Σε πλήρη εξέλιξη βρίσκεται στον Αυλώνα η εκπαίδευση των πρώτων χειριστών του Στρατού Ξηράς, που μελλοντικά θα αναλάβουν τα προηγμένα ισραηλινά πυραυλικά συστηματα μεγάλης ακρίβειας τύπου Spike NLOS.
Πρόκειται για τα πυραυλικά συστήματα που μπαίνουν σταδιακά στο οπλοστάσιο του Στρατού Ξηράς, αλλάζουν τα δεδομένα στην άμυνα κυρίως των νησιών αλλά και στον Έβρο όπως και τον τρόπο με τον οποίο οι Ένοπλες Δυνάμεις αντιλαμβάνονται πλέον την εμπλοκή στόχων σε μεγάλες αποστάσεις.
Σύμφωνα με πληροφορίες του OnAlert.gr, η εκπαίδευση των πρώτων στελεχών προχωρά με εντατικούς ρυθμούς, με στόχο τα πρώτα συστήματα να μεταφερθούν στα νησιά ακόμη και μέσα στο καλοκαίρι, ενώ έως τα τέλη του έτους αναμένεται να έχει παραληφθεί το σύνολο των Spike NLOS που προορίζονται για τον Στρατό Ξηράς.
Πρόκειται για ένα πρόγραμμα με ιδιαίτερη επιχειρησιακή βαρύτητα, καθώς συνδέεται άμεσα με την ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος στο Ανατολικό Αιγαίο, στον Έβρο και σε περιοχές όπου η δυνατότητα ταχείας, ακριβούς και δικτυοκεντρικής προσβολής στόχων μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.
Οι πρώτες εντυπώσεις των Στελεχών που εκπαιδεύονται στο σύστημα είναι ιδιαίτερα θετικές. Όπως αναφέρουν στρατιωτικές πηγές, οι χειριστές μιλούν για ένα όπλο υψηλής τεχνολογίας, με εξαιρετικές επιδόσεις, μεγάλη εμβέλεια και μοναδική ακρίβεια.
Ταυτόχρονα, όμως, επισημαίνουν ότι δεν πρόκειται για ένα απλό αντιαρματικό ή κατευθυνόμενο όπλο κλασικής φιλοσοφίας. Είναι ένα ολοκληρωμένο σύστημα μάχης που απαιτεί υψηλό επίπεδο εκπαίδευσης, εξοικείωσης, τακτικής αντίληψης και ικανότητας διαχείρισης πληροφοριών σε πραγματικό χρόνο.
Όπλο ακριβείας με επιχειρησιακό βάθος
Η ένταξη των Spike NLOS στον ελληνικό σχεδιασμό δεν αντιμετωπίζεται από το Γενικό Επιτελείο Στρατού ως μια απλή προσθήκη ακόμη ενός πυραυλικού συστήματος.
Αντιθέτως, θεωρείται κομβικό βήμα στην προσπάθεια δημιουργίας ενός πλέγματος άρνησης πρόσβασης και απαγόρευσης περιοχής, κυρίως στο νησιωτικό περιβάλλον του Αιγαίου.
Εκεί όπου οι αποστάσεις, η μορφολογία, οι ακτές, τα περάσματα, οι θαλάσσιες οδοί και τα πιθανά σημεία συγκέντρωσης ή απόβασης δυνάμεων δίνουν τεράστια αξία σε όπλα μεγάλης ακρίβειας και ταχείας αντίδρασης.
Το Spike NLOS, με τη δυνατότητα προσβολής στόχων πέρα από την οπτική επαφή του χειριστή, δίνει στις ελληνικές δυνάμεις τη δυνατότητα να εντοπίζουν, να παρακολουθούν και να πλήττουν στόχους σε βάθος, χωρίς να απαιτείται η έκθεση των μέσων εκτόξευσης στην πρώτη γραμμή.
