Το Ισραήλ έπληξε την «καρδιά» του πυρηνικού, πυραυλικού και στρατιωτικού συγκροτήματος του Ιράν νωρίς το πρωί της Παρασκευής, σε μια πρωτοφανή επίθεση που έχει προκαλέσει τον θάνατο αρκετών από τις πιο ισχυρές προσωπικότητες της χώρας και οδηγεί τη Μέση Ανατολή σε μια νέα, επικίνδυνη φάση, σχολιάζει το CNN.

Οι επιθέσεις στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και σε ανώτατους στρατιωτικούς ηγέτες ενδέχεται να αποτελέσουν σημείο καμπής στη μακρόχρονη σύγκρουση, με το Ισραήλ να προετοιμάζεται για μαζική ιρανική αντεπίθεση — και τον κίνδυνο μιας ευρύτερης περιφερειακής σύρραξης να καθίσταται πλέον πραγματικός.

Aυτή η αντεπίθεση φάνηκε να βρίσκεται σε εξέλιξη και να κλιμακώνεται το βράδυ της Παρασκευής. Ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, προειδοποίησε ότι το Ισραήλ θα αντιμετωπίσει «σκληρή τιμωρία» για τις επιθέσεις και επιβεβαίωσε ότι σκοτώθηκαν αρκετοί Ιρανοί διοικητές και επιστήμονες. Εκπρόσωπος των Ενόπλων Δυνάμεων του Ιράν δήλωσε ότι τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ισραήλ θα «πληρώσουν ακριβά», ενώ ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί χαρακτήρισε την επίθεση «κήρυξη πολέμου».

Οι ΗΠΑ δεν συμμετείχαν στις επιθέσεις, δήλωσε ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, επισημαίνοντας ότι το Ισραήλ είχε «ενημερώσει» τις ΗΠΑ ότι θεωρούσε τη δράση αυτή «απαραίτητη για την αυτοάμυνά του».

Μέσω της πλατφόρμας του Truth Social, νωρίς την Παρασκευή, ο Τραμπ κάλεσε το Ιράν να συμφωνήσει σε μια πυρηνική συμφωνία «πριν δεν μείνει τίποτα», υπονοώντας ότι μελλοντικές ισραηλινές επιθέσεις θα μπορούσαν να είναι «ακόμα πιο βάναυσες».

Οι ισραηλινές επιθέσεις ήρθαν λίγο μετά την ανακοίνωση του Ιράν ότι θα αυξήσει τις πυρηνικές του δραστηριότητες, ως απάντηση σε ψήφισμα της Διεθνούς Υπηρεσίας Ατομικής Ενέργειας που ανέφερε ότι η χώρα δεν συμμορφώνεται με τις υποχρεώσεις μη διάδοσης πυρηνικών.

Σε τηλεοπτικό διάγγελμα νωρίς την Παρασκευή, ο Ισραηλινός Πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου δήλωσε ότι η επιχείρηση έπληξε «την καρδιά του προγράμματος πυρηνικού εξοπλισμού του Ιράν» και ότι στόχοι περιλάμβαναν την κύρια μονάδα εμπλουτισμού στην Νατάνζ, Ιρανούς πυρηνικούς επιστήμονες και το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν, είπε. «Αυτή η επιχείρηση θα συνεχιστεί για όσες ημέρες χρειαστεί προκειμένου να εξαλειφθεί η απειλή», είπε.

Αργότερα την Παρασκευή, ο ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι μαχητικά αεροσκάφη είχαν πραγματοποιήσει «ευρείας κλίμακας επίθεση» σε αμυντικά συστήματα στο δυτικό Ιράν. «Καταστράφηκαν δεκάδες ραντάρ και εκτοξευτές πυραύλων εδάφους-αέρος», δήλωσε.

Σύμφωνα με ιρανικές αρχές και κρατικά μέσα ενημέρωσης, σκοτώθηκαν αρκετοί από τους ισχυρότερους άνδρες της χώρας. Μεταξύ αυτών ο στρατηγός Χοσεΐν Σαλαμί, αρχηγός των Φρουρών της Επανάστασης, και ο αντιστράτηγος Μοχαμάντ Μπαγκερί, αρχηγός των ενόπλων δυνάμεων και ο υψηλότερος στρατιωτικός αξιωματούχος της χώρας.

Επίσης, σκοτώθηκαν ο πρώην επικεφαλής του Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας Αλί Σαμχάνι – στενός σύμβουλος του Χαμενεΐ – καθώς και ο Αμίρ Αλί Χατζιζαντέχ, αρχηγός της αεροπορίας των Φρουρών της Επανάστασης, μαζί με δύο άλλους διοικητές. Σύμφωνα με το πρακτορείο Tasnim, σκοτώθηκαν και έξι πυρηνικοί επιστήμονες του Ιράν.

Ο Χαμενεΐ διόρισε νέους διοικητές την Παρασκευή, συμπεριλαμβανομένου του Μοχαμάντ Πακπούρ ως νέο επικεφαλής των Φρουρών της Επανάστασης.

