Σε μια κρίσιμη χρονική στιγμή για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης σε συνέντευξή του στην αρχισυντάκτρια της Wall Street Journal, Έμα Τάκερ, μίλησε για τα προβλήματα, τις προκλήσεις αλλά και τις βασικές αρχές που διέπουν την πολιτική της Αθήνας απέναντι στην Τουρκία, στέλνοντας σαφή μηνύματα, τα οποία επιβεβαιώνουν την αποφασιστικότητα της ελληνικής κυβέρνησης να προστατεύσει τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας χωρίς να κλείσει τον δρόμο του διαλόγου, διατηρώντας ωστόσο σαφείς κόκκινες γραμμές.

Η παρουσία του Έλληνα Πρωθυπουργού στη Νέα Υόρκη, παρά την ακύρωση του πολυαναμενόμενου τετ-α-τετ με τον Ταγίπ Ερντογάν, κατέγραψε τη θέση της χώρας ως σταθερού, αξιόπιστου εταίρου με ενεργό ρόλο στα Βαλκάνια, την Ανατολική Μεσόγειο και την ευρύτερη γεωπολιτική σκακιέρα.

«Το να έχουμε ανοιχτό δίαυλο επικοινωνίας με την Τουρκία δεν σημαίνει ότι συμφωνούμε με την Τουρκία σε όλα τα θέματα», επισήμανε με νόημα ο Πρωθυπουργός μία ημέρα μετά την αναβολή της συνάντησης με τον Τούρκο πρόεδρο στη Νέα Υόρκη, προσθέτοντας: «Έχω συναντηθεί με τον πρόεδρο Ερντογάν επτά φορές από τότε που έγινα πρωθυπουργός. Δεν επρόκειτο πάντα για εύκολες συναντήσεις, αλλά πάντοτε τάσσομαι υπέρ του να έχουμε ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας με την Τουρκία και να συζητάμε τα προβλήματα ανοιχτά».

«Εάν αυτό που κάνουμε προκαλεί κάποια δυσφορία στην Τουρκία, ας είναι. C’est la vie…»

Η αναφορά στην ενεργειακή έρευνα στην περιοχή νότια της Κρήτης και στη συμμετοχή αμερικανικών κολοσσών όπως η Chevron και η ExxonMobil είχε αποδέκτη τόσο την τουρκική ηγεσία, όσο και την αντιπολίτευση, καθώς ο Πρωθυπουργός έδωσε έμφαση στη διατήρηση της εθνικής κυριαρχίας και του διεθνούς δικαίου ως θεμέλιο της εξωτερικής πολιτικής της Ελλάδας.

«Δεν έχουμε να συζητήσουμε τίποτα με την Τουρκία. Ασκούμε τα κυριαρχικά δικαιώματά μας νότια της Κρήτης, αυτό αναγνωρίζεται από τη Chevron και θα συνεχίσουμε στον ίδιο δρόμο», είπε χαρακτηριστικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης και πρόσθεσε: «Εάν αυτό που κάνουμε προκαλεί κάποια δυσφορία στην Τουρκία, ας είναι. C’est la vie, όπως θα έλεγαν και οι Γάλλοι».

Ο Πρωθυπουργός αναφέρθηκε, ακόμη, στο αφήγημα ενεργειακής αναβάθμισης της Ελλάδας στην Ανατολική Μεσόγειο.

«Πριν έξι χρόνια ήμασταν περιθωριακός “παίκτης”. Σήμερα, 17 δισ. κυβικά μέτρα φυσικού αερίου διέρχονται από την Ελλάδα, εκ των οποίων μόνο 6 δισ. αφορούν την εγχώρια κατανάλωση. Το υπόλοιπο ενισχύει τα Βαλκάνια και φτάνει έως την Ουκρανία», σημείωσε με νόημα.

Στο ίδιο πνεύμα, χαρακτήρισε το φυσικό αέριο «μεταβατικό καύσιμο» και κατέστησε σαφές ότι ο στόχος της κυβέρνησης είναι η σταδιακή απεξάρτηση από τη ρωσική ενέργεια, με επίκεντρο τις ΑΠΕ και τις διασυνδέσεις. Παράλληλα, υπογράμμισε τη στρατηγική σημασία της συνεργασίας με τις ΗΠΑ στον τομέα της ενέργειας, με την ενεργειακή ασφάλεια να τίθεται στο επίκεντρο των διμερών σχέσεων.

