Ψηφιακό ευρώ και το φόβητρο των μετρητών που το Μαξίμου δεν εξηγεί

Το ψηφιακό ευρώ επιστρέφει στην επικαιρότητα και μαζί του επιστρέφει, αναπόφευκτα, το γνώριμο σενάριο: ότι πίσω από την ψηφιοποίηση κρύβεται σχέδιο κατάργησης των μετρητών. Δεν είναι η πρώτη φορά που η ασάφεια της επίσημης επικοινωνίας γύρω από το εγχείρημα αφήνει χώρο για τέτοιες αναγνώσεις, και δεν θα είναι η τελευταία, όσο το Μαξίμου προτιμά τις γενικόλογες διαβεβαιώσεις από τις συγκεκριμένες δεσμεύσεις.

Η ειρωνεία της «καθησυχαστικής» ανάρτησης

Με καυστική διάθεση, ο χρήστης Bazinga αποτυπώνει ακριβώς αυτή τη δυσπιστία απέναντι στις διαβεβαιώσεις περί διατήρησης των μετρητών.

Η ειρωνεία είναι ευθεία: δεν χρειάζεται να απαγορευτούν τα ίδια τα χαρτονομίσματα, αρκεί να περιοριστούν σταδιακά οι συναλλαγές στις οποίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν. Είναι ένα επιχείρημα που δεν βασίζεται σε κάποια συγκεκριμένη ανακοίνωση της ΕΕ, της κυβέρνησης, του υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης Κυριάκου Πιερρακάκη ή του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη περί τέτοιου περιορισμού· βασίζεται στο κενό. Στο γεγονός ότι κανείς από τους αρμόδιους δεν έχει εξηγήσει καθαρά, με αριθμούς και όρια, τι θα ισχύει στην πράξη όταν το ψηφιακό ευρώ τεθεί σε λειτουργία.

Το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι το σενάριο

Το πρόβλημα δεν είναι τόσο το αν θα ισχύσει κάποιος περιορισμός στις συναλλαγές με μετρητά -κάτι που δεν τεκμηριώνεται στο υλικό- όσο το γιατί μια τόσο μεγάλη θεσμική αλλαγή στο ευρωπαϊκό νομισματικό σύστημα συνοδεύεται συστηματικά από επικοινωνιακή αοριστία. Όταν οι αρμόδιοι αρκούνται σε γενικές διαβεβαιώσεις χωρίς να εξηγούν τι ακριβώς αλλάζει, ποιος έχει πρόσβαση σε τι δεδομένα και ποια θα είναι η σχέση του ψηφιακού ευρώ με τα φυσικά χαρτονομίσματα, το κενό αυτό δεν μένει άδειο. Γεμίζει με υποψίες, και όσο πιο τεχνοκρατικός είναι ο τόνος της κυβέρνησης, τόσο πιο εύφορο έδαφος βρίσκει η καχυποψία.

Δεν υπάρχει στο υλικό αντίλογος που να τεκμηριώνει επίσημη θέση περί περιορισμού των μετρητών· αντίθετα, η επίσημη γραμμή -όπως και η ίδια η ανάρτηση σαρκάζει- είναι ότι τα μετρητά θα παραμείνουν. Το ζήτημα είναι ότι αυτή η διαβεβαίωση, χωρίς λεπτομέρειες, ακούγεται πια σαν ρουτίνα παρά σαν πειστική απάντηση.

Ποιος πληρώνει τη σιωπή

Η ασάφεια γύρω από το ψηφιακό ευρώ δεν είναι τεχνικό ζήτημα, είναι πολιτική επιλογή επικοινωνίας. Κάθε φορά που η κυβέρνηση αρκείται σε ένα «μην ανησυχείτε» χωρίς εξηγήσεις, τροφοδοτεί η ίδια τη συνωμοσιολογία που μετά σπεύδει να καταγγείλει. Το φόβητρο περί κατάργησης των μετρητών δεν γεννιέται στο κενό· γεννιέται εκεί όπου η επίσημη εξήγηση δεν έφτασε ποτέ.