Το Ηνωμένο Βασίλειο: Περίπου 2.700 θάνατοι από τους καύσωνες Μαΐου – Ιουνίου σε Αγγλία και Ουαλία – 440 θάνατοι την ημέρα κατά την κορύφωση

Η φονική ισχύς της κλιματικής κρίσης αποτυπώνεται με τον πιο δραματικό τρόπο στα νέα στοιχεία από το Ηνωμένο Βασίλειο, όπου οι δύο πρώτοι καύσωνες του φετινού καλοκαιριού προκάλεσαν χιλιάδες θανάτους.

Οι επιστήμονες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, καθώς οι ακραίες θερμοκρασίες που καταγράφηκαν τον Μάιο και τον Ιούνιο του 2026 ξεπέρασαν κάθε προηγούμενο ρεκόρ.

Η θανατηφόρα αιχμή του Ιουνίου και τα στατιστικά στοιχεία

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των επιστημόνων, ο καύσωνας που έπληξε την Αγγλία και την Ουαλία τον Ιούνιο στοίχιζε τη ζωή σε περίπου 440 ανθρώπους την ημέρα κατά τη διάρκεια της τριήμερης κορύφωσής του.

Συνολικά, κατά τη διάρκεια ολόκληρου του καύσωνα του Ιουνίου, σε συνδυασμό με εκείνον του Μαΐου, περίπου 2.700 άνθρωποι έχασαν πρόωρα τη ζωή τους.

Τα δεδομένα αυτά απεικονίζουν ανάγλυφα τον κίνδυνο της ακραίας ζέστης, η οποία ενισχύεται από την κλιματική κρίση.

Βάσει της ανάλυσης, όπως επισημαίνει ο Guardian, περισσότερο από το 40% των ανθρώπων που επηρεάστηκαν δεν θα είχαν πεθάνει αν δεν υπήρχε η ανθρωπογενής υπερθέρμανση του πλανήτη, η οποία έχει φτάσει μέχρι σήμερα τους 1,4°C.

Συγκριτικά, σύμφωνα με τις κυβερνητικές στατιστικές στο ΗΒ, περίπου τέσσερις άνθρωποι πεθαίνουν κάθε μέρα εξαιτίας τροχαίων ατυχημάτων και περίπου 35 την ημέρα λόγω χρήσης αλκοόλ και ναρκωτικών ουσιών.

Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι οι ακραίες θερμοκρασίες θα επιδεινωθούν όσο η συνεχιζόμενη καύση ορυκτών καυσίμων διοχετεύει ρύπους στην ατμόσφαιρα, καθιστώντας επείγουσα τη μείωση των εκπομπών και τη λήψη μέτρων για την προστασία των πολιτών.

Η Δρ Κλερ Μπαρνς από το Imperial College του Λονδίνου, η οποία ηγήθηκε της ανάλυσης, δήλωσε: «Αυτοί είναι μεγάλοι αριθμοί και δεν θέλουμε να βλέπουμε τόσους πολλούς ανθρώπους να πεθαίνουν. Έχουμε φτάσει στο σημείο όπου η ζέστη είναι τόσο ακραία που δεν μπορούμε παρά να αναγνωρίσουμε τις επιπτώσεις που έχει».

Ιστορικά ρεκόρ θερμοκρασίας

Ο Δρ Μαρκ ΜακΚάρθι από τη Μετεωρολογική Υπηρεσία (Met Office), ο οποίος συμμετείχε στην ομάδα ανάλυσης, σημείωσε ότι το 2026 ήταν «εξαιρετικό για τους δύο καύσωνες στην αρχή της περιόδου, τον Μάιο και τον Ιούνιο – αυτοί έσπασαν τα ρεκόρ».

Κατά τον καύσωνα του Μαΐου (21-29 Μαΐου 2026), καταγράφηκε υψηλή θερμοκρασία 35,1°C στο δυτικό Λονδίνο, με την ανάλυση να υπολογίζει ότι 550 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους από αιτίες που σχετίζονται με τη ζέστη κατά τη συγκεκριμένη περίοδο.

Σχεδόν το 60% αυτών των θανάτων ήταν αποτέλεσμα της επιπλέον θερμότητας που προκλήθηκε από την κλιματική κρίση.

Τον Ιούνιο, τρεις συνεχόμενες ημέρες θερμοκρασιών που κατέρριψαν κάθε προηγούμενο ιστορικό ρεκόρ ολοκληρώθηκαν με καταγραφή άνω των 37°C στην Ανατολική Αγγλία.

Οι ερευνητές ανέφεραν ότι η κλιματική αλλαγή πρόσθεσε 3°C έως 4°C στις θερμοκρασίες αυτές.

