Το Συνταγματικό Δικαστήριο της Βόρειας Μακεδονίας έκρινε, χθες αντισυνταγματικό το νόμο των εθνοτικών ποσοστώσεων για τους διορισμούς στον Δημόσιο, βάσει της εθνικής καταγωγής των πολιτών.

Ο νόμος αυτός, τον οποίο το Συνταγματικό Δικαστήριο της χώρας έκρινε αντισυνταγματικό προβλέπει πως οι διορισμοί στο Δικαστήριο γίνονται στη βάση των εθνοτικών ποσοστώσεων, δηλ. ανάλογα με το ποσοστό των επτά λαών που κατοικούν και αναφέρονται στο Σύνταγμα της χώρας («Μακεδονικός», «Αλβανικός», «Τουρκικός», «Σερβικός», «Βοσνιακός», «Βλαχικός», «Ρομά»).

Ο νόμος αυτός εφαρμόζεται από το 2001, στη βάση της ειρηνευτικής συμφωνίας της Οχρίδας, με την οποία δόθηκε τέλος στις πολύμηνες συγκρούσεις που είχαν ξεσπάσει τότε μεταξύ Αλβανών ανταρτών του UCK και κυβερνητικών δυνάμεων της χώρας και ενισχύθηκαν τα δικαιώματα των Αλβανών που αποτελούν το 25% του πληθυσμού της Βόρειας Μακεδονίας. Το «πνεύμα» του νόμου αυτού ήταν κυρίως να αυξηθεί το ποσοστό των Αλβανών στο Δημόσιο, το οποίο μέχρι το 2001 ήταν πολύ μικρό και προκαλούσε τις έντονες διαμαρτυρίες του αλβανικού στοιχείου της χώρας.

Το Συνταγματικό Δικαστήριο έκρινε ότι ο νόμος αυτός δημιουργεί διακρίσεις μεταξύ των πολιτών της χώρας, ενώ λειτουργεί και αρνητικά για την παροχή ποιοτικών υπηρεσιών από τον δημόσιο τομέα, οι οποίες, σύμφωνα με το Δικαστήριο δεν θα πρέπει να εξαρτώνται από την εθνική ή οποιαδήποτε άλλη καταγωγή, αλλά από την επαγγελματική κατάρτιση και ικανότητα των υπαλλήλων.

Ο πρόεδρος του Συνταγματικού Δικαστηρίου της Βόρειας Μακεδονίας, Ντάρκο Κοσταντίνοφσκι εξήγησε ότι η απόφαση του Δικαστηρίου ελήφθη κατά πλειοψηφία και δεν θα ισχύει αναδρομικά. Χαρακτήρισε δε ως «αβάσιμους» τους ισχυρισμούς ότι το Συνταγματικό Δικαστήριο με την απόφασή του αυτή προβαίνει σε κατάργηση δικαιωμάτων των εθνοτικών κοινοτήτων της χώρας.

Η απόφαση αυτή του Συνταγματικού Δικαστηρίου φέρεται να βρίσκει σύμφωνο το σύνολο σχεδόν των κομμάτων και του πολιτικού φάσματος της Βόρειας Μακεδονίας, με εξαίρεση το αντιπολιτευόμενο και μεγαλύτερο αλβανικό κόμμα, το DUI, του Αλί Αχμέτι, το οποίο θεώρησε ότι η απόφαση του Δικαστηρίου πλήττει τα δικαιώματα των Αλβανών της Βόρειας Μακεδονίας.

Ο εκπρόσωπος Τύπου του DUI, Άρμπερ Αντέμι δήλωσε πως η απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου συνιστά «βαρύ πλήγμα» για το Σύνταγμα, για την ειρηνευτική συμφωνία της Οχρίδας και τη σταθερότητα του πολυεθνοτικού κράτους και αποτελεί «άμεση επίθεση» στα θεμελιώδη δικαιώματα των εθνοτικών κοινοτήτων της χώρας.

Ο αρχηγός της αντιπολιτευόμενης «Συμμαχίας για τους Αλβανούς», Ζιγιαντίν Σέλα, η οποία συνεργάζεται με το DUI δήλωσε ότι η απόφαση του Συνταγματικού Δικαστηρίου «είναι ευθυγραμισμένη με την αντιαλβανική πολιτική του VMRO-DPMNE και των υποτελών Αλβανών εταίρων του στην κυβέρνηση».

Τα μέσα ενημέρωσης των Σκοπίων σημειώνουν πως επί χρόνια γίνεται «κατάχρηση» του νόμου των εθνοτικών ποσοστώσεων για τους διορισμούς στον Δημόσιο, καθώς εντοπίζονται περιπώσεις κατά τις οποίες κάποιοι πολίτες αλλάζουν την εθνοτική τους καταγωγή για να διεκδικήσουν μία θέση στο Δημόσιο που προορίζεται για υπάλληλο άλλης εθνοτικής καταγωγής: π.χ. Τούρκοι δηλώνουν Αλβανοί για να διεκδικήσουν θέση στο Δημόσιο που προορίζεται για Αλβανό.

Ακόμη παρατηρούνται φαινόμενα δυσλειτουργίας σε ορισμένες δημόσιες υπηρεσίες: πχ. η δασική υπηρεσία της ορεινής κωμόπολης Μπέροβο, το οποίο βρίσκεται ανατολικά, κοντά στα σύνορα με τη Βουλγαρία και ο πληθυσμός του είναι αμιγώς σλαβικός έχει επί χρόνια έλλειμμα σε υλοτόμους, καθώς βάση των εθνοτικών ποσοστώσεων του νόμου ένα μέρος αυτών πρέπει να είναι εθνικής καταγωγής διαφορετικής της σλαβικής, όμως τέτοιοι δεν υπάρχουν στην συγκεκριμένη κωμόπολη.

Ανταπόκριση ΕΡΤNews – Σκόπια: Νίκος Φραγκόπουλος