Άντι Μπέρναμ: Εξελέγη βουλευτής και αμφισβητεί ανοιχτά τον Στάρμερ – Φέρνει τον «Μαντσεστερισμό» για να σώσει τη Βρετανία

Ραγδαίες πολιτικές εξελίξεις στη Βρετανία πυροδοτεί η εκλογή του Εργατικού δημάρχου του Μάντσεστερ, Άντι Μπέρναμ, σε κοινοβουλευτική έδρα στη βόρεια Αγγλία, ανοίγοντας διάπλατα τον δρόμο για την αμφισβήτηση και την ανατροπή του πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ.

Η εκλογική αυτή αναμέτρηση χαρακτηρίζεται ήδη από πολιτικούς αναλυτές ως η πιο καθοριστική τοπική ψηφοφορία των τελευταίων έξι δεκαετιών, καθώς αναμένεται να αλλάξει τις ισορροπίες στην ηγεσία της χώρας.

Η σαρωτική νίκη του «Βασιλιά του Βορρά»

Ο Μπέρναμ, ο οποίος έχει αποκτήσει το προσωνύμιο «Βασιλιάς του Βορρά», επικράτησε στην περιφέρεια του Μέικερφιλντ στη βορειοδυτική Αγγλία συγκεντρώνοντας 24.927 ψήφους.

Στη δεύτερη θέση βρέθηκε ο υποψήφιος του λαϊκιστικού κόμματος Reform UK του Νάιτζελ Φαράζ, Ρομπ Κένιον, με 15.696 ψήφους.

Ο 56χρονος πολιτικός εξασφάλισε το 54% των 45.510 συνολικών ψήφων, υπερισχύοντας του αντιπάλου του κατά περισσότερες από 9.000 ψήφους.

Η επινίκια ομιλία του δεν άφησε καμία αμφιβολία για το γεγονός ότι ο ίδιος δεν επιθυμεί να είναι απλώς ένας ακόμη από τους 400 και πλέον βουλευτές των Εργατικών στη Βουλή των Κοινοτήτων (των 650 εδρών), αλλά στοχεύει στην πρωθυπουργία της χώρας.

«Όλοι γνωρίζουν ότι η πολιτική δεν λειτουργεί», δήλωσε.

«Όλοι μπορούν να νιώσουν ότι η χώρα δεν βρίσκεται εκεί που θα έπρεπε. Απόψε θα μπορούσε, απλώς θα μπορούσε, να είναι το σημείο καμπής».

Το όραμα του «Μαντσεστερισμού»

Ο Μπέρναμ ηγείται του Μάντσεστερ από το 2017, έχοντας επιβλέψει την ταχεία ανάπλαση της πόλης όπου γεννήθηκε η Βιομηχανική Επανάσταση, και πλέον υπόσχεται να εφαρμόσει το χαρακτηριστικό πολιτικό του μοντέλο, τον «Μαντσεστερισμό» (Manchesterism), σε εθνική κλίμακα.

Όπως τόνισε, θα εργαστεί για να διασφαλίσει ότι «το όνομα Μέικερφιλντ θα είναι για πάντα συνώνυμο με την επίτευξη της αλλαγής που χρειάζεται αυτή η χώρα».

Παράλληλα, υπογράμμισε ότι το Εργατικό Κόμμα έχει «μια τελευταία ευκαιρία να αλλάξει» και να κερδίσει ξανά την εμπιστοσύνη των ψηφοφόρων.

«Αλλά είναι μια ευκαιρία τώρα, από αυτό το αποψινό αποτέλεσμα, να οικοδομήσουμε μια νέα πολιτική βασισμένη στην ενότητα και την ελπίδα, απομακρυνόμενοι από το μονοπάτι που μας οδηγεί σε μια διχασμένη, σκοτεινή πολιτική του είδους που βλέπουμε στις ΗΠΑ», επεσήμανε.