«Γνωρίζουμε ότι η ανθρωπογενής κλιματική αλλαγή κάνει τους καύσωνες πιο συχνούς και πιο έντονους, τόσο παγκοσμίως όσο και εδώ στο Ηνωμένο Βασίλειο. Οι ακραία υψηλές θερμοκρασίες στο Ηνωμένο Βασίλειο αυξάνονται επίσης με πολύ ταχύτερο ρυθμό από τη μέση θερμοκρασία», πρόσθεσε ο ΜακΚάρθι.

Ο ίδιος προειδοποίησε ότι το επόμενο καλοκαίρι ενδέχεται να είναι ακόμη χειρότερο λόγω ενός μεγάλου φαινομένου Ελ Νίνιο.

Οι κόκκινες προειδοποιήσεις

Η αιχμή του καύσωνα του Ιουνίου οδήγησε σε ένα πρωτοφανές γεγονός: την έκδοση κόκκινων προειδοποιήσεων για τρεις διαδοχικές ημέρες από την Υπηρεσία Υγειονομικής Ασφάλειας του Ηνωμένου Βασιλείου (UKHSA) και το Met Office, οι οποίες προειδοποιούσαν για κίνδυνο ζωής για όλους, αν και οι νέοι, οι ηλικιωμένοι και όσοι έχουν υποκείμενα νοσήματα διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο από τις υψηλές θερμοκρασίες και την υγρασία.

Σε ευρύτερο πλαίσιο, ο καύσωνας του Ιουνίου ήταν ο ευρύτερος και ο πιο έντονος που έχει καταγραφεί ποτέ στην Ευρώπη, ενώ εκτιμάται ότι κόστισε περισσότερες από 20.000 ζωές.

Στη Γερμανία, όπου σημειώθηκε ιστορικό υψηλό 41,7°C, σχεδόν 5.500 άνθρωποι πιστεύεται ότι έχασαν τη ζωή τους, σύμφωνα με προκαταρκτικά κυβερνητικά στοιχεία, ενώ σχολεία, νοσοκομεία και συγκοινωνίες επηρεάστηκαν σοβαρά.

Σχολιάζοντας την ανάγκη για άμεση δράση, η Δρ Μπαρνς τόνισε: «Ελπίζουμε ότι και μόνο το τεράστιο μέγεθος των αριθμών δείχνει πραγματικά στους ανθρώπους ότι αυτό είναι κάτι για το οποίο πρέπει να ανησυχούμε και να προετοιμαζόμαστε».

«Μπορούμε να σταματήσουμε να το κάνουμε χειρότερο μεταβαίνοντας προς το καθαρό μηδέν (net zero), επειδή αυτό δεν είναι ένας πολιτικός στόχος, είναι ένας στόχος που βασίζεται στη φυσική. Εάν σταματήσουμε να προσθέτουμε αέρια του θερμοκηπίου, σταματάμε να προσθέτουμε θέρμανση και σταματάμε να κάνουμε αυτούς τους καύσωνες χειρότερους».

Κριτική για την κρατική ετοιμότητα

Η UKHSA είχε διαπιστώσει στο παρελθόν ότι περισσότεροι από 10.000 άνθρωποι πέθαναν στη Βρετανία εξαιτίας των καλοκαιρινών καυσώνων μεταξύ 2020 και 2024.

Παράλληλα, η Επιτροπή για την Κλιματική Αλλαγή προειδοποιεί εδώ και πάνω από μια δεκαετία ότι τα σχέδια του Ηνωμένου Βασιλείου για την προστασία των πολιτών από τα ραγδαία επιδεινούμενα ακραία καιρικά φαινόμενα είναι ανεπαρκή.

Ο Ντένις Φερνάντο από την οργάνωση Friends of the Earth δήλωσε: «Είναι εθνικό σκάνδαλο το γεγονός ότι το Ηνωμένο Βασίλειο παραμένει τόσο επικίνδυνα απροετοίμαστο».

Από την πλευρά της, η καθηγήτρια Έμα Χάουαρντ Μπόιντ από το London School of Economics και πρόεδρος της Επιτροπής για τον Κίνδυνο της Ζέστης, υπογράμμισε πως είναι «Ιδιαίτερα ανησυχητικό το γεγονός ότι αυτά τα στοιχεία, που καλύπτουν μόνο το πρώτο μισό του καλοκαιριού, πλησιάζουν ήδη τον αναφερόμενο απολογισμό από τη ζέστη-ρεκόρ του 2022 … Η κυβέρνηση δεν έχει την πολυτέλεια να αντιμετωπίζει αυτά τα στοιχεία ως ανωμαλία – αποτελούν μια προειδοποίηση για το κλίμα στο οποίο ζούμε πλέον».