Παρά τους πανηγυρισμούς για «καλή πρόοδο» στις συνομιλίες της Γενεύης, οι ευρωπαϊκές χώρες παραμένουν, σύμφωνα με το Politico, υπερβολικά αδύναμες ή διστακτικές για να διασφαλίσουν την επιβίωση της Ουκρανίας, ακόμη και με δάνειο που θα προερχόταν από τα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία.

Όπως αναφέρει το δημοσίευμα, τη Δευτέρα Ευρωπαίοι αξιωματούχοι συνεχάρησαν εαυτούς μετά τις συνομιλίες στη Γενεύη, καθώς εκτιμούν ότι ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, εμφανίζεται διατεθειμένος να ακούσει τις ανησυχίες τους για μια «κακή» ειρηνευτική συμφωνία στην Ουκρανία.

«Αν και απομένει δουλειά να γίνει, υπάρχει πλέον μια σταθερή βάση για να προχωρήσουμε μπροστά», δήλωσε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, χαιρετίζοντας την «καλή πρόοδο» που επιτεύχθηκε χάρη σε «μια ισχυρή ευρωπαϊκή παρουσία» στις συνομιλίες.

Σύμφωνα με το Politico, πράγματι αποτέλεσε «πρόοδο» το γεγονός ότι κορυφαίοι αξιωματούχοι της ΕΕ και της Βρετανίας προσκλήθηκαν στη συνάντηση της Κυριακής στην Ελβετία, αφού είχαν αρχικά αποκλειστεί από το αμερικανικό σχέδιο 28 σημείων – ένα σχέδιο που Ευρωπαίοι διπλωμάτες θεωρούσαν τόσο μεροληπτικό υπέρ της Ρωσίας, ώστε θα μπορούσε να ενθαρρύνει περαιτέρω επιθετικές ενέργειες της Μόσχας.

Ωστόσο, ο ενθουσιασμός κράτησε λίγο.

Το βράδυ της Δευτέρας η Ρωσία απέρριψε το αναθεωρημένο κείμενο της πρότασης, το οποίο είχε επεξεργαστεί εκ νέου με τη συμβολή της Ουκρανίας και των συμμάχων της κατά τη διάρκεια των πολύωρων συνομιλιών με τον Αμερικανό υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο.

Το δύσκολο δίλημμα του Κιέβου

Ο κίνδυνος για την Ουκρανία, σύμφωνα με την ανάλυση του Politico, είναι ότι ο Ρώσος ηγέτης Βλαντιμίρ Πούτιν θα επιχειρήσει να επαναφέρει τον Αμερικανό Πρόεδρο στο αρχικό σχέδιο: μια συμφωνία κατάπαυσης του πυρός 28 σημείων, η οποία είχε προκαλέσει σοκ στις Βρυξέλλες, καθώς θα υποχρέωνε το Κίεβο να παραδώσει μεγάλα εδάφη στη Ρωσία, να εγκαταλείψει κάθε ελπίδα ένταξης στο ΝΑΤΟ και να μειώσει τον στρατό του από σχεδόν 1 εκατομμύριο στρατιώτες σε μόλις 600.000.

Εάν τελικά αυτό επικρατήσει, ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, θα βρεθεί μπροστά σε μια οδυνηρή επιλογή: είτε να αποδεχθεί την πρόταση που, σύμφωνα με το Politico, έχει «μαγειρευτεί» από Τραμπ και Πούτιν, είτε να στοιχηματίσει στο μέλλον της χώρας του περιμένοντας ότι οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί του θα κάνουν αρκετά για να τον στηρίξουν.

Πρόκειται για τους ίδιους συμμάχους που, σχεδόν τέσσερα χρόνια μετά την έναρξη του πολέμου, δεν του στέλνουν στρατεύματα, ούτε τα όπλα που ζητά, ούτε καν πραγματοποιούν επιδρομές στα παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία των τραπεζών τους ώστε η Ουκρανία να μπορέσει να αγοράσει τον δικό της στρατιωτικό εξοπλισμό, σχολιάζει το Politico.