Αναφερόμενος στην ανάγκη αλλαγής πορείας του κόμματος, ήταν κατηγορηματικός: «Πρέπει να το ακούσουμε, πρέπει να δράσουμε βάσει αυτού και πρέπει να το κάνουμε σωστά. Δεν θα υπάρξει δεύτερη ευκαιρία».

Τι είναι ο «Μαντσεστερισμός»

Το περιεχόμενο του όρου αλλάζει ανάλογα με το ποιον θα ρωτήσει κανείς, σημειώνει το Politico.

Για την εταιρεία ερευνών Oxford Economics, ο Μαντσεστερισμός περιγράφει το μετα-βιομηχανικό οικονομικό μοντέλο της πόλης που βασίζεται στις υπηρεσίες, προσελκύει τεράστιες ιδιωτικές επενδύσεις, γεμίζει το κέντρο με υπερσύγχρονους ουρανοξύστες και έχει αναδείξει την περιοχή ως «την κορυφαία σε απόδοση οικονομία του Ηνωμένου Βασιλείου από το 2008».

Για τον ίδιο τον Μπέρναμ όμως, ο οποίος φιλοδοξεί να μετακομίσει σύντομα στην Ντάουνινγκ Στριτ ως διάδοχος του Κιρ Στάρμερ, ο όρος σημαίνει κάτι βαθύτερο.

Όπως δήλωσε στο προεκλογικό του βίντεο για την έδρα του Μέικερφιλντ, η ανάπτυξη έχει αξία μόνο αν μεταφράζεται σε απτά οφέλη για κάθε πολίτη.

«[Ο Μαντσεστερισμός είναι] το τέλος του νεοφιλελευθερισμού, το τέλος των οικονομικών της διάχυσης του πλούτου (trickle-down economics)».

Υπάρχει όμως και μια τρίτη ερμηνεία, ζωτική για το πολιτικό του προφίλ.

Σε μια Βρετανία που «βράζει» από αγανάκτηση κατά του κατεστημένου, ο Μαντσεστερισμός λειτουργεί ως κώδικας για μια «αντι-Γουέστμινστερ» πολιτική.

Επιτρέπει στον Μπέρναμ να εμφανίζεται ως αντάρτης που υπόσχεται να πάρει την εξουσία από το Λονδίνο για να την απλώσει στην περιφέρεια, ανακόπτοντας την πορεία του λαϊκιστικού κόμματος Reform UK του Νάιτζελ Φαράζ ενόψει των εθνικών εκλογών του 2029.

«Στην καρδιά του λεγόμενου Μαντσεστερισμού βρίσκεται η αποκέντρωση», επισημαίνει η Λουίζ Χέιγκ, βουλευτής των Εργατικών και συνδιαχειρίστρια της προεκλογικής εκστρατείας του Μπέρναμ.

Σε δεινή θέση ο Κιρ Στάρμερ – Βαθαίνει η κρίση στους Εργατικούς

Ο Μπέρναμ, ένας έμπειρος πολιτικός που έχει εκφράσει τη στήριξή του στην κρατικοποίηση βασικών δημόσιων υπηρεσιών και έχει επικρίνει αυτό που αποκαλεί «τέσσερις δεκαετίες αποτυχημένων νεοφιλελεύθερων οικονομικών», έχει ήδη ξεκαθαρίσει ότι θα είναι υποψήφιος σε οποιαδήποτε διαδικασία για τη διαδοχή του Στάρμερ.

Δύο χρόνια μετά τη σαρωτική εκλογική του νίκη, ο 63χρονος Κιρ Στάρμερ βλέπει τη δημοτικότητά του να καταρρακώνεται στα χαμηλότερα επίπεδα που έχουν καταγραφεί ιστορικά για Βρετανό ηγέτη, εξαιτίας σκανδάλων, κυβερνητικών παλινωδιών και κατηγοριών για αναποφασιστικότητα.

Περίπου το ένα τέταρτο των βουλευτών του έχουν ζητήσει την παραίτησή του μετά τις βαριές απώλειες στις τοπικές εκλογές του περασμένου μήνα, ενώ κορυφαία στελέχη, ανάμεσά τους οι υπουργοί Άμυνας και Υγείας, παραιτήθηκαν τις τελευταίες εβδομάδες.

