Το ΠΑΣΟΚ στρατολογεί στρατηγούς: σχέδιο ή απόγνωση;

Η είδηση ότι αύριο ανακοινώνεται η προσχώρηση του πρώην αρχηγού ΓΕΕΘΑ Ευάγγελου Αποστολάκη στο ΠΑΣΟΚ δεν θα ήταν από μόνη της είδηση μεγάλης βαρύτητας, αν δεν ερχόταν να προστεθεί σε μια ήδη μακριά λίστα. Μετά τον υποναύαρχο Σπύρο Μιχελογιαννάκη και τον αντιστράτηγο Γιάννη Αυλωνίτη, η Χαριλάου Τρικούπη μοιάζει να έχει ανοίξει ειδικό παράθυρο υποδοχής για πρώην ανώτατα στελέχη των ενόπλων δυνάμεων. Κι όταν κάτι επαναλαμβάνεται τρεις φορές, δεν λέγεται πια σύμπτωση· λέγεται στρατηγική.

Η αιχμή που μετράει

Το σχόλιο που κυκλοφόρησε συνοψίζει με λιτότητα τη γενικότερη απορία που έχει αρχίσει να διατυπώνεται: «δεν ξέρω αν είναι για γέλια πλέον αυτό».

Η διατύπωση δεν είναι τυχαία επιλεγμένη. Δεν πρόκειται για κριτική στο πρόσωπο του Αποστολάκη, ο οποίος έχει διατελέσει και υπουργός Άμυνας με πολιτική διαδρομή γνωστή και τεκμηριωμένη. Πρόκειται για ερώτημα πάνω στην επιμονή ενός μοτίβου: γιατί το ΠΑΣΟΚ επιλέγει συστηματικά πρόσωπα με στρατιωτική ταυτότητα για να ενισχύσει τις τάξεις του;

Τι ψάχνει η Χαριλάου Τρικούπη

Η λογική πίσω από αυτές τις προσχωρήσεις δεν είναι δυσνόητη. Σε μια περίοδο που το κόμμα αναζητά ανανέωση ηγετικού προφίλ και πολιτική αξιοπιστία πέρα από τα στερεότυπα του παρελθόντος, η εικόνα του «τεχνοκράτη με στολή» προσφέρει μια ψευδαίσθηση σοβαρότητας: πειθαρχία, θεσμική εμπειρία, απουσία κομματικών αγκυλώσεων. Το πρόβλημα είναι ότι όταν η συνταγή επαναλαμβάνεται, παύει να μοιάζει με στρατηγική ανανέωσης και αρχίζει να μοιάζει με έλλειψη πρωτότυπου πολιτικού λόγου. Αν το μόνο success story που μπορεί να παρουσιάσει ένα κόμμα είναι η προσέλκυση συνταξιούχων στρατηγών, τότε το ερώτημα μετατοπίζεται: μιλάμε για ανανέωση ή για δανεικό κύρος;

Το επαναλαμβανόμενο μοτίβο γεννά και δεύτερη, πιο δηκτική, ανάγνωση: ότι το ΠΑΣΟΚ επιχειρεί να χτίσει ένα εναλλακτικό αφήγημα εθνικής ασφάλειας και αξιοπιστίας στα θέματα άμυνας, σε μια συγκυρία που η κυβέρνηση διεκδικεί αποκλειστικά αυτό το αφήγημα. Αν είναι έτσι, τότε οι προσχωρήσεις δεν είναι τυχαίες μεμονωμένες αποφάσεις στελεχών που αποσύρθηκαν από την ενεργό υπηρεσία, αλλά οργανωμένη πολιτική επιλογή με στόχευση.

Είτε πρόκειται για σχέδιο είτε για απόγνωση αναζήτησης νέου προσωπικού, το αποτέλεσμα είναι το ίδιο: το ΠΑΣΟΚ αρχίζει να μοιάζει λιγότερο με πολιτικό κόμμα και περισσότερο με επιτελείο αποστράτων. Κι αυτό, όσο κι αν ενοχλεί να ειπωθεί, δεν είναι ακριβώς το αφήγημα ανανέωσης που διεκδικεί η ηγεσία του.