Η στάση της κυβέρνησης έναντι της Άγκυρας παραμένει σταθερή: ο διάλογος είναι απαραίτητος, αλλά δεν συνοδεύεται από αμφισβήτηση εθνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων. Η αναφορά του Πρωθυπουργού στη συμφωνία για στη visa express για Τούρκους τουρίστες στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου αναδείχθηκε ως παράδειγμα ήπιας δύναμης και διπλωματίας των πολιτών, που λειτουργεί ως γέφυρα κατανόησης μεταξύ των δύο λαών.

«Υποδεχθήκαμε περισσότερους από 100.000 Τούρκους τουρίστες μέσω του visa express – αυτά είναι projects που δείχνουν πως οι λαοί μπορούν να οικοδομούν σχέσεις, ακόμη κι όταν υπάρχουν πολιτικές διαφορές», σημείωσε.

Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία απέδωσε ο Κυριάκος Μητσοτάκης και στη γεωπολιτική ισορροπία μεταξύ ΗΠΑ, Κίνας και της ανερχόμενης Ινδίας.

Αναφορικά με τις ΗΠΑ, διαβεβαίωσε ότι «Έχουμε μια άψογη σχέση στρατηγική εταιρική σχέση, διακομματική». Υπογράμμισε την ενεργειακή συνεργασία, αναφερόμενος στις επενδύσεις Chevron και ExxonMobil.

Όσον αφορά στην Κίνα, παραδέχθηκε ότι η συμφωνία για το λιμάνι του Πειραιά έγινε στην κρίση, αλλά σήμερα «ευθυγραμμιζόμαστε πλήρως με ΗΠΑ και Ευρώπη στους στρατηγικούς τομείς». Τόνισε τη σημασία της Ινδίας: «Είμαστε η πιο κοντινή χώρα της ηπειρωτικής Ευρώπης… και αυτό είναι τεράστια ευκαιρία».

Ανέδειξε, ακόμη, την Ινδία ως νέα γεωοικονομική ευκαιρία, καθώς η Ελλάδα, ως η πλησιέστερη ηπειρωτική χώρα της ΕΕ στην Ινδία, επιδιώκει να κεφαλαιοποιήσει τον νέο διάδρομο IMEC (India–Middle East–Europe Corridor) και την ενίσχυση των απευθείας αεροπορικών συνδέσεων.

Αποδόμηση λαϊκισμού με σχέδιο και αυτοκριτική

Κεντρικό μήνυμα της συζήτησης αποτέλεσε η ανάγκη ανάκτησης της εμπιστοσύνης των πολιτών μέσω έργου, συνέπειας και ειλικρίνειας, ένα ευθύ μήνυμα προς τις ευρωπαϊκές ηγεσίες αλλά και προς το εσωτερικό πολιτικό ακροατήριο.

«Η Ελλάδα πειραματίστηκε με τον λαϊκισμό το 2015 και πλήρωσε βαρύ τίμημα. Δεν θέλουμε να το ξαναζήσουμε. Ο μόνος τρόπος να τον αντιμετωπίσεις είναι να ακούς τους πολίτες και να λες την αλήθεια», ανέφερε, υπενθυμίζοντας ότι «οι πολίτες ξεχνούν, αλλά η πρόοδος δεν είναι μη αναστρέψιμη σε μια δημοκρατία», τόνισε ο Πρωθυπουργός.

Απαντώντας σε ερώτηση κοινού για την έκθεση Ντράγκι, σημείωσε: «Θα έλεγα σχεδόν να επαναφέρουμε το καθεστώς του επείγοντος που υπήρχε επί COVID». Στήριξε την ιδέα κοινού ευρωπαϊκού δανεισμού για την άμυνα, αλλά και την ολοκλήρωση της Ένωσης Κεφαλαιαγορών. Επέκρινε την αντιπαλότητα Γάλλων και Γερμανών για το ευρωπαϊκό μαχητικό επόμενης γενιάς: «Συγγνώμη που είμαι τόσο ευθύς, αλλά πρέπει να συνεννοηθείτε».

