Η αμερικανική κυβέρνηση διατηρεί αμετάβλητη τη στάση της σχετικά με την επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35, λόγω της κατοχής του ρωσικού συστήματος S-400 από την Άγκυρα, όπως επισημαίνει το Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Παρά τις συνομιλίες που φέρονται να βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο, οι ΗΠΑ παραμένουν δεσμευμένες στην εφαρμογή του νόμου CAATSA, ο οποίος εμποδίζει την Τουρκία να αποκτήσει τα μαχητικά F-35. Η επιστολή του Στέιτ Ντιπάρτμεντ προς το Κογκρέσο τονίζει τη σημασία της αμυντικής σχέσης ΗΠΑ-Τουρκίας για το ΝΑΤΟ, ενώ αναγνωρίζει τον καίριο ρόλο της Τουρκίας στην αεράμυνα της συμμαχίας, παρά τις νομικές και πολιτικές δεσμεύσεις που περιορίζουν την πώληση οπλικών συστημάτων.
Πιο αναλυτικά
Η θέση της αμερικανικής κυβέρνησης για την επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 παραμένει αμετάβλητη, καθώς, όπως επισημαίνει το γραφείο Νομοθετικών Υποθέσεων του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, οι ΗΠΑ παραμένουν πλήρως αφοσιωμένες στην εφαρμογή του νόμου CAATSA (Νόμος για την Αντιμετώπιση των Αντιπάλων της Αμερικής Μέσω Κυρώσεων). Η συγκεκριμένη νομοθεσία εμποδίζει την Τουρκία να αποκτήσει τα μαχητικά F-35, επειδή έχει το ρωσικό αντιαεροπορικό σύστημα S-400.
«Η θέση των ΗΠΑ σχετικά με την απόκτηση και τη συνεχιζόμενη κατοχή από την Τουρκία του ρωσικού συστήματος αεράμυνας S-400 δεν έχει αλλάξει, και οι απαιτήσεις για την Τουρκία προκειμένου να αποκτήσει αεροσκάφη F-35 των ΗΠΑ είναι σαφείς και πλήρως συνεπείς με το Άρθρο 1245 του Νομοσχεδίου για τον Αμυντικό Προϋπολογισμό (NDA) του 2020», τονίζεται χαρακτηριστικά.
H συγκριμένη αναφορά έγινε από τον Πολ Γκουαγλιανόνε, ανώτερο αξιωματούχο του Γραφείου Νομοθετικών Υποθέσεων του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και ήρθε ως απάντηση στην επιστολή που είχε στείλει στις 25 Σεπτεμβρίου ο βουλευτής Κρις Πάπας μαζί με άλλους 19 βουλευτές στον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο.
Σεβασμός στον Εποπτικό Ρόλο του Κογκρέσου
Η επιστολή των βουλευτών είχε σταλεί εν μέσω των πληροφοριών που ήθελαν τις συνομιλίες μεταξύ της αμερικανικής κυβέρνησης και της Τουρκίας για την επανένταξη της Τουρκίας στο πρόγραμμα των F-35 να βρίσκονται σε προχωρημένο στάδιο. Στην επιστολή του Σεπτεμβρίου, οι βουλευτές εξέφραζαν τις ενστάσεις και τις ανησυχίες τους για την πιθανή πώληση μαχητικών F-35 αλλά και F-16 στην Άγκυρα
Στην απαντητική επιστολή, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ επισημαίνει ότι οι ΗΠΑ έχουν ενημερώσει επισήμως την τουρκική κυβέρνηση για το ισχύον νομικό και πολιτικό πλαίσιο που διέπει την απόκτηση ρωσικού αμυντικού εξοπλισμού και τις συνέπειες που αυτό συνεπάγεται για τη δυνατότητα προμήθειας των μαχητικών F-35.
Παράλληλα, υπογραμμίζεται ότι η Ουάσιγκτον έχει καταστήσει σαφή τη δυσαρέσκειά της για την προμήθεια των S-400 από την Άγκυρα, καθώς και για τις δεσμευτικές νομικές υποχρεώσεις που απορρέουν από την τροπολογία που υπάρχει στο νομοσχέδιο για τον αμυντικό προϋπολογισμό (NDAA) και νόμο CAATSA.
Η επιστολή αναφέρει επίσης ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες σέβονται τον εποπτικό ρόλο του Κογκρέσου στις μεταφορές οπλικών συστημάτων και επισημαίνει πως η αμερικανική πλευρά χαιρετίζει τη συνέχιση του διαλόγου για την εξισορρόπηση της ετοιμότητας του ΝΑΤΟ με τους περιορισμούς που επιβάλλονται από την αμερικανική νομοθεσία και πολιτική.
Τα F-16 και ο ρόλος της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ
Η επιστολή αναφέρει ότι, βάσει των διατάξεων του Νόμου περί Ελέγχου Εξαγωγών Όπλων, η πώληση των μαχητικών F-16 κοινοποιήθηκε επισήμως στο Κογκρέσο τον Ιανουάριο του 2024 και ότι η προβλεπόμενη περίοδος εξέτασης ολοκληρώθηκε εντός του ίδιου μήνα. Επισημαίνεται ότι η Τουρκία διαθέτει τον δεύτερο μεγαλύτερο στόλο F-16 στο ΝΑΤΟ, μετά τις Ηνωμένες Πολιτείες, και διαδραματίζει καίριο ρόλο στην αεράμυνα της συμμαχίας του ΝΑΤΟ, με την πώληση των αεροσκαφών να αποσκοπεί στη διατήρηση της συμβολής της στη συλλογική ασφάλεια.
Παράλληλα, υπογραμμίζεται ότι η αμυντική σχέση ΗΠΑ–Τουρκίας παραμένει ζωτικής σημασίας για τα συμφέροντα ασφαλείας τόσο των Ηνωμένων Πολιτειών όσο και του ΝΑΤΟ. Στο ίδιο πλαίσιο, η επιστολή σημειώνει ότι η Τουρκία εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό σύμμαχο της Συμμαχίας, έχοντας συμβάλει, μεταξύ άλλων, με την ανάπτυξη μαχητικών F-16 για την υποστήριξη της αεροπορικής επιτήρησης του ΝΑΤΟ στις Βαλτικές χώρες, καθώς και με την ανάπτυξη τουρκικού αεροσκάφους AWACS στη Λιθουανία, στο πλαίσιο των μέτρων διασφάλισης του ΝΑΤΟ μετά την παραβίαση του λιθουανικού εναέριου χώρου από τη Ρωσία τον Σεπτέμβριο.
(Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ)
