Αστεροειδής και Γη: Πόσο πιθανό είναι να χτυπήσει, απαντά ο πλανητικός επιστήμονας Patrick Michel

Η ανθρωπότητα διαθέτει πλέον τα πρώτα εργαλεία για να προστατευθεί από την πιθανή πρόσκρουση ενός αστεροειδούς, ωστόσο εξακολουθεί να απέχει από το να είναι πλήρως προετοιμασμένη. Καθοριστικό ρόλο σε αυτή την προσπάθεια αναμένεται να διαδραματίσει η ευρωπαϊκή διαστημική αποστολή Hera, η οποία τον ερχόμενο Νοέμβριο θα επιχειρήσει να δώσει απαντήσεις σε ένα από τα σημαντικότερα ερωτήματα της πλανητικής άμυνας.

Μιλώντας στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο επιστημονικός υπεύθυνος της αποστολής Hera του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διαστήματος (ESA) και ένας από τους κορυφαίους πλανητικούς επιστήμονες παγκοσμίως, ο Δρ Patrick Michel, εξηγεί ότι η αποστολή αποτελεί τη συνέχεια της ιστορικής δοκιμής DART της NASA, κατά την οποία ένα διαστημόπλοιο συγκρούστηκε σκόπιμα με αστεροειδή, με στόχο να μεταβάλει την τροχιά του.

Η Hera θα αποκαλύψει τι πραγματικά πέτυχε το DART

«Αυτή η αποστολή εντάσσεται στο πλαίσιο αυτού που ονομάζουμε πλανητική άμυνα. Η πλανητική άμυνα περιλαμβάνει δραστηριότητες που στοχεύουν στην προστασία μας από την πρόσκρουση ενός αστεροειδούς. Με άλλα λόγια, δεν θέλουμε να έχουμε το τέλος των δεινοσαύρων! Επομένως, χρειαζόμαστε ένα σχέδιο, έναν διαστημικό οργανισμό που να μας φροντίζει. Ο στόχος του DART και του Hera είναι να αποδείξουν ότι είμαστε σε θέση να εκτρέψουμε έναν αστεροειδή από την αρχική του τροχιά», εξηγεί ο Γάλλος επιστήμονας.

Στόχος της Hera είναι να επιστρέψει στον αστεροειδή που χτύπησε το DART και να καταγράψει τις συνέπειες της σύγκρουσης.

«Θέλουμε να μάθουμε, αν η πρόσκρουση δημιούργησε κρατήρα, ποιο είναι το μέγεθος και το βάθος του. Έτσι, χρειαζόμασταν έναν “ντετέκτιβ”, όπως ο …Επιθεωρητής Κολόμπο, ο οποίος επιστρέφει στον τόπο του εγκλήματος, γνωρίζοντας ποιος είναι ο ένοχος -σε αυτή την περίπτωση το DART».

Όπως επισημαίνει, η αποστολή θα επιτρέψει στους επιστήμονες να κατανοήσουν «για πρώτη φορά τι σημαίνει να έχεις δεχτεί πρόσκρουση με υψηλή ταχύτητα για να εκτραπείς».

In September 2022, NASA flew a spacecraft 6.8 million miles from Earth and crashed it into an asteroid on purpose. The asteroid moved. Humanity had just changed the motion of a celestial object for the first time in history.

The mission was called DART.

Double Asteroid… pic.twitter.com/4IVRnANXPe

— The Modern Pulse (@manavspeakfacts) June 27, 2026

Οι μικροδορυφόροι και η πρώτη «αξονική τομογραφία» αστεροειδούς

Η Hera θα μεταφέρει δύο μικρούς δορυφόρους CubeSats, οι οποίοι θα πραγματοποιήσουν μετρήσεις σε πολύ μικρή απόσταση από τον αστεροειδή.

Ένας από αυτούς θα διαθέτει ραντάρ, με το οποίο οι επιστήμονες θα επιχειρήσουν για πρώτη φορά να «δουν» το εσωτερικό ενός αστεροειδούς και να διαπιστώσουν αν πρόκειται για συμπαγές σώμα ή για συσσώρευση βράχων με κενά.

«Αυτό είναι πολύ σημαντικό επειδή η απόκριση στην πρόσκρουση εξαρτάται από τις εσωτερικές ιδιότητες. Αν πάρεις ένα σφουγγάρι και πυροβολήσεις μέσα δεν έχεις την ίδια απόκριση με το αν πυροβολήσεις σε μια μεταλλική ράβδο. Σωστά;», εξηγεί χαρακτηριστικά.

