Κουπόνια σήμερα, καταιγίδα τροφίμων αύριο: το σχέδιο που λείπει

Η επισιτιστική ακρίβεια δεν είναι ελληνική ιδιοτροπία, είναι παγκόσμιο δεδομένο που έρχεται με ημερομηνία λήξης, σύμφωνα με αναλύσεις της JP Morgan που τοποθετούν τη νέα «καταιγίδα» στα τρόφιμα γύρω στο 2027. Στην Ελλάδα, η κυβερνητική απάντηση στο μεγάλο αυτό ερωτηματικό έχει προς το παρόν ένα όνομα: κουπόνι. Και αυτό είναι το σημείο όπου η ειρωνεία γίνεται πολιτική διαπίστωση.

Το κουπόνι ως πολιτική

Η Μάιρα, γνωστή στο διαδίκτυο ως 67Morgana, το θέτει χωρίς περιστροφές: όσο έρχεται η μεγάλη καταιγίδα, ο πολίτης καλείται να μη «σκάει», αφού ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα φροντίσει να μοιράσει κουπόνια σίτισης, με προφανή στόχο την επανεκλογή.

Το επιχείρημα δεν είναι απλώς σατιρικό, πατάει σε μια πραγματική πολιτική επιλογή: η κυβέρνηση προτιμά τη στοχευμένη, εντυπωσιακή και άμεσα «φωτογραφήσιμη» παροχή αντί για διαρθρωτική πολιτική τιμών, εφοδιαστικής αλυσίδας ή στήριξης παραγωγής. Το κουπόνι λύνει ένα πρόβλημα σήμερα, δεν προλαβαίνει το πρόβλημα του αύριο. Κι όταν η προειδοποίηση έρχεται από τραπεζικό κολοσσό και όχι από κομματική αντιπολίτευση, το επιχείρημα «θα τα βρούμε στην πορεία» χάνει την πειστικότητά του.

Από την Περεστρόικα στο σούπερ μάρκετ

Πιο καυστικός είναι ο Ψυχολόγος της ύλης, γνωστός ως AkisV90, ο οποίος φτάνει σε ιστορική αναγωγή: τα κουπόνια της ελληνικής κυβέρνησης για ψώνια «Μαράτα» από τον Σκλαβενίτη δεν τα έδωσε ούτε ο Μιχαήλ Γκορμπατσόφ στη Σοβιετική Ένωση της Περεστρόικας.

Η παρομοίωση είναι βαριά και σκόπιμα υπερβολική, αλλά μεταφέρει κάτι ουσιαστικό: η αίσθηση ότι η οικονομία στηρίζεται σε δελτία παροχών θυμίζει διαχείριση έκτακτης ανάγκης, όχι σταθερή, ανταγωνιστική αγορά. Το ότι η σύγκριση γίνεται με ένα σύστημα που κατέρρευσε δεν είναι τυχαία επιλογή ρητορικής· είναι σχόλιο για το πού οδηγεί μια πολιτική μόνιμων «μπαλωμάτων».

Η κυβέρνηση μπορεί να επικαλεστεί ότι τα κουπόνια στήριξαν πραγματικά νοικοκυριά σε δύσκολες συγκυρίες, και αυτό δεν είναι αμελητέο. Όμως όταν η ίδια συνταγή προβάλλεται ως μόνιμη λύση απέναντι σε μια κρίση που η ίδια η αγορά κεφαλαίου βλέπει να έρχεται σε βάθος διετίας, το ερώτημα δεν είναι αν θα μοιραστούν κι άλλα κουπόνια. Είναι αν κάποιος στο Μαξίμου σχεδιάζει κάτι πέρα από την επόμενη ανακοίνωση.