Η παρατεταμένη στρατιωτική σύγκρουση με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ έχει προκαλέσει βαθιά ρήγματα στον κρατικό μηχανισμό του Ιράν, εξασθενώντας δραματικά την ικανότητα της Τεχεράνης να λαμβάνει αποφάσεις και να συντονίζει αποτελεσματικά αντίποινα, αναφέρουν οι New York Times.
Σύμφωνα με εκτιμήσεις των δυτικών υπηρεσιών πληροφοριών, δεκάδες ηγετικά στελέχη του Ιράν και οι αναπληρωτές τους έχουν σκοτωθεί μέσα στις τέσσερις εβδομάδες του πολέμου, ενώ όσοι επιβιώνουν αντιμετωπίζουν τεράστιες δυσκολίες στην επικοινωνία.
Ο φόβος ότι οι κλήσεις τους υποκλέπτονται από την αμερικανική ή την ισραηλινή αντικατασκοπεία έχει καλλιεργήσει ένα κλίμα παράνοιας, με αποτέλεσμα οι αξιωματούχοι να αποφεύγουν τις επαφές, γεγονός που αποκόπτει τους στρατιωτικούς από τους πολιτικούς φορείς χάραξης πολιτικής.
Άτομα που έχουν ενημερωθεί για τις εκτιμήσεις των υπηρεσιών πληροφοριών αναφέρουν ότι ο Ντόναλντ Τραμπ είναι ενοχλημένος κυρίως λόγω της αδυναμίας της σημερινής ιρανικής κυβέρνησης να συντονίσει μια ενιαία απάντηση και να λάβει απόφαση σχετικά με τις αμερικανικές προτάσεις ειρήνης.
Διπλωματικό αδιέξοδο και ηγεσία υπό αμφισβήτηση
Η κατάσταση αυτή περιπλέκει περαιτέρω τις διπλωματικές προσπάθειες.
Αν και η κυβέρνηση Τραμπ πιέζει για μια άμεση συμφωνία, η αποδιοργάνωση της ιρανικής ηγεσίας σημαίνει ότι οι διαπραγματευτές της Τεχεράνης συχνά δεν γνωρίζουν τι είναι διατεθειμένη να παραχωρήσει η κυβέρνησή τους ή ακόμα και σε ποιον πρέπει να απευθυνθούν για οδηγίες.
Παράλληλα, ο νέος ανώτατος ηγέτης, αγιατολάχ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, παραμένει άφαντος από τη δημόσια σφαίρα, ενισχύοντας τις φήμες ότι τραυματίστηκε κατά την έναρξη του πολέμου, την ίδια ώρα που σκληροπυρηνικά στοιχεία των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) φαίνεται να ασκούν πλέον μεγαλύτερη επιρροή από τη θρησκευτική ηγεσία.
Οι δηλώσεις του Τραμπ
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, σε πρόσφατες τοποθετήσεις του, εξέφρασε την απογοήτευσή του για τα αντικρουόμενα μηνύματα που λαμβάνει από την ιρανική πλευρά.
Την Πέμπτη, σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ανέφερε χαρακτηριστικά: «Οι Ιρανοί διαπραγματευτές είναι πολύ διαφορετικοί και “περίεργοι“. Μας “παρακαλούν” να κλείσουμε μια συμφωνία, κάτι που θα έπρεπε να κάνουν αφού έχουν εξολοθρευτεί στρατιωτικά, με μηδενική πιθανότητα επανόδου, κι όμως δηλώνουν δημόσια ότι απλώς “εξετάζουν την πρότασή μας”».
Παρά την εμφανή δυσλειτουργία της ιρανικής ηγεσίας, ο Αμερικανός Πρόεδρος υποστήριξε την Κυριακή ότι η νέα σύνθεση της ιρανικής διοίκησης αποτελεί μια θετική εξέλιξη.
«Πρόκειται για μια εντελώς διαφορετική ομάδα ανθρώπων. Οπότε θα θεωρούσα αυτό ως αλλαγή καθεστώτος και, ειλικρινά, υπήρξαν πολύ λογικοί».
Τελεσίγραφα και η κατάσταση στο πεδίο των μαχών
Ωστόσο, η αισιοδοξία αυτή συνοδεύεται από σκληρά τελεσίγραφα.
Τη Δευτέρα, ο Τραμπ απείλησε με επέκταση των πληγμάτων σε κρίσιμες μη στρατιωτικές υποδομές, όπως σταθμούς ενέργειας και μονάδες αφαλάτωσης, εάν δεν υπάρξει άμεση κατάληξη στις συνομιλίες.
Στο πεδίο των μαχών, αν και το Ιράν διατηρεί ένα αποκεντρωμένο σύστημα που επιτρέπει σε τοπικούς διοικητές να δρουν αυτόνομα, η έλλειψη κεντρικού συντονισμού εμποδίζει την εξαπόλυση μεγάλων ομοβροντιών πυραύλων, περιορίζοντας την αποτελεσματικότητα των επιθέσεών του σε αποσπασματικές ενέργειες περιφερειακών διοικήσεων.
Οι ΗΠΑ, σύμφωνα με έναν Αμερικανό αξιωματούχο, στοχεύουν τώρα αυτούς τους τοπικούς διοικητές.
Παρ’ όλα αυτά, το Ιράν απέδειξε ότι μπορεί ακόμη να εξαπολύει σημαντικές επιθετικές ενέργειες, όπως η επίθεση με πυραύλους και drones εναντίον της αεροπορικής βάσης «Prince Sultan» στη Σαουδική Αραβία την περασμένη εβδομάδα.
Ωστόσο, οι επιθέσεις αντιποίνων δεν ήταν τόσο μεγάλες ή αποτελεσματικές όσο θα μπορούσαν να είναι, ακριβώς λόγω των προβλημάτων στον κυβερνητικό μηχανισμό.
Πρώην Αμερικανοί αξιωματούχοι σημειώνουν ότι, μετά την αποδεκάτιση της ηγεσίας του, το Ιράν δεν μπόρεσε να εξαπολύσει μεγαλύτερα κύματα πυραυλικών επιθέσεων που θα μπορούσαν ευκολότερα να υπερφορτώσουν τα συστήματα αεράμυνας. Αντίθετα, οι περιφερειακές διοικήσεις αναγκάστηκαν να οργανώσουν αντεπιθέσεις χωρίς μεταξύ τους συντονισμό.
