Μετά τον ΟΠΕΚΕΠΕ, ολιγοπώλιο και στην κατάρτιση με κοινοτικά λεφτά

Μόλις είχαμε συνηθίσει το όνομα ΟΠΕΚΕΠΕ ως συνώνυμο της οργανωμένης διανομής ευρωπαϊκών κονδυλίων σε επιλεγμένους, έρχεται νέα έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να αποδείξει ότι η μέθοδος δεν ήταν αποκλειστικότητα του αγροτικού τομέα. Η επαγγελματική κατάρτιση, λέει η έκθεση, λειτουργεί εδώ και καιρό ως κλειστή λέσχη μεγάλων ομίλων, οι οποίοι αναλαμβάνουν ταυτόχρονα την κατάρτιση και την πιστοποίηση των συμμετεχόντων. Ένα ολιγοπώλιο με ευρωπαϊκή σφραγίδα, που δεν προέκυψε τυχαία αλλά διαμορφώθηκε μεθοδικά, με τη βοήθεια —ή την ανοχή— της ίδιας της κυβέρνησης.

Διαγωνισμοί στα μέτρα τους

Το κόλπο, σύμφωνα με την έκθεση, ήταν απλό στη σύλληψή του: οι διαγωνισμοί σχεδιάστηκαν έτσι ώστε να ομαδοποιούν τη συμβουλευτική, την κατάρτιση, την πρακτική άσκηση και την πιστοποίηση σε ένα ενιαίο αντικείμενο. Αποτέλεσμα; Αυτόματος αποκλεισμός της πλειοψηφίας των μικρών κέντρων κατάρτισης, αλλά και των αντίστοιχων ευρωπαϊκών επιχειρήσεων που θα μπορούσαν να διεκδικήσουν τα κονδύλια. Οι φωτογραφικοί όροι δεν ήταν παράπλευρη απώλεια σχεδιασμού — ήταν ο σχεδιασμός.

Υπήρχε βέβαια ένα νομικό εμπόδιο: η νομοθεσία απαγορεύει ρητά τον φορέα πιστοποίησης να συνδέεται εταιρικά με τον φορέα κατάρτισης. Η λύση βρέθηκε με την κλασική συνταγή της υπεργολαβίας — οι ανάδοχοι ανέθεταν σε μικρότερα κέντρα την πραγματική παροχή κατάρτισης με μικρότερο αντίτιμο απ’ όσο οι ίδιοι εισέπρατταν, κρατώντας για τον εαυτό τους την πιστοποίηση. Ένα τέχνασμα γύρω από τον νόμο που λειτουργούσε απρόσκοπτα, μέχρι να το εντοπίσουν οι Βρυξέλλες.

Κατάρτιση μόνο στα ελληνικά

Το πιο γκροτέσκο εύρημα της έκθεσης αφορά την ίδια την ποιότητα της παρεχόμενης κατάρτισης: προσφερόταν αποκλειστικά στην ελληνική γλώσσα, ακόμη και σε ωφελούμενους που δεν γνώριζαν καθόλου ελληνικά. Η επαγγελματική κατάρτιση, που θεωρητικά υπηρετεί την ανάπτυξη δεξιοτήτων σε μια περίοδο ραγδαίων τεχνολογικών αλλαγών, μετατράπηκε έτσι σε γραφειοκρατική επίφαση χωρίς πραγματικό αποτέλεσμα.

Το υπουργείο Εργασίας, αποδέκτης της σιωπής ως πολιτικής στάσης, δεν φαίνεται να είχε προβλέψει κεντρικό έλεγχο της αγοράς — ούτε καν μετά την αποκάλυψη. Όπως σχολιάζει πικρόχολα ο Μάνος Αυγερινός, μέλος του Εθνικού Συμβουλίου της ΕΛΑΣ, τα κονδύλια της κατάρτισης «δεν είναι για να τα απομυζούν οι λίγοι αρεστοί των αρίστων». Η φράση συμπυκνώνει εύστοχα το ερώτημα που μένει αναπάντητο: πόσα ακόμα «ΟΠΕΚΕΠΕ» κρύβονται σε τομείς που ακόμα δεν έχουν ελεγχθεί από τις Βρυξέλλες;