Το αίσθημα ζάλης όταν ξυπνάτε το πρωί μπορεί να είναι σύμπτωμα διαφόρων καταστάσεων, ορισμένες από τις οποίες είναι πιο σοβαρές από άλλες. Μπορεί να παρατηρήσετε μια αίσθηση αστάθειας, σαν το δωμάτιο να περιστρέφεται, ειδικά την πρώτη στιγμή που κάθεστε ή σηκώνεστε από το κρεβάτι. Ανάλογα με την αιτία, ενδέχεται να συνυπάρχουν και άλλα συμπτώματα, όπως ναυτία, πονοκέφαλος ή δυσκολία στη συγκέντρωση.

Τι προκαλεί την πρωινή ζαλάδα – 5 πιθανές αιτίες

Η πρωινή ζάλη μπορεί να οφείλεται σε ένα ευρύ φάσμα παραγόντων, από μια απλή αφυδάτωση έως πιο περίπλοκες παθήσεις του έσω ωτός ή νευρολογικά προβλήματα. Μερικές φορές, σχετίζεται με τη δυσκολία του σώματος να ρυθμίσει τη ροή του αίματος ή να διατηρήσει την ισορροπία του κατά τη μετάβαση από την κατάκλιση στην όρθια στάση.

Ενώ ορισμένες αιτίες είναι αθώες και διορθώνονται εύκολα, άλλες απαιτούν ιατρική αξιολόγηση και φροντίδα.

• Ορθοστατική υπόταση
• Παρενέργειες φαρμάκων
• Αναιμία
• Παθήσεις του έσω ωτός
• Χαμηλό σάκχαρο (Υπογλυκαιμία)

Ορθοστατική υπόταση

Η ορθοστατική υπόταση είναι η απότομη πτώση της αρτηριακής πίεσης που συμβαίνει όταν σηκώνεστε από καθιστή ή ξαπλωτή θέση. Μπορεί να νιώσετε ζάλη, τάση για λιποθυμία ή παροδική θόλωση της όρασης.

Αυτό συμβαίνει επειδή η πτώση της πίεσης προκαλεί προσωρινή μείωση της ροής του αίματος στον εγκέφαλο. Το φαινόμενο είναι συχνά πιο έντονο το πρωί, μόλις σηκωθείτε μετά τον ύπνο.

Είναι συνηθισμένη σε ηλικιωμένους και άτομα με διαταραχές του νευρικού συστήματος (όπως η δυσλειτουργία του αυτόνομου νευρικού συστήματος), ενώ μπορεί να επιδεινωθεί από την αφυδάτωση.

Παρενέργειες φαρμάκων

Η ζάλη είναι ανεπιθύμητη παρενέργεια από τη λήψη ορισμένων φαρμάκων. Για παράδειγμα, τα αντιχολινεργικά φάρμακα και τα ηρεμιστικά μπορεί να προκαλέσουν πρωινή ζαλάδα κατά την έγερση. Αυτές οι παρενέργειες είναι συνήθως πιο έντονες στους ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας.

Αναιμία

Η αναιμία εμφανίζεται λόγω έλλειψης επαρκούς ποσότητας ερυθρών αιμοσφαιρίων, τα οποία μεταφέρουν το οξυγόνο σε όλο το σώμα. Εάν δεν κυκλοφορεί αρκετό οξυγόνο προς τον εγκέφαλο, μπορεί να αισθανθείτε ζάλη. Άλλα συμπτώματα της αναιμίας περιλαμβάνουν την ευερεθιστότητα, την αίσθηση κρύου και τη συνεχή κόπωση.

Παθήσεις του έσω ωτός

Ο ίλιγγος (η αίσθηση ότι ο χώρος γύρω σας περιστρέφεται) συχνά πηγάζει από προβλήματα στο έσω αυτί, το οποίο είναι υπεύθυνο για την ισορροπία. Τα συμπτώματα αυτά μπορεί να διαρκέσουν από λίγα λεπτά έως ώρες ή και ημέρες.

Χαμηλό σάκχαρο (υπογλυκαιμία)

Όταν το σάκχαρο στο αίμα σας είναι χαμηλό (υπογλυκαιμία), μπορεί να νιώσετε ζάλη ή τάση λιποθυμίας. Αν και είναι πιο συχνό σε άτομα με διαβήτη, μπορεί να συμβεί στον καθένα. Η υπογλυκαιμία μπορεί επίσης να προκαλέσει τρέμουλο, άγχος, εφίδρωση και πνευματική σύγχυση.

Σημείωση: Εάν η ζάλη είναι επίμονη ή συνοδεύεται από έντονα συμπτώματα, συμβουλευτείτε άμεσα τον γιατρό σας.

Πότε πρέπει να επισκεφθείτε γιατρό

Επικοινωνήστε άμεσα με έναν επαγγελματία υγείας εάν η πρωινή ζάλη που αισθάνεστε:

• Διαρκεί περισσότερο από λίγα λεπτά ή δεν σχετίζεται με την αλλαγή στάσης του σώματος.
• Εμφανίζεται συχνά ή επιδεινώνεται με την πάροδο του χρόνου.
• Συνοδεύεται από λιποθυμία, πόνο στο στήθος, δύσπνοια ή νευρολογικά συμπτώματα όπως μπερδεμένη ομιλία, αδυναμία ή διπλωπία (διπλή όραση).

Ο γιατρός σας θα αξιολογήσει την κατάσταση για πιθανά σημάδια εγκεφαλικού επεισοδίου, χαμηλού σακχάρου στο αίμα (υπογλυκαιμία) ή αφυδάτωσης. Επίσης, μπορεί να εξετάσει την ύπαρξη λοιμώξεων στο αυτί ή άλλες πιθανές αιτίες ζάλης.

Πώς να αποφύγετε τη ζάλη το πρωί

Ορισμένες πρακτικές συμβουλές μπορούν να σας βοηθήσουν να μειώσετε το αίσθημα αστάθειας ή ζάλης μόλις ξυπνάτε:

• Σηκωθείτε με αργό ρυθμό: Καθίστε για ένα λεπτό στην άκρη του κρεβατιού πριν σταθείτε όρθιοι.
• Ενυδάτωση: Πιείτε νερό αμέσως μόλις ξυπνήσετε για να καταπολεμήσετε την αφυδάτωση.
• Ελαφρύ σνακ: Έχετε διαθέσιμο ένα μικρό σνακ κοντά στο κρεβάτι σας.
• Έλεγχος φαρμάκων: Συζητήστε με τον γιατρό σας εάν η φαρμακευτική σας αγωγή προκαλεί παρενέργειες όπως ζάλη και αν θα βοηθούσε η αλλαγή της ώρας λήψης ή του σκευάσματος.

Πιθανές επιπλοκές

Η ζάλη αυξάνει τον κίνδυνο πτώσεων, οι οποίες αποτελούν κύρια αιτία τραυματισμών, ειδικά σε ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας. Σε σπάνιες περιπτώσεις, η επίμονη ζάλη μπορεί να αποτελεί ένδειξη υποκείμενης καρδιαγγειακής, νευρολογικής ή μεταβολικής πάθησης που απαιτεί ιατρική παρακολούθηση για την αποφυγή περαιτέρω επιπλοκών.