Αλέξης Τσίπρας: Απάντησε στον Κυριάκο Μητσοτάκη με τραγούδι – «Μου ’φαγες όλα τα δαχτυλίδια»

Στην πρόταση για «πατριωτική εισφορά», στη δημιουργία περιουσιολογίου και στη φορολόγηση του μεγάλου πλούτου αναφέρθηκε ο Αλέξης Τσίπρας κατά τη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε το απόγευμα της Τετάρτης, στο πλαίσιο της 90ής ΔΕΘ.

Ο πρόεδρος της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης υποστήριξε ότι η συζήτηση για τη φορολόγηση της μεγάλης περιουσίας αποκτά διεθνώς αυξανόμενη σημασία, ενώ συνέδεσε τα ενδεχόμενα πρόσθετα δημόσια έσοδα με τη δημιουργία ενός Ταμείου Νέων Γενεών, το οποίο, όπως είπε, θα χρηματοδοτεί την έρευνα, την τεχνολογία, τα σχολεία και τα δημόσια πανεπιστήμια.

Απαντώντας σε σχετική ερώτηση, ο Αλέξης Τσίπρας ξεκίνησε την τοποθέτησή του με αναφορά σε τραγούδι του Γιώργου Μητσάκη και στη συνέχεια πέρασε στο ζήτημα της φορολόγησης του πλούτου.

«Μιας και ο πρωθυπουργός το Σαββατοκύριακο το ’ριξε στο ελαφρολαϊκό, να σας θυμίσω κι εγώ ένα ωραίο τραγούδι του αείμνηστου Γιώργου Μητσάκη, που έλεγε: “Μου ’φαγες όλα τα δαχτυλίδια”. Να σοβαρευτούμε, όμως. Και λέω “να σοβαρευτούμε”, διότι η συζήτηση αυτή, που ανοίξαμε με θάρρος –και καλά κάνατε και φέρατε ευρωπαϊκά παραδείγματα–, βρίσκεται αυτή τη στιγμή στο επίκεντρο στην Ευρώπη και στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. Είναι στο κέντρο της συζήτησης στη Γαλλία, αναφέρατε το παράδειγμα της Ισπανίας. Υπάρχει εδώ και χρόνια περιουσιολόγιο και φόρος πλούτου στην Ελβετία και στη Νορβηγία, αλλά είναι μια συζήτηση που στις μέρες μας παίρνει άλλες διαστάσεις».

Ο ίδιος απέδωσε αυτή την εξέλιξη στη διεθνοποίηση του κεφαλαίου, υποστηρίζοντας ότι τα φορολογικά συστήματα εξακολουθούν να λειτουργούν κυρίως σε εθνικό επίπεδο και δυσκολεύονται να εντοπίσουν τις ροές του πλούτου.

«Το κεφάλαιο έχει διεθνοποιηθεί και έχει βρει καινούριους και παγκόσμιους τρόπους να αναπαράγεται, ενώ η φορολογία έχει μείνει σε εθνικό επίπεδο και έχει χάσει τη δυνατότητα να εντοπίζει τις ροές του πλούτου. Διότι ο πλούτος που αναπαράγεται και συσσωρεύεται μέσα από την αξιοποίηση επενδυτικών, χρηματοοικονομικών προϊόντων είναι πολύ, πολύ μεγαλύτερος από αυτόν που καταγράφεται στο εισόδημα», ανέφερε.

Επικαλέστηκε, παράλληλα, στοιχεία της Oxfam, λέγοντας ότι «τα τελευταία 10 χρόνια οι 10 πλουσιότεροι άνθρωποι στον κόσμο έχουν συσσωρεύσει αύξηση περιουσίας κατά 34 τρισεκατομμύρια δολάρια», ενώ πρόσθεσε ότι αντίστοιχες ανισότητες καταγράφονται τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Ελλάδα.

Οι αναφορές σε κινήσεις εκατομμυριούχων στο εξωτερικό

Ο Αλέξης Τσίπρας αναφέρθηκε σε πρωτοβουλίες εύπορων πολιτών σε άλλες χώρες που ζητούν υψηλότερη φορολόγηση των μεγάλων περιουσιών, υποστηρίζοντας ότι η διεύρυνση των οικονομικών ανισοτήτων μπορεί να οδηγήσει σε έντονες κοινωνικές αντιδράσεις.

«Ενώ αυτή η συζήτηση, όταν ανοίγει στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, στη Μεγάλη Βρετανία ή σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκαλεί προφανώς αντιδράσεις από κάποιους υπερπλούσιους που δεν θέλουν να φορολογούνται και θέλουν να φοροδιαφεύγουν, υπάρχουν ταυτόχρονα και κινήσεις πατριωτών εκατομμυριούχων σε κάθε χώρα που λένε “φορολογήστε μας”. Διότι δεν μπορεί αυτή η ανισότητα να διευρύνεται. Στο τέλος της ημέρας, θα βρεθούμε σε μια κοινωνία που θα οδηγηθεί σε καταστάσεις εξέγερσης, εξαιτίας του γεγονότος ότι αυτή η ανισοκατανομή του πλούτου θα δημιουργήσει συνθήκες ανυπόφορες», είπε.