Αυτό ακριβώς είναι και το στοιχείο που το διαφοροποιεί από παλαιότερης φιλοσοφίας συστήματα. Δεν λειτουργεί μόνο ως αντιαρματικό όπλο. Μπορεί να αποτελέσει εργαλείο κρούσης ακριβείας εναντίον ευρέος φάσματος στόχων, από τεθωρακισμένα και οχήματα διοίκησης έως αποβατικά μέσα, σταθμούς ραντάρ, συγκεντρώσεις προσωπικού, κρίσιμες υποδομές και στόχους υψηλής αξίας. Και έως τώρα τα
Στελέχη στους Λόχους Αντιαρματικών είχαν να χειριστούν συστήματα τα οποία δεν έχουν σχεδόν κανένα κοινό χαρακτηριστικό με τα Spike NLOS. Για τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, αυτή η δυνατότητα έχει ξεχωριστή σημασία.
Οι ελληνικές δυνάμεις μπορούν να αποκτήσουν ένα επιπλέον επίπεδο άμυνας, το οποίο δεν περιορίζεται στην παθητική αναμονή του αντιπάλου, αλλά επιτρέπει ενεργητική επιτήρηση, έγκαιρη στοχοποίηση και άμεση προσβολή πριν μια απειλή πλησιάσει σε κρίσιμες αποστάσεις.
Στην πράξη, το Spike NLOS μπορεί να λειτουργήσει ως πολλαπλασιαστής ισχύος για τις Μονάδες που θα το παραλάβουν, αυξάνοντας κατακόρυφα την ικανότητά τους να ελέγχουν κρίσιμους τομείς ξηράς και θάλασσας.
Η εκπαίδευση στον Αυλώνα και η πρώτη γενιά χειριστών
Το βάρος αυτή την περίοδο πέφτει στην εκπαίδευση. Στον Αυλώνα, τα πρώτα στελέχη του Στρατού Ξηράς εκπαιδεύονται τόσο στη λειτουργία του συστήματος όσο και στη φιλοσοφία χρήσης του. Και αυτό έχει ιδιαίτερη σημασία, διότι το Spike NLOS δεν είναι ένα όπλο που αποδίδει στο μέγιστο απλώς με τη γνώση των βασικών τεχνικών διαδικασιών.
Χρειάζεται χειριστές με ικανότητα κατανόησης του πεδίου μάχης, αξιολόγησης εικόνας, επιλογής στόχων, συνεργασίας με αισθητήρες και διοικήσεις, αλλά και ψυχραιμία στη λήψη αποφάσεων.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η εκπαίδευση εστιάζει όχι μόνο στην τεχνική πλευρά της εκτόξευσης και καθοδήγησης του πυραύλου, αλλά και στη συνολική διαδικασία εντοπισμού, ταυτοποίησης, παρακολούθησης και εμπλοκής στόχου.
Οι χειριστές καλούνται να εξοικειωθούν με την εικόνα που λαμβάνουν από το σύστημα, με τις δυνατότητες αναζήτησης στόχων κατά την πτήση, με την αλλαγή στόχου εφόσον απαιτηθεί, αλλά και με την αξιοποίηση πληροφοριών που προέρχονται από άλλα μέσα.
Εδώ βρίσκεται και μια από τις μεγάλες απαιτήσεις του Spike NLOS. Η τεχνολογία του δίνει τεράστιες δυνατότητες, αλλά αυτές δεν είναι αυτόματες. Χρειάζονται καλά εκπαιδευμένοι χειριστές, σωστά οργανωμένες ομάδες, δοκιμασμένες διαδικασίες και διαρκής εξάσκηση.
Το σύστημα μπορεί να προσφέρει εικόνα, εμβέλεια και ακρίβεια, όμως ο κρίσιμος κρίκος παραμένει ο άνθρωπος. Αυτός που θα αξιολογήσει την απειλή, θα επιλέξει το κατάλληλο σημείο εμπλοκής, θα αποφασίσει τον χρόνο εκτόξευσης και θα αξιοποιήσει στο έπακρο τις δυνατότητες του όπλου.
Για αυτό και η πρώτη γενιά χειριστών αποκτά ιδιαίτερη σημασία. Δεν πρόκειται απλώς για τα Στελέχη που θα χρησιμοποιήσουν πρώτα το σύστημα.
