ΓΕΚ-ΤΕΡΝΑ: Πιθανοί κίνδυνοι και προβληματισμοί στα αποτελέσματα εξαμήνου

Ο υψηλός δανεισμός του ομίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, ο οποίος σύμφωνα με την εξαμηνιαία λογιστική κατάσταση, διαμορφώθηκε σε 6,015 δισ. ευρώ στις 30 Ιουνίου 2026 από 4,602 δισ. στις 30 Ιουνίου 2025 με αύξηση της τάξης του 30,7% και προσαρμοσμένο καθαρό χρέος 3,82 δισ. ευρώ, αναδεικνύει τις προκλήσεις και τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι μεγάλοι επιχειρηματικοί όμιλοι στην Ελλάδα.

Το μέγεθος αυτό αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα υπό το πρίσμα της πρόσφατης προειδοποίησης του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείο (ΔΝΤ) για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα. Το Ταμείο επισημαίνει ότι μια κλειστή ομάδα ισχυρών εταιρειών συγκεντρώνει το 81% των μεγάλων επιχειρηματικών δανείων στη χώρα, θέτοντας σε πιθανό μελλοντικό κίνδυνο το τραπεζικό σύστημα. Ο συνδυασμός αυτής της έκθεσης με τα οικονομικά αποτελέσματα του ομίλου δείχνει πώς μια κερδοφόρα επιχείρηση εντάσσεται οργανικά στον πυρήνα πιθανού χρηματοοικονομικού προβληματισμού.

Η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ αποτελεί μέρος αυτού του περιορισμένου κύκλου ομίλων στους οποίους αναφέρεται το ΔΝΤ, παρόλο που στις 30 Ιουνίου κατάφερε να αντλήσει μέσω αύξησης μετοχικού κεφαλαίου 0,659 δισ. ευρώ.

Δομικό ρίσκο

Οι ελληνικές τράπεζες πιθανόν να αντιμετωπίσουν κινδύνους μεγάλης έκθεσης στο μέλλον. Αν ο όμιλος αντιμετωπίσει οποιοδήποτε μελλοντικό κραδασμό, οι τράπεζες θα αναγκαστούν να εγγράψουν τεράστιες ζημιές, επηρεάζοντας άμεσα τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα της χώρας.

Ακόμη, ενεργοποιείται το επικίνδυνο φαινόμενο του Too Big to Fail (πολύ μεγάλος για να αποτύχει). Ο όμιλος έχει καταστεί τόσο κυρίαρχος, ελέγχοντας κρίσιμες εθνικές υποδομές και απορροφώντας τεράστια τραπεζική ρευστότητα, που η βιωσιμότητά του συνδέεται άρρηκτα με την εθνική οικονομία. Αυτό σημαίνει ότι τυχόν μελλοντική αστοχία ή αδυναμία εξυπηρέτησης του χρέους του δεν θα αποτελούσε ένα απλό εταιρικό πρόβλημα, αλλά μια συστημική απειλή που θα ανάγκαζε το κράτος ή τις τράπεζες σε μια κοστοβόρα παρέμβαση διάσωσης για να αποφευχθεί το γενικευμένο οικονομικό ντόμινο.

Επιπλέον, το μοντέλο Project Finance λειτουργεί ως δίκοπο μαχαίρι, το οποίο συνδέεται άμεσα με την υπερβολική εξάρτηση του ομίλου από τον κλάδο των παραχωρήσεων. Στο πρώτο εξάμηνο του 2026, ο κλάδος αυτός έφτασε να εισφέρει το 63% της λειτουργικής κερδοφορίας (EBITDA)  της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, αποδεικνύοντας ότι τα έσοδα του ομίλου κρέμονται από τη ροή των υποδομών.

