Πλειστηριασμοί: το σύστημα «βγάζει» σπίτια αλλά δεν πουλάει τίποτα

Η αρχιτεκτονική των πλειστηριασμών υποσχόταν ρυθμισμένη εκκαθάριση χρέους με λογική και τάξη. Η πραγματικότητα, όπως την καταγράφει η τριμηνιαία έκθεση του ΙΟΒΕ για το ιδιωτικό χρέος σε συνεργασία με την Cepal, δείχνει κάτι πολύ πιο ετερόκλητο: μόλις το 28,4% των πλειστηριασμών ολοκληρώνεται επιτυχώς από τον πρώτο γύρο. Το υπόλοιπο σύστημα απλώς κυκλοφορεί τα ίδια ακίνητα σε γύρο μετά από γύρο, σαν αγοραπωλησία που κανείς δεν θέλει να κλείσει.

Η παράδοξη πτώση του δεύτερου γύρου

Το πιο ενδιαφέρον εύρημα δεν είναι το χαμηλό ποσοστό του πρώτου γύρου, αλλά αυτό που ακολουθεί. Κανονικά, όσο μειώνεται η τιμή εκκίνησης τόσο πιο εύκολα θα έπρεπε να βρίσκεται αγοραστής. Στην πράξη συμβαίνει το αντίστροφο: στον δεύτερο γύρο, όπου η τιμή παραμένει ακόμη στο 100% της εκτίμησης, η επιτυχία καταρρέει στο 10,5%. Μόνο όταν η τιμή πέφτει στο 80% της εκτίμησης, στον τρίτο γύρο, το ποσοστό ανακάμπτει στο 17,7%, και φτάνει στο 24,1% στον τέταρτο γύρο με τιμή στο 65% της αρχικής. Με απλά λόγια: το σύστημα λειτουργεί κανονικά μόνο όταν οι τιμές καταρρεύσουν αρκετά· μέχρι τότε, απλώς παράγει αποτυχημένες διαδικασίες που κοστίζουν χρόνο και χρήμα σε όλους τους εμπλεκόμενους.

Σπίτια, όχι επιχειρήσεις, στο επίκεντρο

Η τάση που δείχνουν τα στοιχεία δεν αφήνει περιθώρια παρεξήγησης ως προς το ποιος πληρώνει το κόστος αυτής της αναποτελεσματικότητας. Το μερίδιο των κατοικιών στο σύνολο των ακινήτων που βγαίνουν σε πλειστηριασμό έχει ανέβει σταδιακά από περίπου 45% το 2021 σε 54% το πρώτο εξάμηνο του 2026. Οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων κρατούσαν στα χαρτοφυλάκιά τους στεγαστικά δάνεια ύψους 25,1 δισ. ευρώ στο τέλος του πρώτου τριμήνου, ενώ τα μη εξυπηρετούμενα στεγαστικά που απέμειναν στις τράπεζες έχουν περιοριστεί στα 2,3 δισ. ευρώ — πολύ χαμηλότερα σε σχέση με πριν τη μεταβίβασή τους σε funds.

Το ισοζύγιο, δηλαδή, είναι καθαρό: οι τράπεζες «καθάρισαν» τους ισολογισμούς τους μεταβιβάζοντας το πρόβλημα αλλού, ενώ η αγορά ακινήτων φορτώνεται έναν μηχανισμό που αποδεδειγμένα δυσκολεύεται να κλείσει μια πώληση με την πρώτη. Πόσες ακόμη οικογένειες θα περάσουν από τέσσερις γύρους αβεβαιότητας πριν κάποιος αποφασίσει ότι το σύστημα χρειάζεται κάτι παραπάνω από στατιστικές εκθέσεις;