Φορολογία ενοικίων: Τι εξετάζει η κυβέρνηση για νέο «κούρεμα»

Ποιες φοροελαφρύνσεις εξετάζει η κυβέρνηση με στόχο την αύξηση των διαθέσιμων κατοικιών και την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης. Eισηγήσεις για νέα μείωση του φόρου εισοδήματος από ενοίκια, με έμφαση στo χαμηλότερo εισοδηματικό κλιμάκιο, αλλά και παράταση των φορολογικών κινήτρων για το άνοιγμα κλειστών ακινήτων μέσω μακροχρόνιας μίσθωσης εξετάζουν στην κυβέρνηση, στο πλαίσιο των παρεμβάσεων για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης και την αύξηση των διαθέσιμων κατοικιών στην αγορά.

Της ΣΙΣΣΥΣ ΣΤΑΥΡΟΠΙΕΡΡΑΚΟΥ – ΠΗΓΗ: Realnews

Και τα δύο μέτρα εντάσσονται σε μια ευρύτερη στρατηγική για την αντιμετώπιση του στεγαστικού, αλλά και τη συγκράτηση των τιμών των ενοικίων. Οι παρεμβάσεις, εφόσον πάρουν το «πράσινο φως», αναμένεται να ενταχθούν στην ατζέντα των φορολογικών παρεμβάσεων της κυβέρνησης που θα ανακοινωθούν τον προσεχή Σεπτέμβριο στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.

Η νέα μείωση του φόρου στα εισοδήματα από ενοίκια μπορεί να ενισχύσει τη φορολογική συμμόρφωση και να ελαφρύνει κυρίως τους μικρότερους ιδιοκτήτες, ενώ η παράταση των κινήτρων για μακροχρόνια μίσθωση μπορεί να λειτουργήσει ως εργαλείο για την επιστροφή κλειστών ακινήτων στην αγορά. Μια στοχευμένη φορολογική ελάφρυνση του εισοδήματος από ενοίκια θα μπορούσε να δώσει κίνητρο για τους ιδιοκτήτες ώστε να δηλώνουν περισσότερα εισοδήματα αλλά και να επενδύσουν στη συντήρηση ή στην αναβάθμιση των ακινήτων τους. Παράλληλα, εκτιμάται ότι η μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης μπορεί να συμβάλει έμμεσα στη συγκράτηση των τιμών των ενοικίων, αυξάνοντας τη διαθεσιμότητα κατοικιών.

Εισοδήματα

Η νέα παρέμβαση για τη μείωση του φόρου εισοδήματος από ενοίκια θα αφορά κυρίως στα εισοδήματα έως 12.000 ευρώ ετησίως, τα οποία δεν είχαν επωφεληθεί από την προηγούμενη κυβερνητική παρέμβαση. Τότε, η φορολογική ελάφρυνση επικεντρώθηκε στα ποσά άνω των 12.000 ευρώ.

Σήμερα, για τους ιδιοκτήτες που εισπράττουν ενοίκια άνω των 12.000 ευρώ έχει τεθεί σε ισχύ ένας νέος ενδιάμεσος φορολογικός συντελεστής 25% για το τμήμα του εισοδήματος από 12.000 έως 24.000 ευρώ, αντί του προηγούμενου συντελεστή 35%. Η αλλαγή αυτή οδηγεί σε σημαντική μείωση φόρου για χιλιάδες ιδιοκτήτες, με την ελάφρυνση να μπορεί να ξεπεράσει ακόμη και τα 1.300 ευρώ, ανάλογα με το ύψος του εισοδήματος. Ωστόσο, όσοι έχουν μικρότερα εισοδήματα από μισθώματα -και ιδίως όσοι κινούνται κάτω από το όριο των 12.000 ευρώ- δεν είδαν αντίστοιχη μείωση. Αυτό είναι το κενό που φαίνεται ότι θέλει να καλύψει η κυβέρνηση. Ένα από τα σενάρια που εξετάζονται είναι ο φορολογικός συντελεστής από 15% σήμερα για εισοδήματα έως 12.000 ευρώ να διαμορφωθεί στο 8%.

Η στόχευση της νέας παρέμβασης δεν είναι μόνο φορολογική, αλλά και κοινωνική. Τα στοιχεία δείχνουν ότι το μέσο δηλωθέν εισόδημα από ενοίκια για κύρια κατοικία το προηγούμενο έτος δεν ξεπέρασε τα 241 ευρώ τον μήνα. Την ίδια στιγμή, αυξήθηκαν κατά 225.000 τα δηλωμένα ακίνητα που αποφέρουν εισόδημα. Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι η φορολογική πολιτική μπορεί να επηρεάσει τη συμπεριφορά των ιδιοκτητών, ενισχύοντας τη δήλωση εισοδημάτων και περιορίζοντας τη φοροδιαφυγή. Για τον λόγο αυτόν, η κυβέρνηση συνδέει το εύρος των νέων ελαφρύνσεων με τα πρόσθετα έσοδα που αναμένεται να προκύψουν από την αποκάλυψη αδήλωτων ενοικίων και την ενεργοποίηση του μητρώου ακινήτων.