Η επιχείρηση δείχνει ότι ο Νετανιάχου είδε ευκαιρία να πετύχει έναν μακροπρόθεσμο στόχο: την εξάλειψη του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν. Το Ιράν βρίσκεται στη χειρότερη στρατιωτική του κατάσταση εδώ και δεκαετίες, λόγω των κυρώσεων, των προηγούμενων ισραηλινών επιθέσεων και της αποδυνάμωσης των περιφερειακών συμμάχων του όπως η Χεζμπολάχ.

Ο Τραμπ δήλωσε στο CNN ότι οι ΗΠΑ στηρίζουν το Ισραήλ και χαρακτήρισε τις επιθέσεις «πολύ επιτυχημένες».

Φόβοι για γενικευμένο πόλεμο

Αναλυτές και ειδικοί προειδοποιούν εδώ και καιρό ότι ισραηλινά πλήγματα στις πυρηνικές δυνατότητες του Ιράν και τα μαζικά ιρανικά αντίποινα μπορεί να ρίξουν την περιοχή σε έναν γενικευμένο πόλεμο.

Και αν το Ισραήλ και το Ιράν εμπλακούν σε ευρύτερη σύγκρουση, υπάρχει ο κίνδυνος να παρασυρθούν και οι Ηνωμένες Πολιτείες. Ενδείξεις αυτού του κινδύνου εμφανίστηκαν νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, όταν οι ΗΠΑ διέταξαν την αποχώρηση μη απαραίτητου προσωπικού από διάφορες περιοχές της Μέσης Ανατολής, καθώς οι πληροφορίες υποδείκνυαν ότι ήταν επικείμενο ισραηλινό χτύπημα στο Ιράν.

Ο Νετανιάχου έχει επανειλημμένα προωθήσει τη στρατιωτική επιλογή για να σταματήσει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και πρόσφατες αναφορές των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών ανέφεραν ότι το Ισραήλ επιδιώκει να εκμεταλλευτεί την καταστροφή που προκάλεσε στις ιρανικές εγκαταστάσεις παραγωγής πυραύλων και στην αντιαεροπορική άμυνα τον Οκτώβριο.

Η εγκατάσταση που βρίσκεται στο επίκεντρο των πυρηνικών φιλοδοξιών του Ιράν στα Νατάνζ τυλίχθηκε στις φλόγες την Παρασκευή, σύμφωνα με εικόνες από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που γεωεντοπίστηκαν από το CNN και την ιρανική κρατική τηλεόραση.

Το συγκρότημα περιλαμβάνει υπέργειες και υπόγειες εγκαταστάσεις και δεν είναι σαφές ποια τμήματα επηρεάστηκαν, αν και δεν αναφέρθηκαν θύματα, σύμφωνα με την υπηρεσία.

Ο επικεφαλής του Διεθνούς Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας του ΟΗΕ, Ραφαέλ Γκρόσι, δήλωσε ότι δεν παρατηρήθηκαν αυξημένα επίπεδα ραδιενέργειας στο Νατάνζ.

Επίθεση με «εκρηκτικά drones»

Η μυστική υπηρεσία του Ισραήλ, Μοσάντ, μετέφερε λαθραία στο Ιράν τα όπλα, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν για να στοχοποιήσουν τις ιρανικές άμυνες από το εσωτερικό της χώρας, σύμφωνα με Ισραηλινό αξιωματούχο ασφαλείας.

Ο αξιωματούχος δήλωσε ότι «ιδρύθηκε μια βάση για την εκτόξευση εκρηκτικών drones μέσα στο Ιράν και τα drones ενεργοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της επίθεσης της Παρασκευής για να πλήξουν εκτοξευτές πυραύλων σε μια βάση κοντά στην Τεχεράνη».

Το Ισραήλ είχε επίσης «λαθραία μεταφέρει κατευθυνόμενα όπλα στο κεντρικό Ιράν και τα είχε τοποθετήσει κοντά σε συστήματα επιφανείας-αέρος», πρόσθεσε ο αξιωματούχος, τονίζοντας ότι το Ισραήλ είχε αναπτύξει ακόμα  συστήματα επίθεσης πάνω σε οχήματα.

Πέρυσι, ο μακροχρόνιος ψυχρός πόλεμος μεταξύ Ισραήλ και Ιράν ξέσπασε ανοικτά με μια σειρά ανταλλαγών πυραυλικών επιθέσεων. Τότε, οι ΗΠΑ είχαν προειδοποιήσει το Ισραήλ να μην πλήξει ενεργειακές ή πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν.

Η επιχείρηση της Παρασκευής ξεπέρασε κάθε προηγούμενο. Η αναλύτρια ασφαλείας του CNN, Μπεθ Σάνερ, δήλωσε ότι η εξουδετέρωση του Σαλάμι ισοδυναμεί με την εξόντωση του επικεφαλής του Γενικού Επιτελείου των ΗΠΑ: «Μπορείτε να φανταστείτε πώς θα αντιδρούσαν οι Αμερικανοί», είπε.

Το Ιράν βρίσκεται πλέον «υπό υπαρξιακή απειλή» και ως εκ τούτου, οι Ισραηλινοί αναμένουν  «μια μαζική, πολύ μεγαλύτερη απάντηση από την προηγούμενη φορά», πρόσθεσε η Σάνερ. Και πράγματι αυτό έγινε σε τουλάχιστον δύο φάσεις το βράδυ της Παρασκευής.