«Δεν υπάρχει κανένας γνωστός αστεροειδής που να μας απειλεί»

Ο Patrick Michel εμφανίζεται καθησυχαστικός για τον άμεσο κίνδυνο.

«Από όλους τους αστεροειδείς που γνωρίζουμε, δεν υπάρχει κανένας που να μας απειλεί, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα ή μεσοπρόθεσμα, επειδή οι υπολογισμοί μας είναι προβλεπτικοί για περίπου έναν αιώνα. Για τον υπόλοιπο πληθυσμό που δεν γνωρίζουμε και θα τον μάθουμε με παρατηρήσεις, υπάρχει κίνδυνος, αλλά είναι πολύ μικρός σε σύγκριση με πολλούς άλλους φυσικούς κινδύνους».

Παράλληλα, εξηγεί γιατί η έρευνα συνεχίζεται.

«Σε περίπτωση που κάποιος έρθει νωρίτερα απ’ ό,τι νομίζουμε, είναι καλύτερο να είμαστε έτοιμοι πριν το χρειαστούμε (…). Χρειαζόμαστε, λοιπόν, χρόνο και το καλό είναι ότι τον έχουμε».

Οι αστεροειδείς που παρακολουθούν οι επιστήμονες

Σήμερα οι επιστήμονες γνωρίζουν σχεδόν όλους τους αστεροειδείς με διάμετρο μεγαλύτερη του ενός χιλιομέτρου, οι οποίοι θα μπορούσαν να προκαλέσουν παγκόσμια καταστροφή.

«Το ένα χιλιόμετρο είναι το όριο για μια παγκόσμια επίπτωση στη Γη, εάν ένα αντικείμενο προσκρούσει στη Γη. Οπότε, για όλα αυτά που μπορούν να προκαλέσουν παγκόσμιες καταστροφές, έχουμε καλά νέα: τα γνωρίζουμε όλα, κανένα δεν αποτελεί απειλή τουλάχιστον για τον επόμενο αιώνα».

Η επιστημονική κοινότητα στρέφει πλέον την προσοχή της στους αστεροειδείς άνω των 140 μέτρων, οι οποίοι μπορούν να προκαλέσουν καταστροφές σε επίπεδο περιοχής ή μικρής χώρας.

«Γνωρίζουμε μόνο το 40% από αυτά, επομένως δεν γνωρίζουμε το 60%, αλλά η συχνότητα πρόσκρουσης είναι περίπου κάθε 20.000 χρόνια».

Το τηλεσκόπιο που θα ολοκληρώσει την «απογραφή»

Σύμφωνα με τον Γάλλο επιστήμονα, η NASA θα εκτοξεύσει το 2027 το διαστημικό τηλεσκόπιο NEO Surveyor, το οποίο θα επιτρέψει την ολοκλήρωση της καταγραφής των δυνητικά επικίνδυνων αστεροειδών μέσα στην επόμενη δεκαετία.

«Τα ευχάριστα νέα είναι ότι η NASA πρόκειται να εκτοξεύσει το 2027 ένα διαστημικό τηλεσκόπιο που ονομάζεται NEO Surveyor, το οποίο θα κάνει την απογραφή αυτών των αντικειμένων σε περίπου δέκα χρόνια».

Το μεγαλύτερο πρόβλημα είναι ο διεθνής συντονισμός

Ο Patrick Michel εκτιμά ότι το μεγαλύτερο εμπόδιο δεν είναι πλέον η τεχνολογία αλλά η λήψη αποφάσεων σε διεθνές επίπεδο.

«Η τελική πλευρά της δραστηριότητας (…) είναι ο συντονισμός σε διεθνές επίπεδο. Επειδή αν συμβεί κάτι, αν προβλέψουμε ότι ένας αστεροειδής έρχεται προς τα εμάς (…) ποιον παίρνω τηλέφωνο;».

Όπως εξηγεί, για τον λόγο αυτό δημιουργήθηκαν το 2013, υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών, δύο διεθνείς ομάδες εργασίας που θα συντονίσουν την παγκόσμια αντίδραση σε περίπτωση πραγματικής απειλής.

Κλείνοντας, ο κορυφαίος επιστήμονας υπογραμμίζει τη σημασία της προετοιμασίας:

«Πρέπει να αγαπάμε το διάστημα και να είμαστε έτοιμοι να αντιμετωπίσουμε όλες τις προκλήσεις με τις οποίες μας φέρνει αντιμέτωπους».