Στο ίδιο πλαίσιο, αναφέρθηκε στο κίνημα των «πατριωτών εκατομμυριούχων» στις ΗΠΑ και στην πρωτοβουλία «Proud to Pay More» στο Ηνωμένο Βασίλειο.

«Είδαμε το κίνημα στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής των millionaires, των πατριωτών εκατομμυριούχων. Είδαμε, πριν από λίγες ημέρες, στο Ηνωμένο Βασίλειο την κίνηση “Proud to Pay More”, “περήφανοι να πληρώσουμε περισσότερα”. Εκατόν είκοσι μεγαλοεκατομμυριούχοι στο Ηνωμένο Βασίλειο συνέταξαν επιστολή και την έστειλαν στον πρωθυπουργό της Μεγάλης Βρετανίας, λέγοντας ότι δεν μπορεί να συνεχιστεί αυτό».

Στη συνέχεια, άσκησε κριτική στις αντιδράσεις που, όπως είπε, έχει προκαλέσει στην Ελλάδα η πρόταση για περιουσιολόγιο.

«Στη χώρα μας θα χαρώ αν δω κάτι αντίστοιχο. Εξοργίζομαι, όμως, που βλέπω το ακριβώς αντίστροφο. Βλέπω να διαφωνούν και να εξεγείρονται πολιτικά στελέχη, δημοσιογράφοι και να δημιουργούν μια συζήτηση η οποία δεν έχει καθόλου βάση. Τώρα, αν τα πολιτικά στελέχη αυτά, ιδίως του κυβερνώντος κόμματος, εξεγείρονται διότι φοβούνται πως το περιουσιολόγιο μπορεί να καταγράψει την απότομη αύξηση περιουσίας των βουλευτών και των στελεχών της Νέας Δημοκρατίας την τελευταία επταετία, αυτό είναι μια άλλη συζήτηση», ανέφερε.

Οι εκτιμήσεις για την περιουσία του πλουσιότερου 1%

Αναφερόμενος στο ύψος της περιουσίας που κατέχει το οικονομικά ισχυρότερο 1% στην Ελλάδα, ο Αλέξης Τσίπρας διευκρίνισε ότι δεν διαθέτει ακριβή εικόνα και υποστήριξε πως αυτός είναι ένας από τους λόγους για τους οποίους θεωρεί αναγκαία τη δημιουργία περιουσιολογίου.

«Σας καλώ να κάνουμε αυτή τη συζήτηση με σοβαρότητα και σε βάθος. Δεν είμαι σε θέση να σας μιλήσω για το ακριβές μέγεθος της περιουσίας του ισχυρότερου 1% στη χώρα μας. Έχουμε κάποια ακριβή στοιχεία αυτή τη στιγμή που προκύπτουν από τον ΕΝΦΙΑ και από τις καταθέσεις. Αλλά το ακριβές μέγεθος δεν είμαι σε θέση να σας το πω. Γι’ αυτό και πρέπει να γίνει το περιουσιολόγιο», σημείωσε.

Παρέπεμψε ακόμη στο World Inequality Database του World Inequality Lab, αναφέροντας ότι έχει εκτιμήσει τον πλούτο του πλουσιότερου 1% στην Ελλάδα σε περίπου 200 δισ. ευρώ.

«Πρόκειται για ένα εργαστήριο στο Πανεπιστήμιο στο Παρίσι, όπου διδάσκει ο Τόμας Πικετί, τον οποίο έχω συναντήσει επανειλημμένως και έχουμε συζητήσει σε βάθος. Κάνει μια προσπάθεια καταγραφής του παγκόσμιου πλούτου και έχει εκτιμήσει ότι στην Ελλάδα ο πλούτος του πλουσιότερου 1% είναι περίπου 200 δισεκατομμύρια ευρώ. Είναι έτσι; Πιθανόν να είναι και περισσότερο, πιθανόν να είναι και λιγότερο. Δεν μπορώ να σας πω».

Ο ίδιος πρόσθεσε ότι άλλες εκτιμήσεις από οικονομολόγους, τραπεζικά στελέχη και την εγχώρια βιβλιογραφία ανεβάζουν το αντίστοιχο ποσό στα 350 δισ. ευρώ, ενώ ανέφερε ότι οι καταθέσεις και η ακίνητη περιουσία του 1% ανέρχονται αθροιστικά στα 175 δισ. ευρώ.

Επικαλέστηκε επίσης στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος και του ΤΕΚΕ, σύμφωνα με τα οποία, όπως είπε, το 1% των μεγαλύτερων καταθετών κατέχει το 46% των τραπεζικών καταθέσεων στη χώρα.

