Στην ενίσχυση των οικονομικών και επενδυτικών σχέσεων Ελλάδας – Τουρκίας στοχεύει η συνάντηση του υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Κυριάκου Πιερρακάκη, με τον Τούρκο ομόλογό του Μεχμέτ Σιμσέκ, σε μια συγκυρία που επιχειρείται να οικοδομηθούν και νέες συνεργασίες.
Είναι εξάλλου ενδεικτικό ότι Πιερρακάκης και Σιμσέκ θα βρεθούν στην Τουρκία ενώ είχαν συναντηθεί και πριν από λίγους μήνες στην Ουάσιγκτον (16.10.2025) προωθώντας την θετική ατζέντα με στόχο περαιτέρω διευκόλυνση των επενδύσεων και ανάπτυξη του διμερούς εμπορίου που υπολογίζεται σε περίπου 5 δισ. ευρώ ετησίως.
Ας σημειωθεί ότι οι οικονομικές συνθήκες και κυρίως η οικονομική αστάθεια στη γείτονα έχουν επηρεάσει τα τελευταία χρόνια τις στρατηγικές των ελληνικών εταιρειών που επεκτάθηκαν νωρίτερα στην τουρκική αγορά. Επίσημα στοιχεία αναφέρουν ότι το σωρευτικό απόθεμα των ελληνικών επενδύσεων στην Τουρκία κατά την τελευταία πενταετία παραμένει σταθερά πάνω από 300 εκατ. ευρώ.
Οι προκλήσεις για τις ελληνικές επιχειρήσεις
Βέβαια, από τότε που η Εθνική Τράπεζα προχώρησε στην εξαγορά της τουρκικής Finansbank έχουν περάσει 20 χρόνια. Ήταν το 2006 και αποτέλεσε τη μεγαλύτερη επένδυση που έγινε ποτέ ανάμεσα στις δύο χώρες. Δέκα χρόνια αργότερα είχαμε την πώλησή της και την αποχώρηση των υπόλοιπων ελληνικών τραπεζών που είχαν στο μεταξύ επεκταθεί στην Τουρκία. Παρόλαυτά, μεγάλοι όμιλοι διατήρησαν την παρουσία τους στην Τουρκία όπως ο Τιτάνας, η Chipita -η οποία βέβαια πουλήθηκε από τον Σπύρο Θεοδωρόπουλο στην Mondelez-, η εταιρεία Ελληνικοί Λευκόλιθοι που επενδύει σταθερά στις εκεί εγκαταστάσεις της, καθώς και εταιρείες όπως Πλαστικά Κρήτης, Πλαστικά Θράκης, Alumil, Isomat, Eurodrip, Kleemann κ.α.
Ας σημειωθεί επίσης ότι μέχρι πριν από 3 χρόνια παρουσία στην Τουρκία είχε αναπτύξει και ο όμιλος Fourlis που είχε επεκτείνει στην τοπική αγορά την αλυσίδα αθλητικών ειδών Intersport. Αν και ο ελληνικός όμιλος είχε τοποθετήσει σημαντικά κεφάλαια στην τουρκική αγορά δεν κατάφερε να πετύχει τους στόχους του επωμιζόμενος ζημιές. Έτσι πούλησε την δραστηριότητα το 2023, όταν το δίκτυο είχε μειωθεί στα 12 καταστήματα, στον όμιλο Eren Perakende ve Tekstil Anonim Sirketi. Αξίζει να σημειωθεί ότι η ισοτιμία ευρώ-λίρας όταν ο ελληνικός όμιλος εγκαινίασε την παρουσία του στη χώρα περίπου δέκα χρόνια νωρίτερα, ήταν στις 2 λίρες και είχε εικοσαπλασιαστεί όταν αποχώρησε. Είναι δε ενδεικτικό ότι σήμερα ένα ευρώ αντιστοιχεί σε πάνω από 52 τουρκικές λίρες.
Βέβαια οι αμιγώς εξαγωγικές εταιρείες ευνοήθηκαν από την υποτίμηση της τουρκικής λίρας, καθώς οι τιμές των προϊόντων τους έγιναν πιο ανταγωνιστικές αλλά συμβαίνει το αντίθετο για επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν εισαγόμενες πρώτες ύλες. Σε δυόμισι χρόνια, από τις αρχές του 2023, το βασικό επιτόκιο στην Τουρκία αυξήθηκε σταδιακά από 8,5% σε πάνω από 45% καθιστώντας το κόστος δανεισμού εξοντωτικό. Πλέον η Κεντρική Τράπεζα της Τουρκίας λόγω της μικρής αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού προχωρά σε μειώσεις επιτοκίων και πρόσφατα, τον Ιανουάριο, μείωσε το βασικό της επιτόκιο στο 37% από 38%, σηματοδοτώντας την πέμπτη συνεχόμενη μείωση.
Το οικονομικό περιβάλλον στην Τουρκία αποθάρρυνε τα τελευταία χρόνια ελληνικές επενδύσεις στη χώρα σε μια σειρά από τομείς, από τον χρηματοοικονομικό μέχρι το retail. Δεν παραβλέπονται επίσης εξελίξεις σε τομείς ειδικού βάρους όπως π.χ. η ενέργεια όπου έχουν αλλάξει πολλά την τελευταία δεκαετία, όταν ο τότε όμιλος Μυτιληναίος (2018) ανακοίνωνε τις εισαγωγές των πρώτων φορτίων φυσικού αερίου από την Τουρκία.
Το ενδιαφέρον Τούρκων για επενδύσεις στην Ελλάδα
Πάντως, θα πρέπει να σημειωθεί ότι την ίδια ώρα που οι ελληνικές επενδύσεις αποσύροντας από την Τουρκία λόγω της οικονομικής αστάθειας οι Τούρκοι στρέφονταν περισσότερο στην Ελλάδα για επενδύσεις, με παράδειγμα την επένδυση της Dogus Holding στον Αστέρα, αν και πούλησε πέρυσι στον Γιώργο Προκοπίου που πήρε τον έλεγχο του ιστορικού ξενοδοχειακού συγκροτήματος.
Τα ακίνητα είναι επίσης ένας τομέας με σημαντικές επενδύσεις Τούρκων, οι οποίοι αξιοποιούν επίσης και τα κίνητρα της golden visa. Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία το 2024, επενδύθηκαν 292 εκατ. ευρώ από Τούρκους πολίτες για απόκτηση ακινήτων στην Ελλάδα, το οποίο συνιστά αύξηση 173% σε σχέση με το 2023 και 380% σε σχέση με το 2022. Πάντως, το υψηλό ενεργειακό κόστος στην Ελλάδα σε σχέση με την Τουρκία, αποτελεί τον κύριο ανασταλτικό παράγοντα για την προσέλκυση τουρκικών παραγωγικών επενδύσεων στην Ελλάδα.