Είναι εκείνοι που θα μεταφέρουν την εμπειρία στις μονάδες, θα διαμορφώσουν τακτικές, θα εντοπίσουν τις ιδιαιτερότητες της χρήσης του στο ελληνικό περιβάλλον και θα αποτελέσουν τον πυρήνα πάνω στον οποίο θα χτιστεί η επιχειρησιακή αξιοποίηση των Spike NLOS τα επόμενα χρόνια.
Το Orbiter ως κλειδί του συστήματος
Κομβικό ρόλο στην πλήρη αξιοποίηση των Spike NLOS διαδραματίζει το drone Orbiter. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των στελεχών που εκπαιδεύονται, το Orbiter απογειώνει κυριολεκτικά τις δυνατότητες του συστήματος, καθώς παρέχει πλήρη εικόνα σε πραγματικό χρόνο για τον εντοπισμό, την παρακολούθηση και τη στοχοποίηση.
Δεν πρόκειται απλώς για ένα συνοδευτικό UAV, αλλά για κρίσιμο αισθητήρα που επιτρέπει στο πυραυλικό σύστημα να εκμεταλλευθεί στο μέγιστο την εμβέλεια και την ακρίβειά του.
Η αξία του Orbiter βρίσκεται στο ότι δίνει μάτια στον χειριστή και στη διοίκηση. Μπορεί να επιτηρεί περιοχή ενδιαφέροντος, να εντοπίζει κινήσεις, να μεταδίδει εικόνα, να βοηθά στην αναγνώριση στόχων και να λειτουργεί ως κρίκος ανάμεσα στο πεδίο και στο όπλο.
Σε ένα νησιωτικό περιβάλλον, όπου η εικόνα της ακτής, των θαλάσσιων διαύλων, των μικρών νησίδων και των πιθανών σημείων προσέγγισης έχει τεράστια σημασία, το Orbiter μετατρέπει το Spike NLOS από ένα όπλο μεγάλης εμβέλειας σε πλήρες σύστημα επιτήρησης και κρούσης.
Ακόμη πιο σημαντικό είναι ότι το Orbiter μπορεί να λειτουργήσει και αυτόνομα για έλεγχο περιοχών. Αυτό σημαίνει ότι δεν περιορίζεται αποκλειστικά στην υποστήριξη μιας εκτόξευσης.
Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για επιτήρηση, αναγνώριση, παρακολούθηση ύποπτης δραστηριότητας και συλλογή τακτικής εικόνας. Με αυτόν τον τρόπο, οι μονάδες με Spike NLOS αποκτούν όχι μόνο πυραυλική ισχύ, αλλά και δικό τους οργανικό μέσο πληροφόρησης.
Η σύζευξη πυραύλου και drone είναι ακριβώς η λογική του σύγχρονου πεδίου μάχης. Ο αισθητήρας εντοπίζει, το δίκτυο μεταδίδει, ο χειριστής αξιολογεί και το όπλο πλήττει. Όσο μικραίνει ο χρόνος από τον εντοπισμό έως την προσβολή, τόσο μεγαλύτερο γίνεται το επιχειρησιακό πλεονέκτημα.
Και σε αυτόν τον κύκλο αισθητήρα προς εκτελεστή, το Spike NLOS με το Orbiter δίνει στον Στρατό Ξηράς μια δυνατότητα που μέχρι πρόσφατα απουσίαζε από το ελληνικό οπλοστάσιο σε αυτή την κλίμακα.
Δικτυοκεντρική λογική και νέα φιλοσοφία μάχης
Η εισαγωγή των Spike NLOS δεν αφορά μόνο το ίδιο το όπλο. Αφορά τη μετάβαση σε μια πιο δικτυοκεντρική αντίληψη επιχειρήσεων, όπου οι μονάδες πρώτης γραμμής δεν λειτουργούν απομονωμένα, αλλά ως κόμβοι ενός ευρύτερου πλέγματος αισθητήρων, πυρών και διοίκησης.