Οικονομική πίεση

Η στρατηγική επιλογή του ομίλου να κερδίσει το διαγωνισμό της Εγνατίας Οδού έναντι υπέρογκου τιμήματος 1,275 δισ. ευρώ (βελτιωμένη κατέληξε στα 1,496 δισ.), υπερδιπλάσιου έναντι της δεύτερης προσφοράς των 500 εκατ. ευρώ δημιουργεί προβληματισμό για την αποδοτικότητα της επένδυσης. Την ίδια στιγμή, κοινωνικό προβληματισμό δημιουργεί η ορθή διαχείριση, καθώς σε αυτή τη φάση, σήραγγες της οδού στερούνται βασικών πιστοποιήσεων ασφαλείας, γεγονός που επιβάλλει συνεχείς κυκλοφοριακές ρυθμίσεις και μονοδρομήσεις, με διαρκείς παρατάσεις.  Αυτή η κατάσταση προκαλεί έντονη κοινωνική και οικονομική πίεση, με τους οδηγούς να υφίστανται καθημερινή ταλαιπωρία διαρκείας.

Φορείς, όπως το ΤΕΕ Ηπείρου, καταγγέλλουν καθυστερήσεις, καθώς τα μεγάλα έργα αναβάθμισης και αδειοδότησης των σηράγγων (ύψους 500 εκατ. ευρώ) θα χρειαστούν έως και 36 μήνες για να ολοκληρωθούν, αφήνοντας την οδό de facto μονοδρομημένη και τα έργα στο εσωτερικό των τούνελ ουσιαστικά παγωμένα. Αυτό το λειτουργικό τέλμα αποδεικνύει πρακτικά πώς το ρίσκο υλοποίησης των έργων μπορεί να επηρεάσει αρνητικά την ποιότητα της υποδομής και κατ’ επέκταση τη σταθερότητα των εσόδων που αποπληρώνουν τα δάνεια.

Και στο Καστέλι…

Αντίστοιχη πρακτική ακολουθεί ο όμιλος και στο έργο του αεροδρομίου Ηρακλείου στο Καστέλι Κρήτης. Κατέθεσε μια εξαιρετικά χαμηλή προσφορά για να πάρει το έργο και τώρα βρίσκεται αντιμέτωπος με καθυστερήσεις και αλλεπάλληλες προς τα πάνω αναθεωρήσεις του προϋπολογισμού του έργου, ο οποίος έχει αυξηθεί κατά 455 εκατομμύρια ευρώ (73% από τον αρχικό προϋπολογισμό).

Οι αναθεωρήσεις αυτές, μαζί με τον εντοπισμό των αρχαιοτήτων και τον ανασχεδιασμό της χάραξης των οδικών συνδέσεων στο Καστέλι, οδήγησαν σε μεγάλες καθυστερήσεις, οι οποίες αντιστοιχούν σε υπέρογκα ποσά, τα οποία πληρώνονται από τα χρήματα του δημόσιου ταμείου, μεταθέτοντας έτσι την επίσημη έναρξη λειτουργίας του αεροδρομίου για τα τέλη του 2028

Μεγάλα προβλήματα

Ακόμη, και στον τελευταίο διαγωνισμό που αφορά έργο στη Βόρεια Ελλάδα, για το οποίο ο όμιλος ανακηρύχθηκε ανάδοχος με πολύ χαμηλό τίμημα και τεράστια διαφορά από το δεύτερο, άνθρωποι της αγοράς αμφισβητούν τη δυνατότητα κερδοφορίας.

Τέλος, καταγράφεται σημαντική έλλειψη γεωγραφικού αντιβάρου, αφού το μεγαλύτερο μέρος του ανεκτέλεστου έργων του ομίλου εντοπίζεται αποκλειστικά στην Ελλάδα. Αυτό εντείνει τον συστημικό κίνδυνο, καθώς εάν η εγχώρια οικονομία δεχθεί ένα νέο πλήγμα, ο όμιλος δεν διαθέτει επαρκή διεθνή δραστηριότητα για να ισοσταθμίσει τις απώλειες, παρασύροντας μαζί του και τους εγχώριους πιστωτές του.