«Ποια είναι η εναλλακτική;»

Για ορισμένους Ρεπουμπλικανούς στις ΗΠΑ, όπως γράφει το Politico, οι Ευρωπαίοι που αντιτίθενται στη συμφωνία Τραμπ και στις αναπόφευκτες παραχωρήσεις που αυτή συνεπάγεται… απλώς αυταπατώνται.

«Ποια είναι η εναλλακτική;» δήλωσε στο Politico ο Γκρεγκ Σουένσον, πρόεδρος των Republicans Overseas στη Βρετανία.

«Μπορείς να μιλάς ωραία, να παρευρίσκεσαι σε όλες αυτές τις διπλωματικές συναντήσεις και να στέλνεις τους καλύτερους ανθρώπους σου στη Γενεύη, αλλά ο μόνος τρόπος να νικήσεις τον Πούτιν είναι να πολεμήσεις — και κανένας τους δεν είναι πρόθυμος να το κάνει», πρόσθεσε.

«Οπότε όλα είναι λόγια. Ακούγονται υπέροχα όταν μιλάς για δημοκρατία και για την υπεράσπιση της Ουκρανίας, αλλά απλώς δεν είναι διατεθειμένοι να το κάνουν».

Ευρωπαίοι πολιτικοί και αξιωματούχοι, σύμφωνα με το Politico, διαφωνούν έντονα, υπενθυμίζοντας τα τεράστια ποσά χρηματοδότησης και στρατιωτικής βοήθειας που έχουν σταλεί στο Κίεβο από το 2022, καθώς και το οικονομικό τίμημα της αποσύνδεσης από τη ρωσική ενέργεια και το εμπόριο.

Το αδιέξοδο των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων

Όπως υπενθυμίζει το Politico, τις τελευταίες εβδομάδες η Ευρώπη επιχειρεί να καλύψει το κενό που άφησε η αποχώρηση των ΗΠΑ από τον ρόλο του βασικού υποστηρικτή της Ουκρανίας. Ωστόσο, το αρχικό ειρηνευτικό σχέδιο του Τραμπ προκάλεσε αναστάτωση διότι όλοι γνώριζαν πως ο Ζελένσκι δεν μπορεί να βασιστεί αποκλειστικά στην ευρωπαϊκή βοήθεια.

Πριν από έναν μήνα, Ευρωπαίοι ηγέτες έφτασαν στις Βρυξέλλες βέβαιοι ότι θα έκλειναν μια ιστορική συμφωνία για χρήση 140 δισ. ευρώ σε παγωμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία ως «δάνειο αποζημιώσεων», το οποίο θα εξασφάλιζε ακλόνητη οικονομική στήριξη στην Ουκρανία για τουλάχιστον δύο χρόνια.

Όμως, όπως αναφέρει το Politico, το σχέδιο κατέρρευσε λόγω απροσδόκητων αντιρρήσεων του Βελγίου – ένα σοβαρό διπλωματικό και πολιτικό πλήγμα για την ΕΕ.

Οι διαβουλεύσεις έχουν ενταθεί μεταξύ της Κομισιόν και των κρατών-μελών, κυρίως των Βέλγων, αλλά μέχρι στιγμής δεν υπάρχει λύση, σύμφωνα με πολλούς Ευρωπαίους αξιωματούχους που μίλησαν στο Politico υπό καθεστώς ανωνυμίας.

Κάποιοι διπλωμάτες ελπίζουν ότι η πίεση από τον Τραμπ θα αναγκάσει το Βέλγιο και άλλα επιφυλακτικά κράτη να στηρίξουν το σχέδιο. Μεταξύ των σεναρίων βρίσκεται η αξιοποίηση μόνο μέρους των παγωμένων περιουσιακών στοιχείων, σε συνδυασμό με ευρωπαϊκά ομόλογα ή άμεσες εθνικές συνεισφορές, σύμφωνα με το Politico.

