Θέουτα: Ο Σάντσεθ βλέπει «υβριδική επίθεση» αλλά «καλύπτει» το Μαρόκο – Οι προειδοποιήσεις των μυστικών υπηρεσιών και η πολιτική «αυτοκτονία» του

O Ισπανός Πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ παραδέχθηκε δημόσια ότι η χώρα του δέχθηκε «υβριδική επίθεση», αναφερόμενος στη μεταναστευτική κρίση στη Θέουτα, αποφεύγοντας ωστόσο εκ νέου να υποδείξει ευθέως το Μαρόκο. Την ίδια ώρα, η δημοσιοποίηση αποχαρακτηρισμένων εγγράφων αποκαλύπτει ότι οι ισπανικές μυστικές υπηρεσίες είχαν προειδοποιήσει εγκαίρως για τη μαζική εισβολή περισσότερων από 70.000 μεταναστών.

Σε συνέντευξή του στην τηλεόραση της TVE την Τετάρτη, ο Σάντσεθ υιοθέτησε τον όρο της «υβριδικής επίθεσης» για τα δραματικά γεγονότα της 30ής και 31ης Ιουλίου στη Θέουτα, αναβαθμίζοντας την κρίση σε απειλή για την εθνική ασφάλεια.

«Φυσικά, πρέπει να επενδύσουμε πολύ περισσότερο στον συνοριακό έλεγχο και την περίμετρο (…) και να συνειδητοποιήσουμε ότι χρειαζόμαστε υποδομές υποδοχής», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Πρωθυπουργός της Ισπανίας.

Παρά την παραδοχή περί επίθεσης, ο Σάντσεθ απέφυγε να κατονομάσει το Μαρόκο ως αυτουργό, ενώ απέρριψε τις κατηγορίες της αντιπολίτευσης ότι εκβιάζεται από το Ραμπάτ.

«Δεν αποδεχόμαστε εκβιασμούς», τόνισε με έμφαση, απαντώντας στις σφοδρές βολές του Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχό (PP) -ο οποίος τον κατηγόρησε στο Κοινοβούλιο ότι «δεν είναι ένας ελεύθερος πρωθυπουργός»- και του Σαντιάγο Αμπασκάλ (Vox), που τον παρουσίασε ως όμηρο της γειτονικής χώρας.

Λίγες ημέρες νωρίτερα, ο Σάντσεθ υποστήριζε στο Κοινοβούλιο ότι δεν υπήρχαν «στερεά στοιχεία» για την εμπλοκή των μαροκινών αρχών.

Ωστόσο, η θέση αυτή καταρρέει μετά τη διαρροή της έκθεσης του Εθνικού Κέντρου Μετανάστευσης και Συνόρων (CNIF) προς τη δικαστή της Εθνικής Αρχής, Μαρία Ταρδόν, η οποία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το Μαρόκο «ενθάρρυνε», «προώθησε» και «κατεύθυνε» τη μαζική ροή προς τα σύνορα της Θέουτα.

Όταν το enikos.gr επικοίνωνησε με το ισπανικό υπουργείο Εσωτερικών, διατυπώνοντας το εύλογο ερώτημα «τι γνώριζαν οι ισπανικές αρχές, τις ημέρες πριν από τη μαζική ροή της 30ής και 31ης Ιουλίου», η απάντηση δόθηκε μέσω δηλώσεων του Σάντσεθ, ότι το CNI (Εθνικό Κέντρο Πληροφοριών) και οι αστυνομικές δυνάμεις αντάλλαξαν πληροφορίες για την κατάσταση. Ωστόσο, «δεν υπήρξε κάποια προειδοποίηση» που να υποδείκνυε ότι επρόκειτο να σημειωθεί εισροή της κλίμακας που τελικά καταγράφηκε.

Σύμφωνα με αναλυτές, η κυβερνητική αυτή διαχείριση ενδέχεται να ενισχύσει πολιτικά τη δεξιά αντιπολίτευση, καθώς η Ισπανία εμφανίζεται απομονωμένη εντός της ΕΕ στο ζήτημα των αμυντικών δαπανών, ενώ τα υπόλοιπα κράτη-μέλη δείχνουν μικρή διάθεση εφαρμογής της αρχής της αλληλεγγύης για μια κρίση που η Μαδρίτη βιώνει ως αποτέλεσμα των δικών της επιλογών.

Χαρακτηριστικός είναι και ο τίτλος του πρωτοσέλιδου της El Espanol: «Η κυβέρνηση διαπράττει πολιτική αυτοκτονία αποχαρακτηρίζοντας τα έγγραφα της Θέουτα, αλλά κρύβεται πίσω από το πρόσχημα ότι δεν έλαβε τις προειδοποιήσεις».

Τα απόρρητα έγγραφα

Η δημοσιοποίηση 36 εκθέσεων, ενημερωτικών σημειωμάτων, γραφημάτων και μηνυμάτων WhatsApp στην ιστοσελίδα της La Moncloa -στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας διαφάνειας της κυβέρνησης- αποκάλυψε το παρασκήνιο των προειδοποιήσεων που είχαν προηγηθεί του κύματος των 70.000 εισβολών.