Από την πλευρά του, ο Στάρμερ εμφανίστηκε ανυποχώρητος αυτή την εβδομάδα, δηλώνοντας ότι θα είναι υποψήφιος σε οποιαδήποτε εσωκομματική αναμέτρηση και προειδοποιώντας για το «χάος» που θα μπορούσε να προκαλέσει μια πικρή και διχαστική εκλογική διαδικασία.

Ωστόσο, βουλευτής των Εργατικών, που παρακολούθησε τα αποτελέσματα τα ξημερώματα της Παρασκευής, δήλωσε στο Reuters ότι η αποχώρηση του Στάρμερ είναι πλέον αναπόφευκτη.

«Τελείωσε».

Το Γραφείο του Στάρμερ δεν προέβη σε κάποιο άμεσο σχόλιο. Την ίδια στιγμή, ένας άλλος βασικός αντίπαλος του Βρετανού Πρωθυπουργού, ο πρώην υπουργός Υγείας, Γουές Στρίτινγκ, προειδοποίησε ότι θα επισπεύσει τις διαδικασίες αμφισβήτησης αν ο Στάρμερ δεν ανακοινώσει πότε σκοπεύει να αποχωρήσει.

Σύμφωνα με τους κανόνες των Εργατικών, απαιτείται το 20% της κοινοβουλευτικής ομάδας (δηλαδή 81 βουλευτές) να στηρίξει έναν μοναδικό υποψήφιο για να ξεκινήσει επίσημα η διαδικασία αμφισβήτησης του αρχηγού.

Εάν ο Στάρμερ ανατραπεί, η Βρετανία θα οδηγηθεί στον έβδομο πρωθυπουργό της μέσα σε περίπου μία δεκαετία —η συχνότερη εναλλαγή ηγετών των τελευταίων δύο αιώνων— καθώς οι ψηφοφόροι τιμωρούν τις κυβερνήσεις που αποτυγχάνουν να βελτιώσουν το βιοτικό επίπεδο, τις δημόσιες υπηρεσίες και να αντιμετωπίσουν την παράνομη μετανάστευση.

Η ιστορική σημασία της εκλογής

Κατά τη διάρκεια της μηνιαίας προεκλογικής του εκστρατείας, ο Μπέρναμ λειτούργησε ως «εν αναμονή πρωθυπουργός», αναλύοντας τις πολιτικές μιας μελλοντικής κυβέρνησης.

Προσπαθώντας να καθησυχάσει τους ανήσυχους επενδυτές, επέμεινε ότι θα τηρήσει τους δημοσιονομικούς κανόνες και δεν θα αυξήσει τους βασικούς φόρους.

Η διευκρίνιση αυτή κρίθηκε αναγκαία έπειτα από περσινές δηλώσεις του ότι η Βρετανία ήταν «δέσμια» των αγορών ομολόγων —φράση που ερμηνεύτηκε ως πρόθεση αύξησης του κρατικού δανεισμού— με τον ίδιο να υποστηρίζει αργότερα ότι τα λόγια του παρερμηνεύτηκαν.

Η βρετανική λίρα δεν παρουσίασε ιδιαίτερη αντίδραση στο εκλογικό αποτέλεσμα, καθώς η νίκη του Μπέρναμ θεωρείτο ευρέως αναμενόμενη από τους επενδυτές.

Οι πολιτικοί ιστορικοί επισημαίνουν ότι η αναμέτρηση στο Μέικερφιλντ είναι η πιο σημαντική μεμονωμένη εκλογή για βουλευτική έδρα στη Βρετανία από το 1963.

Μετά την ολοκλήρωση της ιστορικής του ομιλίας, ο Μπέρναμ αποκάλυψε στους δημοσιογράφους ότι η πρώτη του κίνηση ως νεοεκλεγείς βουλευτής θα ήταν απλώς να πάει να πιει μια μπύρα για να το γιορτάσει.