Μια φαινομενικά αθώα συνήθεια στον ύπνο ενδέχεται να αποτελεί “σιωπηλό” εχθρό για την υγεία των ματιών μας. Νέα κλινική μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο διεθνές επιστημονικό περιοδικό British Journal of Ophthalmology, φέρνει στο φως μια άγνωστη μέχρι σήμερα σύνδεση: τη σχέση της στάσης του αυχένα κατά τη διάρκεια του ύπνου με την εκδήλωση και την επιδείνωση του γλαυκώματος.
Η σύνδεση μεταξύ ύπνου και ενδοφθάλμιας πίεσης
Τα ψηλά μαξιλάρια μπορεί να αλλάξουν τη θέση του αυχένα κατά τη διάρκεια του ύπνου, συμπιέζοντας τη σφαγίτιδα φλέβα και αυξάνοντας την ενδοφθάλμια πίεση (η πίεση του υγρού μέσα στο μάτι (υδατώδες υγρό) που διατηρεί το σχήμα του βολβού, με φυσιολογικά όρια συνήθως 10-20 mmHg) – μια κατάσταση που μπορεί να οδηγήσει σε τύφλωση. Σύμφωνα με πρόσφατες έρευνες, ο ύπνος χωρίς μαξιλάρι μπορεί να μειώσει την πίεση στα μάτια και να αποτρέψει την εμφάνιση γλαυκώματος.
Μια κλινική δοκιμή έδειξε ότι τα στοιβαγμένα μαξιλάρια αλλάζουν τη γωνία του αυχένα, με αποτέλεσμα να συμπιέζεται η σφαγίτιδα φλέβα. Αυτό εμποδίζει τη φυσική αποστράγγιση του υγρού από το μάτι, αυξάνοντας την εσωτερική πίεση. Η υψηλή ενδοφθάλμια πίεση προκαλεί βλάβη στο οπτικό νεύρο και οδηγεί σε γλαύκωμα. Το γλαύκωμα αποτελεί σοβαρό κίνδυνο για άτομα άνω των 40 ετών και, αν δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως, μπορεί να προκαλέσει μόνιμη απώλεια όρασης.
Τι προτείνουν οι επιστήμονες
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι ο ύπνος με τον αυχένα σε μεγάλη κλίση πάνω σε πολλά μαξιλάρια συμβάλλει στην επιδείνωση της νόσου. Προτείνουν στους ασθενείς με γλαύκωμα να προτιμούν:
- Ύπνο χωρίς μαξιλάρι.
- Χρήση ενός μόνο, λεπτού μαξιλαριού.
Η σωστή ροή του αίματος μεταφέρει οξυγόνο και ζωτικά θρεπτικά συστατικά στα μάτια. Για να παραμείνει το μάτι υγιές, αυτό το υγρό πρέπει να μπορεί να παροχετεύεται ελεύθερα.
Γιατί αυξάνεται η πίεση στα μάτια κατά τη διάρκεια της νύχτας – Τι έδειξε μελέτη
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η ενδοφθάλμια πίεση παρουσιάζει διακυμάνσεις ανάλογα με τη στάση του σώματος. Η μετάβαση από την όρθια θέση στην κατάκλιση (ξάπλωμα) αποτελεί την κύρια αιτία αύξησης της πίεσης κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Για να διερευνήσουν περαιτέρω το φαινόμενο, οι επιστήμονες μελέτησαν την επίδραση που έχει ο ύπνος με δύο κανονικά μαξιλάρια —τα οποία προσφέρουν ανύψωση κεφαλής 20–35 μοιρών— σε 144 ενήλικες με γλαύκωμα. Περίπου 84 από τους συμμετέχοντες ήταν κάτω των 44 ετών.
Η πίεση στο δεξί μάτι των συμμετεχόντων μετρήθηκε κάθε δύο ώρες για ένα 24ωρο, τόσο σε καθιστή όσο και σε ξαπλωμένη θέση. Στην ύπτια θέση, το κεφάλι τους ανυψωνόταν κατά 20 έως 35 μοίρες με τη χρήση δύο μαξιλαριών και η μέτρηση γινόταν μετά από 10 λεπτά.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι:
- Το 67% των συμμετεχόντων εμφάνισε αύξηση της ενδοφθάλμιας πίεσης κατά τη μετάβαση από την επίπεδη θέση στην ανυψωμένη θέση με μαξιλάρια.
- Η οφθαλμική πίεση ήταν σημαντικά υψηλότερη σε ανυψωμένη θέση.
- Οι νεαροί ενήλικες ήταν πολύ πιο πιθανό να εμφανίσουν σημαντικά αυξημένη πίεση λόγω της αλλαγής στάσης σε σύγκριση με τους ηλικιωμένους.
Ο επικεφαλής της μελέτης, Dr. Kaijun Wang από το Οφθαλμολογικό Κέντρο του Hangzhou School of Medicine στην Κίνα, δήλωσε: «Οι ασθενείς με γλαύκωμα μπορούν να επωφεληθούν αποφεύγοντας στάσεις ύπνου που προκαλούν συμπίεση της σφαγίτιδας φλέβας, ώστε να μετριάσουν την ορθοστατική αύξηση της πίεσης. Αυτές οι προσαρμογές αποτελούν μια απλή αλλά δυνητικά αποτελεσματική συμπληρωματική στρατηγική για τη βελτιστοποίηση της μακροχρόνιας διαχείρισης της νόσου».
Τι είναι το γλαύκωμα και πώς αντιμετωπίζεται
Το γλαύκωμα αναπτύσσεται συνήθως αργά, χωρίς πρώιμα συμπτώματα, επηρεάζοντας αρχικά την περιφερειακή όραση.
Η αντιμετώπιση περιλαμβάνει:
- Καθημερινή χρήση οφθαλμικών σταγόνων.
- Θεραπεία με laser.
- Χειρουργική επέμβαση για τη μείωση της πίεσης.