Αναφορικά με τα κονδύλια της ΕΕ και την εξάρτηση από τον τουρισμό, ο Πρωθυπουργός σημείωσε ότι το πρόγραμμα NextGenerationEU λήγει το 2026 αλλά «δεν θα υπάρξει ξαφνική διακοπή των κονδυλίων». Στόχος είναι η αξιοποίηση νέων ταμείων για κλιματική αλλαγή και κοινωνική αλληλεγγύη.

Τα μηνύματα στο εσωτερικό

Η συνέντευξη του Κυριάκου Μητσοτάκη, εμπεριείχε επίσης πολλαπλά μηνύματα και προς το εσωτερικό της χώρας, με τον Πρωθυπουργός να αναδεικνύει τις αυξήσεις στον κατώτατο μισθό.

«Ήταν 650 ευρώ όταν ανέλαβα, τώρα είναι 880 ευρώ», είπε και σημείωσε τις φοροελαφρύνσεις για τους νέους, τονίζοντας «όλοι οι Έλληνες κάτω των 25 ετών δεν θα πληρώνουν καθόλου φόρο εισοδήματος» ανέφερε.

Ο κ. Μητσοτάκης τόνισε ότι η ανάπτυξη πρέπει να είναι «επενδυτική, όχι καταναλωτική». Υπογράμμισε ότι σε πέντε χρόνια η Ελλάδα προσέλκυσε 30 δισεκ. από ξένες επενδύσεις, περισσότερες από ό,τι σε όλη την προηγούμενη 20ετία. Ειδική μνεία έγινε στον τεχνολογικό τομέα: «Για πρώτη φορά βλέπουμε περισσότερους ανθρώπους να επιστρέφουν στην Ελλάδα από ό,τι Έλληνες να φεύγουν».

Αν και αναγνώρισε προβλήματα γραφειοκρατίας, υπενθύμισε τις βελτιώσεις μέσω ψηφιοποίησης: «Έχουμε πετύχει σημαντικές βελτιώσεις… και η Ευρώπη μας αναγνωρίζει ως παράδειγμα». Τόνισε τη σημασία της τεχνητής νοημοσύνης στην κυβερνητική λειτουργία, με ειδική επιτροπή που συνεργάζεται με μεγάλες εταιρείες.

Ο Πρωθυπουργός αναγνώρισε το στεγαστικό ως «μάλλον το μεγαλύτερο ζήτημα που αντιμετωπίζουμε αυτή τη στιγμή». Ανέφερε μέτρα όπως επιστροφή ενός ενοικίου τον Νοέμβριο και φοροελαφρύνσεις για νέους, αλλά και κίνητρα ανακαίνισης ακινήτων και περιορισμό των βραχυχρόνιων μισθώσεων: «Το ‘πρόβλημα Airbnb’ θα αντιμετωπιστεί με πιο ουσιαστικό τρόπο».

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναγνώρισε ότι «δεν μπορούν να λυθούν όλα τα προβλήματα», αλλά δεσμεύτηκε να κριθεί το 2027 βάσει έργου: «Τι είπα το 2023, τι πέτυχα το 2027, και ποιο είναι το σχέδιό μου για το μέλλον;»

Ιδιαίτερη μνεία έκανε, επίσης, στον τουρισμό, τονίζοντας πως η Ελλάδα θα δεχθεί 36 εκατ. επισκέπτες φέτος και πάνω από 100 εβδομαδιαίες απευθείας πτήσεις από ΗΠΑ: «Ο τουρισμός είναι ο μεγαλύτερος τομέας στην Ελλάδα. Δεν είναι ο μόνος, αλλά είναι ο μεγαλύτερος τομέας». Επισήμανε ωστόσο ότι η πρόκληση είναι η βιωσιμότητα, η αναβάθμιση του προϊόντος και η διεύρυνση της σεζόν: «Δεν θέλουμε η τουριστική σεζόν να διαρκεί μόνο τρεις μήνες… Ο Οκτώβριος είναι ήδη μήνας με πολύ καλές επιδόσεις».