Ωστόσο, άλλοι φοβούνται ότι ολόκληρο το σχέδιο μπορεί να καταρρεύσει, εάν η τελική ειρηνευτική φόρμουλα περιλαμβάνει ρητή αναφορά στη χρήση των παγωμένων κεφαλαίων.

Το αρχικό κείμενο είχε προτείνει επενδυτική αξιοποίηση των περιουσιακών στοιχείων στην Ουκρανία, με τα μισά έσοδα να πηγαίνουν στις ΗΠΑ – μια ιδέα που οι Ευρωπαίοι χαρακτήρισαν «σκανδαλώδη». Πέραν αυτού, όταν αρθούν οι κυρώσεις, το Euroclear, ο βελγικός θεματοφύλακας των συγκεκριμένων κεφαλαίων, θα μπορούσε να υποχρεωθεί να τα επιστρέψει στη Μόσχα, σημειώνει το Politico.

Αυτό θα σήμαινε ότι οι Ευρωπαίοι φορολογούμενοι θα κληθούν να καλύψουν το κενό – ένα σενάριο που βαραίνει ήδη τις κυβερνήσεις της ΕΕ.

Η αμηχανία της Ευρώπης

Σύμφωνα με το Politico, ένα ακόμη κρίσιμο ζήτημα είναι η διατήρηση της ειρήνης έπειτα από μια ενδεχόμενη συμφωνία. Νωρίτερα φέτος, ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν και ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ ηγήθηκαν πρωτοβουλίας συγκρότησης διεθνούς ειρηνευτικής δύναμης, τη «Συμμαχία των Προθύμων».

Πέρυσι, ο Μακρόν είχε φτάσει στο σημείο να ανοίξει συζήτηση για «μπότες στο έδαφος» πριν καν τελειώσει ο πόλεμος. Πλέον, δεν μιλά έτσι.

Την περασμένη εβδομάδα, μια έκκληση του νέου αρχηγού των γαλλικών ενόπλων δυνάμεων, Φαμπιέν Μαντόν, προς δημάρχους ώστε να προετοιμάσουν τους πολίτες για ενδεχόμενο πόλεμο με τη Ρωσία, προκάλεσε πολιτική θύελλα. Ο Μαντόν είχε προειδοποιήσει πως, αν η Γαλλία «δεν είναι προετοιμασμένη να δεχθεί ότι θα χάσει τα παιδιά της, να υποφέρει οικονομικά επειδή οι προτεραιότητες θα δοθούν στην αμυντική παραγωγή, τότε διατρέχουμε κίνδυνο».

Ο Μακρόν επιχείρησε να περιορίσει την αναταραχή, λέγοντας ότι οι δηλώσεις του στρατηγού αποσπάστηκαν από το πλαίσιο.

Στη Γερμανία, ο υπουργός Εξωτερικών, Γιοχάν Βάντεφουλ, τόνισε πως το Βερολίνο «ήδη κάνει μια ειδική συνεισφορά στο ανατολικό μέτωπο», αναπτύσσοντας μια πλήρως μάχιμη ταξιαρχία στη Λιθουανία. «Πιστεύω ότι αυτό αποτελεί ήδη επαρκή και σημαντική στήριξη προς την Ουκρανία», είπε.

Όπως τονίζει το Politico, οι Ουκρανοί θα προτιμούσαν μια βαθύτερη δέσμευση στο έδαφός τους. Όμως οι Δυτικοευρωπαίοι φοβούνται τις βαριές απώλειες που θα συνεπαγόταν η ανάπτυξη στρατευμάτων σε ενεργά μέτωπα.

«Τουλάχιστον ο Τραμπ είναι ειλικρινής γι’ αυτό», δήλωσε ο Σουένσον στο Politico. «Θα μπορούσαμε να νικήσουμε τη Ρωσία. Θα τη νικούσαμε, πιστεύω, γρήγορα, εφόσον δεν υπήρχαν πυρηνικά όπλα».

«Θα νικούσαμε τη Ρωσία, αλλά πολλοί άνθρωποι θα πέθαιναν».