«Με θετικές προτάσεις και αίσθηση της κοινής ευθύνης απέναντι στην πατρίδα και στο μέλλον. Το ίδιο το Σύνταγμά μας επιβάλλει να αναζητήσουμε συναινέσεις, αν θέλουμε πραγματικά να πετύχουμε τις μεγάλες αλλαγές που χρειάζεται ο Καταστατικός Χάρτης. Εύχομαι η διαδικασία της συνταγματικής αναθεώρησης να αποτελέσει μια απάντηση στην τοξικότητα και στη στείρα κομματική περιχαράκωση που διακρίνει το πολιτικό μας σύστημα».
Την ίδια ώρα, στα χέρια των βουλευτών της Νέας Δημοκρατίας βρίσκεται ήδη η πρωθυπουργική επιστολή, μέσω της οποίας προσκαλούνται να καταθέσουν παρατηρήσεις και σκέψεις μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου, σύμφωνα με την ΕΡΤ.
Στην επιστολή τονίζεται ότι: «Η επικείμενη αναθεώρηση αποτελεί μια μεγάλη ευκαιρία για ένα νέο, σύγχρονο και άρτιο υπόδειγμα διακυβέρνησης.
Είναι υποχρέωση όλων των μελών της Εθνικής Αντιπροσωπείας να συμβάλλουμε ουσιαστικά σε αυτή τη μείζονα πρόκληση».
Η Νέα Δημοκρατία θα παρουσιάσει μέσα στον Μάρτιο την ολοκληρωμένη της πρόταση, με στόχο εντός του Απριλίου να εκκινήσει σχετική κοινοβουλευτική διαδικασία.
Από την πλευρά του, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης δήλωσε:
«Για να προστατεύσουμε τη χώρα από μελλοντικές επόμενες μεθεπόμενες κυβερνήσεις λαϊκιστών, που για να γίνουν αρεστές μπορούν να καταργήσουν την όποια αξιολόγηση, δεν πρέπει να είναι αποκλειστική αρμοδιότητα να περνάει από το φίλτρο των κομματικών συσχετισμών, η παραπομπή ή μη ενός υπουργού ή υφυπουργού, ενός κυβερνητικού στελέχους στη δικαιοσύνη. Όλες οι χώρες, όλα τα κράτη της Ευρώπης έχουν μία διαδικασία ξεχωριστή».
Οι αντιδράσεις της αντιπολίτευσης
Σχεδόν όλα τα κόμματα της αντιπολίτευσης προχώρησαν σε αντιδράσεις, με κύρια σημεία αιχμής το άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών και το 103 για τη μονιμότητα των δημοσίων υπαλλήλων.
Το ΠΑΣΟΚ διαμηνύει ότι δεν θα δώσει λευκή επιταγή στην κυβέρνηση και θα καταθέσει ολοκληρωμένη πρόταση.
Υπενθυμίζεται ότι ο Νίκος Ανδρουλάκης ήδη έχει προτείνει: «Άρθρο 86 περί ευθύνης υπουργών – τέλος στα φαινόμενα ασυλίας- ατιμωρησίας -Χωρίς απόφαση υπουργικού συμβουλίου η επιλογή ηγεσίας της Δικαιοσύνης. “Όχι” σε δημόσια αξιώματα για 4 χρόνια μετά την αφυπηρέτηση των δικαστών. Κατοχυρωμένη η μονιμότητα στο δημόσιο. “Ναι” στην αξιολόγηση με διαφάνεια».
Ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ Κώστας Τσουκαλάς, δήλωσε:
«Το 86 ο πρωθυπουργός το διέστειλε τόσο πολύ για να κρυφτεί πίσω η κυβέρνηση, που είναι βαθιά υποκρισία να λέει ότι θα το αλλάξει. Αυτή η κυβέρνηση έχει ψηφίσει δύο νόμους αξιολόγησης και δεν τους εφαρμόζει. Τι κάνει; Αντιθέτως.
Αναθέσεις σκληρό πελατειασμού».
Ο βουλευτής του κόμματος Πέτρος Παππάς είπε στον Real FM και τον Νίκο Χατζηνικολάου και τον Αντώνη Δελλατόλα:
«Το ΠΑΣΟΚ έχει ανοίξει τη συζήτηση για τη Συνταγματική Αναθεώρηση και για το άρθρο 86 εδώ και πολύ καιρό, αλλά και για το πώς θα θωρακιστεί η Δικαιοσύνη με την εκλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης. Θέλουμε να πιστεύουμε στο ΠΑΣΟΚ ότι δεν θα είναι μία προσχηματική συζήτηση γιατί βλέπουμε ότι η ανάγκη της αναθεώρησης του άρθρου 86 καταστρατηγείται από την κυβέρνηση, από την ίδια την πρακτική της, στήνοντας Εξεταστικές Επιτροπές στη Βουλή για να καλύψει πιθανές ποινικές ευθύνες των υπουργών της: του κ. Καραμανλή, του κ. Αυγενάκη, του κ. Βορίδη» ανέφερε.
«Η υποκρισία έχει και ένα όριο. Ακούσαμε σήμερα τον κ. Μητσοτάκη να ανοίγει το θέμα της αναθεώρησης του Συντάγματος. Του Συντάγματος, που έχει καταστρατηγήσει επανειλημμένα και βάναυσα. Δεν επιτρέπεται και το Σύνταγμα να γίνει θύμα του επικοινωνιακού του σχεδίου», ανέφερε ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Σωκράτης Φάμελλος, σχολιάζοντας τις αναφορές του πρωθυπουργού στην αναθεώρηση του Συντάγματος.