Κίνητρο

Όπως εκτιμάται, η μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης στα ενοίκια μπορεί να λειτουργήσει ως κίνητρο για περισσότερους ιδιοκτήτες να δηλώνουν τα πραγματικά τους εισοδήματα, αλλά και να διαθέσουν περισσότερα ακίνητα στην αγορά. Παράλληλα, μπορεί να ενθαρρύνει επενδύσεις για τη συντήρηση και την αναβάθμιση κατοικιών, καθώς οι ιδιοκτήτες θα έχουν μικρότερη φορολογική επιβάρυνση και ενδεχομένως μεγαλύτερο καθαρό εισόδημα. Σε μια περίοδο κατά την οποία η στεγαστική πίεση παραμένει έντονη, η αύξηση της προσφοράς κατοικιών αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη συγκράτηση των τιμών.

Παράλληλα, εξετάζεται η παράταση ή ακόμα και η διεύρυνση των φορολογικών κινήτρων για μακροχρόνια μίσθωση, μια παρέμβαση την οποία ζητούν θεσμικοί φορείς. Το μέτρο αυτό θεσπίστηκε για να περιοριστεί η έλλειψη στέγης και εφαρμόζεται για μισθωτήρια που συνάπτονται έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Το ισχύον πλαίσιο προβλέπει ότι οι ιδιοκτήτες που διαθέτουν κλειστά ακίνητα και τα ενοικιάζουν ως κύρια κατοικία, καθώς και όσοι μετατρέπουν ακίνητα από βραχυχρόνια σε μακροχρόνια μίσθωση, απαλλάσσονται πλήρως από τον φόρο εισοδήματος για τα ενοίκια που θα εισπράττουν για μία τριετία. Πρόκειται για ένα ισχυρό κίνητρο, καθώς ο ιδιοκτήτης δεν πληρώνει κανέναν φόρο για το εισόδημα από τη συγκεκριμένη μίσθωση κατά το διάστημα αυτό. Για παράδειγμα, εάν ενοικιάσει κάποιος ένα κλειστό διαμέρισμα για 700 ευρώ τον μήνα (8.400 ευρώ τον χρόνο), κανονικά θα πληρώνει φόρο εισοδήματος 15% (δηλαδή 1.260 ευρώ ετησίως). Με τη φοροαπαλλαγή, γλιτώνει συνολικά 3.780 ευρώ καθαρού κέρδους στην τριετία. Αν έχει και άλλα εισοδήματα και ο φορολογικός συντελεστής είναι μεγαλύτερος (35% ή 45%), το κέρδος είναι ακόμη μεγαλύτερο.

Προϋποθέσεις

Για τη χορήγηση της απαλλαγής ισχύουν συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Η κατοικία θα πρέπει να ήταν κενή ή να είχε διατεθεί για βραχυχρόνια μίσθωση για τουλάχιστον τρία χρόνια πριν από την ενοικίασή της. Επιπλέον, η επιφάνεια της κατοικίας δεν πρέπει να υπερβαίνει τα 120 τετραγωνικά μέτρα, εκτός αν ο ενοικιαστής έχει περισσότερα από δύο τέκνα, οπότε το όριο αυξάνεται κατά 20 τετραγωνικά μέτρα για κάθε επιπλέον παιδί. Βασική προϋπόθεση είναι επίσης η διάρκεια της μίσθωσης να είναι τριετής. Αν ο ενοικιαστής αποχωρήσει νωρίτερα, η απαλλαγή μπορεί να συνεχιστεί μέχρι τη συμπλήρωση της τριετίας, εφόσον ο ιδιοκτήτης συνάψει εντός τριμήνου μια νέα τριετή σύμβαση κύριας κατοικίας.

Πάντως, όπως αναφέρουν κυβερνητικά στελέχη, η τελική απόφαση θα ληφθεί σε συνάρτηση με την έως τώρα αποτελεσματικότητα του μέτρου. Κριτήριο θα είναι το κατά πόσο η απαλλαγή συμβάλλει ουσιαστικά στην αύξηση της προσφοράς κατοικιών και στην αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης. Αν αποδειχθεί ότι περισσότεροι ιδιοκτήτες επαναφέρουν κλειστά ακίνητα στην αγορά ή εγκαταλείπουν τη βραχυχρόνια μίσθωση υπέρ της μακροχρόνιας, τότε η διατήρηση ή ακόμη και η επέκταση του μέτρου θα αποκτήσει ισχυρότερη βάση.