Το σύστημα μπορεί να αξιοποιήσει πληροφορίες από drones, παρατηρητές, ραντάρ, κέντρα επιχειρήσεων και άλλες πλατφόρμες, ώστε να προσβάλει στόχους που δεν είναι άμεσα ορατοί από τον εκτοξευτή.
Αυτή η δυνατότητα έχει ιδιαίτερη αξία για την ελληνική άμυνα. Το Αιγαίο δεν είναι ένα ενιαίο πεδίο μάχης με ευθείες γραμμές και μεγάλους ανοικτούς χώρους.
Είναι ένα σύνθετο περιβάλλον με νησιά, περάσματα, υψώματα, ακτές, μικρές αποστάσεις και πολλές πιθανές κατευθύνσεις απειλής. Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, η πλευρά που έχει καλύτερη εικόνα και μπορεί να πλήξει με ακρίβεια από απόσταση αποκτά κρίσιμο πλεονέκτημα.
Τα Spike NLOS μπορούν να λειτουργήσουν ως όπλο περιοχικής άρνησης. Μπορούν να καλύψουν σημεία όπου η ανάπτυξη βαρύτερων μέσων είναι δύσκολη, να υποστηρίξουν μονάδες που επιχειρούν σε νησιά, να ενισχύσουν την αντιαποβατική άμυνα και να προσφέρουν δυνατότητα άμεσης αντίδρασης εναντίον στόχων υψηλής αξίας.
Σε συνδυασμό με UAV, συστήματα επιτήρησης, πυροβολικό, αντιαρματικά μέσα και ναυτικές ή αεροπορικές πλατφόρμες, διαμορφώνουν ένα πλέγμα που αυξάνει σημαντικά το κόστος οποιασδήποτε επιθετικής ενέργειας.
Δεν είναι τυχαίο ότι τα σύγχρονα διδάγματα από τα πεδία συγκρούσεων δείχνουν πως η ακρίβεια, η εικόνα και η ταχύτητα απόφασης είναι πλέον εξίσου σημαντικές με τον όγκο πυρός.
Ένα όπλο που μπορεί να προσβάλει με ακρίβεια έναν κρίσιμο στόχο την κατάλληλη στιγμή έχει συχνά μεγαλύτερη αξία από πολλά μέσα που δεν διαθέτουν επαρκή εικόνα ή καθοδήγηση. Αυτή ακριβώς τη φιλοσοφία υπηρετεί το Spike NLOS.
Απαιτητικό σύστημα, υψηλές απαιτήσεις από τους χειριστές
Παρά τις εντυπωσιακές του δυνατότητες, τα στελέχη που εκπαιδεύονται αναγνωρίζουν ότι το Spike NLOS είναι απαιτητικό. Δεν αρκεί μια βασική εκπαίδευση.
Χρειάζεται συνεχής επαφή με το σύστημα, εξοικείωση με τα σενάρια, κατανόηση των δυνατοτήτων και των περιορισμών του, αλλά και ικανότητα συνεργασίας με άλλα μέσα. Η μεγάλη εμβέλεια και η δυνατότητα εμπλοκής στόχων πέραν της οπτικής επαφής αυξάνουν την επιχειρησιακή αξία, αλλά ταυτόχρονα ανεβάζουν τον πήχη της ευθύνης.
Ο χειριστής δεν βλέπει απλώς έναν στόχο μπροστά του. Διαχειρίζεται εικόνα, δεδομένα, πιθανές επιλογές στόχων και χρονικά περιθώρια. Πρέπει να γνωρίζει πότε να εμπλακεί, πότε να περιμένει, πότε να αλλάξει προτεραιότητα και πώς να αξιοποιήσει την εικόνα που του δίνει το Orbiter ή άλλο μέσο.
Σε συνθήκες πίεσης, η σωστή απόφαση μπορεί να κρίνει όχι μόνο την επιτυχία της βολής, αλλά και την εξέλιξη μιας ολόκληρης τακτικής κατάστασης.
