Ορισμένα κουνούπια και μύγες ζευγαρώνουν λιγότερο και γεννούν λιγότερα αυγά όταν εκτίθενται σε μια ουσία που βρίσκεται στο σκόρδο.
Πρόσφατη έρευνα διαπίστωσε ότι ένα παραδοσιακό «όπλο» κατά των… κοντινών αποστάσεων με άλλους ανθρώπους, ίσως κάνει θαύματα και απέναντι στα κουνούπια.
Επιστήμονες στο Πανεπιστήμιο Γέιλ αναζητούσαν φυτικές ενώσεις που θα μπορούσαν φυσικά να αποτρέπουν πιθανά παράσιτα. Ανακάλυψαν ότι το σκόρδο μπορεί να εμποδίσει το ζευγάρωμα και την ωοτοκία τόσο στα κουνούπια όσο και στις μύγες, ενώ εντόπισαν ακόμη και την ακριβή ουσία που ευθύνεται γι’ αυτό. Η έρευνά τους θα μπορούσε να οδηγήσει σε νέες και πιο φιλικές προς το περιβάλλον στρατηγικές ελέγχου παρασίτων.
«Τα φρούτα και τα λαχανικά αποτελούν πηγή ενώσεων που είναι φθηνές και ασφαλείς», έγραψαν οι ερευνητές στη μελέτη τους, η οποία δημοσιεύθηκε τον περασμένο μήνα στο περιοδικό Cell.
Σκόρδο ως… αντισυλληπτικό εντόμων;
Οι άνθρωποι έχουν προτείνει και παλαιότερα το σκόρδο ως πιθανό όπλο κατά των κουνουπιών. Συνήθως όμως αυτό αφορούσε τη χρήση του ως απωθητικού, είτε με εφαρμογή στο δέρμα είτε με κατανάλωσή του ώστε να γίνεται κάποιος λιγότερο ελκυστικός στα έντομα. Μελέτες που εξέτασαν αυτές τις χρήσεις έδειξαν, στην καλύτερη περίπτωση, περιορισμένη αποτελεσματικότητα.
Οι ερευνητές της νέας μελέτης δεν προσπαθούσαν απαραίτητα να αποδείξουν ότι το σκόρδο βοηθά κατά των κουνουπιών. Πραγματοποίησαν μια ευρεία ανάλυση 43 λαχανικών και φρούτων — ένα είδος «φυτο-ανίχνευσης» — με στόχο να βρουν φυσικές ενώσεις που θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη συμπεριφορά επιβλαβών εντόμων με χρήσιμο τρόπο.
Και όπως αποδείχθηκε, το σκόρδο περιέχει μία από τις πιο ισχυρές υποψήφιες ουσίες: μια ένωση που ονομάζεται διαλλυλοδισουλφίδιο (diallyl disulfide). Τα αρχικά πειράματα της ομάδας έδειξαν ότι το διαλλυλοδισουλφίδιο μπορούσε να διαταράξει τη συμπεριφορά ζευγαρώματος και ωοτοκίας στις Drosophila, δηλαδή στις γνωστές μύγες των φρούτων.
Φάνηκε επίσης να έχει την ίδια επίδραση και σε είδη κουνουπιών Aedes, μια ομάδα γνωστή για τη μετάδοση ορισμένων από τις πιο επικίνδυνες ασθένειες στον κόσμο, όπως η ελονοσία. Η ουσία επηρέαζε επίσης την ικανότητα ζευγαρώματος της μύγας τσε-τσε Glossina morsitans, η οποία μεταδίδει την ασθένεια του ύπνου στους ανθρώπους.
Πώς λειτουργεί
Μεταγενέστερα πειράματα έδειξαν ότι το διαλλυλοδισουλφίδιο επηρεάζει αυτά τα έντομα μέσω της γεύσης και όχι της όσφρησης, συγκεκριμένα μέσω ενός υποδοχέα που είναι γνωστός ως TrpA1.
Άλλες έρευνες έδειξαν ότι το σκόρδο φαίνεται να αυξάνει την έκφραση ενός γονιδίου που σχετίζεται με μια ορμόνη η οποία ελέγχει το αίσθημα κορεσμού στα κουνούπια. Η αύξηση αυτού του αισθήματος πληρότητας φαίνεται στη συνέχεια να ενεργοποιεί συμπεριφορές αποφυγής, όπως η αποχή από το ζευγάρωμα ή την ωοτοκία.
«Η ιδέα της χρήσης σκόρδου για την αποτροπή αιμοβόρων πλασμάτων προτάθηκε το 1897 από τον Μπραμ Στόκερ στο μυθιστόρημά του “Δράκουλας”. Ίσως τελικά να είχε δίκιο», δήλωσε ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης Τζον Κάρλσον, αναπτυξιακός βιολόγος στο Γέιλ.
Τι ακολουθεί
Οι ερευνητές σημειώνουν ότι ορισμένοι κηπουροί ήδη χρησιμοποιούν το σκόρδο για να απομακρύνουν επιβλαβή έντομα, επομένως η εργασία τους φαίνεται να προσφέρει μια χημική εξήγηση για το γιατί αυτή η πρακτική λειτουργεί.
Το σημαντικότερο όμως είναι ότι η έρευνά τους δείχνει τις δυνατότητες της «φυτο-ανίχνευσης» για τον εντοπισμό και την ανάπτυξη φθηνών, ασφαλών και εύκολα διαθέσιμων προϊόντων που θα μπορούν να αποτρέπουν κάθε είδους ενοχλητικά έντομα.