«Το ΚΚΕ θα καταθέσει τις δικές του προτάσεις για την συνταγματική αναθεώρηση «με κριτήριο την στήριξη των εργατικών λαϊκών δικαιωμάτων, χωρίς καμία αυταπάτη φυσικά για τον αντιδραστικό ρόλο και τα ασφυκτικά όρια του αστικού συντάγματος» ανέφερε το γραφείο Τύπου του κόμματος σε ανακοίνωση για τις δηλώσεις του Κυριάκου Μητσοτάκη σχετικά με την συνταγματική αναθεώρηση.
«Εάν καταργηθεί η μονιμότητα, ανησυχούμε για την μονιμότητα της οικογένειας Μητσοτάκη στη Βουλή. Το γελοίο είναι ότι η αναθεώρηση δεν μπορεί να γίνει λόγω μη αναθεωρητικής Βουλής. Άρα όλα γίνονται για την επικοινωνία και δεν είναι συνταγματική αναθεώρηση, να την ανακοινώνει ο πρωθυπουργός από την τηλεόραση, αλλά επιθεώρηση για μια κυβέρνηση- τσίρκο» δήλωσε ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης, Κυριάκος Βελόπουλος, για την αναθεώρηση του Συντάγματος.
Η Νέα Αριστερά επισημαίνει:
«Η κυβέρνηση της ΝΔ επιχειρεί τη συνταγματοποίηση των ολέθριων επιλογών της, ώστε να τις καταστήσει μόνιμες παθογένειες της χώρας».
Ο πρόεδρος της ΝΙΚΗΣ, Δημήτρης Νατσιός, ανέφερε:
«Ας μην γίνει η επικείμενη συνταγματική αναθεώρηση άλλη μια χαμένη ευκαιρία για τον λαό μας».
Η προβλεπόμενη διαδικασία
Τον Απρίλιο αναμένεται να ξεκινήσουν οι κοινοβουλευτικές διαδικασίες για τη συνταγματική αναθεώρηση οπότε και θα αναζητηθούν οι όποιες κοινοβουλευτικές συναινέσεις.
Οι προτάσεις με την αναθεώρηση του Συντάγματος και τις αναθεωρητέες διατάξεις θα κατατεθούν στον Πρόεδρο της Βουλής, Νικήτα Κακλαμάνη, ο οποίος θα τις διανείμει στους «300», θα προβεί στην σχετική ανακοίνωση στην Ολομέλεια και θα τις παραπέμψει για εξέταση στην Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος. Η Επιτροπή αυτή λειτουργεί με τις διαδικασίες που προβλέπονται για τις Διαρκείς Κοινοβουλευτικές Επιτροπές. Θα έχει συγκεκριμένη ημερομηνία για την ολοκλήρωση των εργασιών της και την κατάθεση της σχετικής Έκθεσής της στον Πρόεδρο της Βουλής με τις προτάσεις εκείνων των άρθρων όπου τελικά θα έχει καταλήξει δια της πλειοψηφίας ότι θα τεθούν για αναθεώρηση.
Οι εργασίες της Επιτροπής, είναι συνθετικού χαρακτήρα, -υπό την έννοια ότι μπορεί να συμπεριληφθούν επιπλέον αναθεωρητέες διατάξεις από εκείνες που αρχικά προβλέπονται στην πρόταση σύνθεσής της Επιτροπής- και μη δεσμευτικού χαρακτήρα ως προς την τελική διατύπωση που θα έχει η κάθε νέα συνταγματική διάταξης. Η οριστική και τελική μορφή της κάθε νέας συνταγματικής διάταξης θα προκύψει από τις εργασίες της επόμενης Αναθεωρητικής Βουλή. Στην ουσία, σε αυτή την φάση η Επιτροπή Αναθεώρησης του Συντάγματος της παρούσης προτείνουσας Βουλής, θα προβεί στην διατύπωση επί της Αρχής της ανάγκης «ανοίγματος» της αναθεώρησης της κάθε προτεινόμενης διάταξης και την κατεύθυνσής που θα πρέπει να έχει, ως μια πολιτική δέσμευση των κομμάτων.
Η Έκθεση της Επιτροπής Αναθεώρησης του Συντάγματος θα εισαχθεί για συζήτηση και λήψης απόφασης στην Ολομέλεια για την ανάγκη της Αναθεώρησης και για τις αναθεωρητέες διατάξεις.
Η Ολομέλεια στη συνέχεια θα κληθεί σε δύο συνεδριάσεις, που θα απέχουν ένα μήνα μεταξύ τους, μετά από διεξαγωγή συζήτησης, με ονομαστική ψηφοφορία να ψηφίσει μια προς μια τις προτεινόμενες για αναθεώρηση διατάξεις.
Η κάθε διάταξη για να περάσει από την πρώτη στην δεύτερη ψηφοφορία του επόμενου μήνα θα πρέπει να λάβει ψηφοφορία 151 θετικές ψήφους. Εάν μια διάταξη εξασφαλίσει, κατά την πρώτη ψηφοφορία, την πλειοψηφία, αλλά όχι και στην δεύτερη ψηφοφορία, τότε απορρίπτεται και δεν εισάγεται για αναθεώρηση στην επόμενη Βουλή.
Όσες από τις αναθεωρητέες διατάξεις στις δύο ψηφοφορίες της προτείνουσας Βουλή λάβουν 180 και άνω ψήφους, στην επόμενη Αναθεωρητική Βουλή θα αρκεί να λάβουν 151 θετικές ψήφους για να τροποποιηθούν. Αντίθετα, όσες αναθεωρητέες διατάξεις λάβουν απλά 151 θετικές ψήφους κατά τις ψηφοφορίες της προτείνουσας Βουλής, αυτές θα πρέπει στην επόμενη Αναθεωρητέα Βουλή να λάβουν τουλάχιστον 180 θετικές ψήφους.