Για αυτό και η εκπαίδευση στον Αυλώνα αποτελεί το πρώτο και ίσως πιο κρίσιμο στάδιο της ένταξης του συστήματος. Η τεχνολογία αγοράζεται. Η επιχειρησιακή υπεροχή, όμως, χτίζεται με εκπαίδευση, επανάληψη, τακτική σκέψη και εμπειρία.
Όσο πιο γρήγορα δημιουργηθεί ένας ικανός πυρήνας χειριστών και εκπαιδευτών, τόσο πιο γρήγορα τα Spike NLOS θα αποκτήσουν πλήρη επιχειρησιακή αξία στις μονάδες που θα τα παραλάβουν.
Νέο επίπεδο αποτροπής για το Αιγαίο
Η έλευση των Spike NLOS ειδικά στα νησιά μέσα στους επόμενους μήνες προσθέτει ένα ακόμη κομμάτι στο παζλ της ελληνικής αποτροπής.
Μαζί με τα υπόλοιπα μέσα επιτήρησης, τα UAV, τα αντιαρματικά, το πυροβολικό, τις μονάδες ταχείας αντίδρασης, τα παράκτια συστήματα και τη συνδρομή Ναυτικού και Πολεμικής Αεροπορίας, οι ελληνικές δυνάμεις αποκτούν ένα νέο όπλο μεγάλης ακρίβειας, προσαρμοσμένο στις απαιτήσεις του σύγχρονου πολέμου.
Το μήνυμα είναι σαφές. Η άμυνα των νησιών δεν βασίζεται πλέον μόνο στην αριθμητική παρουσία δυνάμεων, αλλά στην ποιότητα, στη δικτύωση, στην ταχύτητα και στην ικανότητα προσβολής στόχων πριν αυτοί απειλήσουν κρίσιμες περιοχές.-
Το Spike NLOS ενισχύει ακριβώς αυτή τη φιλοσοφία. Δίνει βάθος στην άμυνα, ευελιξία στον διοικητή, ακρίβεια στον χειριστή και αβεβαιότητα στον αντίπαλο.
Έως το τέλος του έτους, όταν θα έχει παραληφθεί το σύνολο των συστημάτων, ο Στρατός Ξηράς θα διαθέτει ένα νέο εργαλείο υψηλής τεχνολογίας, το οποίο μπορεί να αξιοποιηθεί σε πολλαπλά σενάρια.
Από την αντιαποβατική άμυνα των νησιών έως τον έλεγχο κρίσιμων περιοχών και από την προσβολή στόχων υψηλής αξίας έως την επιτήρηση με τη βοήθεια του Orbiter, τα Spike NLOS έρχονται να καλύψουν ένα κρίσιμο επιχειρησιακό κενό.
Η πραγματική τους αξία, ωστόσο, δεν θα κριθεί μόνο από τα τεχνικά χαρακτηριστικά. Θα κριθεί από το πόσο γρήγορα και αποτελεσματικά θα ενταχθούν στις μονάδες, από το επίπεδο των χειριστών, από την ικανότητα συνεργασίας με τα υπόλοιπα μέσα και από τη δυνατότητα των ελληνικών Επιτελείων να τα ενσωματώσουν σε ένα ενιαίο δίκτυο επιτήρησης και πυρών.
Τα πρώτα μηνύματα από την εκπαίδευση στον Αυλώνα είναι θετικά. Το σύστημα εντυπωσιάζει, οι δυνατότητές του θεωρούνται εξαιρετικές και ο ρόλος του Orbiter αναδεικνύεται σε καταλυτικό παράγοντα.
Το επόμενο βήμα είναι η μεταφορά του στα νησιά και η σταδιακή επιχειρησιακή του αξιοποίηση. Εκεί όπου η τεχνολογία θα συναντήσει την ελληνική τακτική εμπειρία και όπου τα Spike NLOS θα κληθούν να αποδείξουν στην πράξη ότι αποτελούν ένα από τα πιο κρίσιμα νέα όπλα της αποτρεπτικής ισχύος των Ενόπλων Δυνάμεων.
Πηγή: OnAlert.gr – Ρεπορτάζ: Κώστας Σαρικάς