«Αλλά δεν είναι εκεί το ζήτημα. Το ζήτημα είναι να δούμε αν μας αφορά και να βρούμε έναν μόνιμο τρόπο μέσα από τον οποίο θα εξισορροπήσουμε αυτό το πλαίσιο της διευρυμένης και γενικευμένης αδικίας που αισθάνεται ο μέσος Έλληνας πολίτης. Διότι, όταν έχει κάποιος ένα δυάρι στο Περιστέρι, είναι περιουσία και πληρώνει γι’ αυτή την περιουσία. Δεν πληρώνει μόνο για τη φορολόγηση του εισοδήματός του, έτσι δεν είναι; Όταν κάποιος έχει 5 εκατομμύρια στην τράπεζα, πληρώνει για την περιουσία αυτή;», διερωτήθηκε.

Γιατί ονομάστηκε «πατριωτική εισφορά»

Ο Αλέξης Τσίπρας εξήγησε και το σκεπτικό πίσω από την ονομασία «πατριωτική εισφορά», υποστηρίζοντας ότι οι οικονομικά ισχυρότεροι πρέπει να συνεισφέρουν περισσότερο στη στήριξη της κοινωνίας.

«Θα μπορούσε κανείς να πει: “Ωραία, ονομάζεται φόρος πλούτου σε όλο τον κόσμο και στην Ευρώπη”. Πρώτα απ’ όλα, θέλω να σας πω ότι “πατριωτική εισφορά” το ονομάσαμε ακριβώς διότι πιστεύουμε, εμπνευσμένοι ίσως από αυτή την κίνηση των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, ότι είναι πατριωτική ευθύνη των πιο δυνατών να βάλουν πλάτη και να στηριχθεί το σύνολο της κοινωνίας, της χώρας και της πατρίδας».

Στη συνέχεια, έκανε ιστορική αναφορά στη συμβολή εύπορων Ελλήνων στην ανάπτυξη του κράτους.

«Και επειδή σε λίγες ημέρες κλείνουμε 200 χρόνια από την ίδρυση του ελληνικού κράτους, να σας πω ότι αυτό το κράτος και αυτή η χώρα στάθηκαν στα πόδια τους, προφανώς, χάρη στη συνεισφορά του εργάτη, του αγρότη, του επιστήμονα, του επιχειρηματία, του μετανάστη, του καλλιτέχνη, αλλά και –δεν πρέπει να είμαστε αγνώμονες– χάρη στη στήριξη των εύπορων συμπολιτών μας. Ευπατρίδες, εύποροι, οι οποίοι στήριξαν αυτό το κράτος. Να σας πω ονόματα; Ο Ζάππας, ο Σίτσας, ο Βαρβάκης. Στήριξαν σχολεία, νοσοκομεία, το Ζάππειο, την ιδέα για τη μόνιμη τέλεση των Ολυμπιακών Αγώνων στη χώρα».

Ο ίδιος τόνισε ότι η συνεισφορά αυτή δεν θα πρέπει, κατά την άποψή του, να έχει χαρακτήρα φιλανθρωπίας, αλλά να θεσμοθετηθεί μέσω κανόνων που θα ορίσει η Πολιτεία.

«Οι εύποροι συμπατριώτες μας σήμερα δεν αισθάνονται την ανάγκη να στηρίξουν το μέλλον; Πιστεύω ότι θα την αισθανθούν ή πρέπει να την αισθανθούν. Όχι με όρους φιλανθρωπίας, αλλά με όρους ενός νόμιμου κανόνα που θα επιβάλει η Πολιτεία. Και οι ίδιοι, πιστεύω, ότι θα πρέπει να συμβάλουν».

Τα έσοδα και το Ταμείο Νέων Γενεών

Ως προς το ύψος των ενδεχόμενων εσόδων από την εφαρμογή της πρότασης, ο Αλέξης Τσίπρας απέφυγε να προσδιορίσει συγκεκριμένο ποσό, κάνοντας λόγο για έναν μόνιμο δημοσιονομικό χώρο που θα μπορούσε να κατευθυνθεί σε δράσεις για τις νεότερες γενιές.

«Το πού θα κατευθυνθούν αυτά τα χρήματα, όποια κι αν είναι αυτά, αυτός ο μόνιμος δημοσιονομικός χώρος, αν θα είναι ένα, δύο, τρία δισεκατομμύρια σε ετήσια βάση, δεν το ξέρω. Θα το δούμε, επαναλαμβάνω».

Όπως ανέφερε, η πρόταση προβλέπει τη δημιουργία ειδικού λογαριασμού με τη μορφή Ταμείου Νέων Γενεών.

«Σκοπεύουμε, και το είχα πει σε άλλες παρεμβάσεις που έχω κάνει, να δημιουργήσουμε έναν ειδικό λογαριασμό, ένα Ταμείο Νέων Γενεών, που θα επενδύει στο μέλλον αυτού του τόπου: στη στήριξη της έρευνας, της τεχνολογίας, των σχολείων, των δημόσιων πανεπιστημίων. Εκεί όπου μπορούμε να δώσουμε προοπτική, ώστε να μένουν τα νέα παιδιά στον τόπο μας, να στηρίξουμε αυτόν τον τόπο που το έχει ανάγκη και να έχει μια άλλη προοπτική».