Το Ελληνικό χτίζεται, ο λογαριασμός πάει… αλλού

Το μεγάλο αφήγημα του Ελληνικού έχει πάντα την ίδια δομή: η επένδυση παρουσιάζεται ως δώρο, κάποιος άλλος όμως καλείται να πληρώνει τους λογαριασμούς του δώρου επ’ αόριστον. Η νέα υπόγεια Ποσειδώνος είναι το πιο πρόσφατο κεφάλαιο αυτής της λογικής, κι αυτή τη φορά ο παραλήπτης του πάγιου τιμολογίου είναι η Περιφέρεια Αττικής.

Ποιος χτίζει, ποιος πληρώνει

Η μετατόπιση και υπογειοποίηση της λεωφόρου σε μήκος 1,15 χιλιομέτρων είναι το έργο-κλειδί που επιτρέπει την ενοποίηση της έκτασης του πρώην αεροδρομίου με τον Άγιο Κοσμά· χωρίς αυτό, η μεγάλη αφήγηση του παραλιακού μετώπου απλώς δεν στέκει. Η κατασκευή, προϋπολογισμού περίπου 55 εκατ. ευρώ, βαρύνει τη Lamda Development και εκτελείται από την ΑΒΑΞ. Μέχρι εδώ, όλα μοιάζουν με μια ιδιωτική επένδυση που πληρώνει τα δικά της έργα. Το πρόβλημα ξεκινά εκεί που σταματά η κατασκευή και αρχίζει η καθημερινή λειτουργία.

Ο λογαριασμός που δεν σταματά ποτέ

Μια σήραγγα τέτοιου μεγέθους με τον κυκλοφοριακό φόρτο της Ποσειδώνος δεν λειτουργεί σαν κανονικός δρόμος: θέλει συνεχή λειτουργία εξαερισμού, συστήματα πυρασφάλειας, κάμερες, εξοπλισμό ελέγχου και προσωπικό σε ετοιμότητα για κάθε έκτακτο περιστατικό. Οι εκτιμήσεις τοποθετούν αυτό το μόνιμο κόστος συντήρησης στα 1,5 έως 2 εκατ. ευρώ τον χρόνο — όχι άπαξ, αλλά ως πάγια ετήσια δαπάνη, εφόσον η ευθύνη διαχείρισης καταλήξει τελικά στην Περιφέρεια, όπως δείχνει ο σχεδιασμός που βρίσκεται στο τραπέζι. Πρόκειται για μια παράμετρο που μέχρι σήμερα παρέμενε στο παρασκήνιο, μακριά από τις εξαγγελίες για το «μεγαλύτερο αστικό αναπλασμένο έργο της Ευρώπης».

Η μεταφορά του λειτουργικού κόστους στο δημόσιο μετά την ολοκλήρωση της κατασκευής δεν είναι καινούργιο μοτίβο σε μεγάλα έργα υποδομής, αλλά σπάνια γίνεται τόσο ευθέως ορατή σε μια επένδυση που διαφημίζεται ως αμιγώς ιδιωτική πρωτοβουλία. Η Περιφέρεια Αττικής, όποιος κι αν είναι τότε ο επικεφαλής της, θα κληθεί να εξηγεί κάθε χρόνο σε έναν προϋπολογισμό γιατί εκατομμύρια πηγαίνουν στη συντήρηση μιας σήραγγας που χτίστηκε για να εξυπηρετήσει πρωτίστως την αξία μιας ιδιωτικής ανάπτυξης. Το ερώτημα είναι απλό: όταν το κόστος κατασκευής διαφημίζεται ως επένδυση, γιατί το κόστος λειτουργίας καταλήγει πάγια υποχρέωση του φορολογούμενου;