Μεταξύ των εγγράφων περιλαμβάνεται απόρρητο σημείωμα που απέστειλε το CNI στις μαροκινές μυστικές υπηρεσίες (DGST και DGED) στις 29 Ιουλίου: «Πληροφορηθήκαμε τον σχεδιασμό αρκετών προσπαθειών εισόδου στη Θεούτα, τόσο κολυμπώντας όσο και με σκαρφάλωμα στον φράχτη».

Το CNI αποκάλυψε ότι είχε εντοπίσει ομάδα στο WhatsApp με τίτλο «Εφόρμηση στον φράχτη της Θέουτα» και δύο ομάδες στο Facebook με συνολικά 180.000 μέλη, όπου διακινούνταν εκκλήσεις για μαζική παραβίαση των συνόρων κατά τη διάρκεια της γιορτής του Θρόνου στο Μαρόκο.

Παράλληλα, καταγράφηκαν επείγουσες συνομιλίες μέσω WhatsApp μεταξύ πράκτορα της CNI στο πεδίο και του διευθυντή του γραφείου της Κυβερνητικής Αποστολής στη Θέουτα, καθώς και με τη διοίκηση της Civil Guard (Πολιτοφυλακή).

Η κυβέρνηση πάντως ισχυρίζεται ότι τέτοιου είδους κρίσιμες προειδοποιήσεις δεν έπρεπε να γίνονται μέσω εφαρμογών άμεσης ανταλλαγής μηνυμάτων, αλλά θεσμικά.

Το χρονικό της κατάρρευσης στα σύνορα

Οι προειδοποιήσεις των υπηρεσιών είχαν ξεκινήσει ήδη από τις αρχές Ιουλίου, μετά την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου που απαγόρευε τις συνοπτικές επαναπροωθήσεις (pushbacks) μεταναστών.

Παρά τις προειδοποιήσεις του CENIF στις 28 και 29 Ιουλίου για «υψηλή πιθανότητα» εισροών, το υπουργείο Εσωτερικών εκτίμησε τον κίνδυνο ως «μεσαίο-χαμηλό», αποστέλλοντας μόλις 70 επιπλέον αστυνομικούς – όπως ενημέρωσε σχετικά και το enikos.gr

Το πρωί της 30ής Ιουλίου, ο πρόεδρος του ισπανικού θύλακα, Χουάν Χεσούς Βίβας, έκανε λόγο στον ραδιοφωνικό σταθμό Cadena SER για «απόλυτη ανθρωπιστική και κοινωνική έκτακτη ανάγκη». Λίγο αργότερα, στις 11:00 το πρωί, το ανθρώπινο κύμα άρχισε να παραβιάζει τα σύνορα χωρίς διακοπή μέχρι την επομένη.

Η προειδοποίηση της 32ης Ταξιαρχίας Ηλεκτρονικού Πολέμου (REW32) του ισπανικού στρατού το μεσημέρι της ίδιας ημέρας έφτασε πολύ αργά.

Οι υποθέσεις για τη στάση του Μαρόκου

Οι αναλύσεις των ισπανικών αρχών που ακολούθησαν το συμβάν αποτυπώνουν την αμηχανία αλλά και την καχυποψία απέναντι στη στάση του Ραμπάτ.

• Civil Guard: Σε σημείωμα της 20ής Ιουλίου εξεταζόταν η υπόθεση της «αδυναμίας» των μαροκινών αρχών, αλλά και το σενάριο της «συνέργειας των μαροκινών αρχών ως αντίδραση σε πρόσφατα πολιτικά γεγονότα», όπως η επίσκεψη Σάντσεθ στην Αλγερία και η απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου.
• CNI: Σε έκθεση προς την κυβέρνηση το βράδυ της 30ής Ιουλίου σημείωνε ότι δεν εντοπίστηκε «προληπτική αντίδραση από την πλευρά των μαροκινών αρχών για την ανάκτηση του ελέγχου της κατάστασης, πέρα από την ανάπτυξη ορισμένων μονάδων καταστολής ταραχών τρεις ώρες μετά την υπερχείλιση του κυματοθραύστη».
• CIFAS (Στρατιωτικές Πληροφορίες): Έκανε λόγο για «παθητικότητα» των γειτόνων, υπογραμμίζοντας: «Είναι πολύ πιθανό οι μαροκινές αρχές να μην ενθαρρύνουν ενεργά το μεταναστευτικό κύμα, αλλά να ενήργησαν με αμέλεια ή παθητικότητα».

Οι εκτιμήσεις αυτές ευθυγραμμίζονται με την έκθεση του CENIF προς τη Δικαιοσύνη, η οποία μιλά ανοιχτά για «καθοδήγηση» και «αδράνεια» των Μαροκινών χωροφυλάκων, όπως προκύπτει από την ανάλυση οπτικού υλικού και αναρτήσεων στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.