Σάλος στο Ισραήλ για το «NAZA»: Ο υπουργός Πολιτισμού απειλεί με αφαίρεση της ιθαγένειας των σκηνοθετών

Σφοδρές αντιδράσεις στο Ισραήλ προκαλεί το ντοκιμαντέρ «NAZA», μετά την ανακοίνωση του υπουργού Πολιτισμού Μίκι Ζοχάρ ότι προτίθεται να κινήσει διαδικασίες για την αφαίρεση της ισραηλινής ιθαγένειας από τους δύο σκηνοθέτες της ταινίας, Γιουβάλ Αμπραχάμ και Ρέιτσελ Σορ.

Το ντοκιμαντέρ, το οποίο απέσπασε το Σάββατο το Ειδικό Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας, βασίζεται σε μαρτυρίες μελών του ισραηλινού στρατού και των υπηρεσιών πληροφοριών σχετικά με τις επιχειρήσεις στη Λωρίδα της Γάζας.

Ο Ζοχάρ δήλωσε μέσω της πλατφόρμας X ότι θα κινηθεί «άμεσα» για την αφαίρεση της ιθαγένειας των δύο δημιουργών, κατηγορώντας τους ότι στρέφονται εναντίον της ίδιας τους της χώρας για να αποσπάσουν, όπως υποστήριξε, «το χειροκρότημα των αντισημιτών σε όλο τον κόσμο».

Ο ίδιος χαρακτήρισε τη στάση τους «προδοσία κατά του κράτους», προκαλώντας νέες αντιδράσεις γύρω από την ελευθερία της έκφρασης και τα όρια της πολιτικής αντιπαράθεσης στο Ισραήλ.

Στο στόχαστρο και από τον Μπεν Γκβιρ

Οι δύο σκηνοθέτες βρέθηκαν στο επίκεντρο μιας ευρύτερης κυβερνητικής επίθεσης. Ο ακροδεξιός υπουργός Εθνικής Ασφάλειας, Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, εξαπέλυσε επίσης σφοδρή προσωπική επίθεση εναντίον τους, χαρακτηρίζοντάς τους «ντροπή» για τη χώρα και καλώντας τους να φύγουν από το Ισραήλ.

Σε ανάρτησή του, μάλιστα, υποστήριξε ειρωνικά ότι η Χαμάς, την οποία χαρακτήρισε «εχθρό», θα τους υποδεχόταν «με ανοιχτές αγκάλες».

Οι Αμπραχάμ και Σορ είναι ερευνητές δημοσιογράφοι που είχαν συνεργαστεί και στο βραβευμένο με Όσκαρ ντοκιμαντέρ «No Other Land» του 2024, το οποίο επικεντρωνόταν στη βία των ισραηλινών αρχών και των εποίκων στην κατεχόμενη Δυτική Όχθη.

Τι προβλέπει ο νόμος για την ιθαγένεια

Η αφαίρεση της ισραηλινής ιθαγένειας είναι νομικά δυνατή, αλλά αποτελεί εξαιρετικά σπάνιο μέτρο. Το Ανώτατο Δικαστήριο του Ισραήλ είχε επικυρώσει το 2022 τη δυνατότητα αφαίρεσης της ιθαγένειας σε περιπτώσεις όπου ένα άτομο θεωρείται ότι έχει επιδείξει έλλειψη «νομιμοφροσύνης» προς το κράτος, μεταξύ άλλων μέσω πράξεων κατασκοπείας ή προδοσίας.

Το 2023 η σχετική νομοθεσία διευρύνθηκε ώστε να περιλαμβάνει και πρόσωπα που έχουν καταδικαστεί για «τρομοκρατία». Για να προχωρήσει, ωστόσο, μια τέτοια διαδικασία απαιτείται αίτημα του υπουργού Εσωτερικών, έγκριση από τον υπουργό Δικαιοσύνης και τελική επικύρωση από τα δικαστήρια.

Τι αποκαλύπτει το «NAZA»

Η 80λεπτη ταινία στηρίζεται σε ανώνυμες μαρτυρίες 24 μελών του ισραηλινού στρατού και των υπηρεσιών πληροφοριών. Οι μάρτυρες περιγράφουν, σύμφωνα με τους δημιουργούς, τον τρόπο με τον οποίο τεχνολογικά συστήματα και εργαλεία που αξιοποιούν τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιούνται για τον εντοπισμό στόχων στη Γάζα.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη δυνατότητα εντοπισμού υπόπτων μέσω δεδομένων από κινητά τηλέφωνα, αλλά και στην εκτίμηση του αριθμού των ανθρώπων που βρίσκονται μέσα σε μια κατοικία πριν από ένα πλήγμα.

Σύμφωνα με την ταινία, ο όρος «NAZA» αποτελεί ακρωνύμιο που χρησιμοποιείται στους κόλπους του ισραηλινού στρατού για να περιγράψει τον εκτιμώμενο αριθμό αμάχων που ενδέχεται να σκοτωθούν σε ένα συγκεκριμένο πλήγμα.

Η ταινία προκάλεσε έντονη συγκίνηση στη Βενετία, όπου, μετά την προβολή της, το κοινό την χειροκρότησε επί περίπου 25 λεπτά.

Ο ισραηλινός στρατός, από την πλευρά του, απέρριψε κατηγορηματικά τις καταγγελίες περί μαζικής θανάτωσης αμάχων στη Γάζα και υπερασπίστηκε τη διεξαγωγή των στρατιωτικών επιχειρήσεών του.