Η άρπα που «ξύπνησε» μετά από 6.000 χρόνια και αποκάλυψε τον αρχαιότερο ήχο
Ένας ερευνητής ανακατασκεύασε την άρπα του αρχαίου Ελάμ, αποδίδοντας ξανά τον ήχο ενός οργάνου που είχε σιγήσει για 6.000 χρόνια.

Μια αρχαία καμπυλωτή άρπα, γνωστή από σφραγίδα 6.000 ετών που βρέθηκε στο Chogha Mish του Ιράν, «αναστήθηκε» χάρη στην επίμονη έρευνα του Abdolali Bagherinejad, ο οποίος αφιέρωσε πάνω από 25 χρόνια για να την ανακατασκευάσει και να ξαναδώσει ζωή σε έναν από τους αρχαιότερους ήχους της ανθρωπότητας. Η ανακάλυψη φωτίζει την πρώιμη εξέλιξη της οργανωμένης μουσικής στον αρχαίο κόσμο και δείχνει πως ένας ξεχασμένος ήχος μπορεί να επιστρέψει στο σήμερα, συνδέοντας το παρελθόν με τη σύγχρονη μουσική παράδοση.
Πιο αναλυτικά
Ένα αρχαίο μουσικό όργανο που παιζόταν πριν χιλιάδες χρόνια επέστρεψε στη ζωή, χάρη σε ένα μικροσκοπικό πέτρινο εύρημα και την επιμονή ενός ερευνητή, που αφιέρωσε δεκαετίες για να ανακατασκευάσει τον ξεχασμένο ήχο του.
Η ιστορία ξεκινά στον αρχαίο πολιτισμικό χώρο του Ελάμ, στο Chogha Mish, στη σημερινή επαρχία Χουζεστάν του Ιράν, κοντά στο Ντεζφούλ. Εκεί οι αρχαιολόγοι ανακάλυψαν μια σφραγίδα ηλικίας περίπου 6.000 ετών, η οποία απεικονίζει κάτι μοναδικό. Μια ομάδα μουσικών που παίζουν μαζί, με κεντρικό όργανο μια καμπυλωτή άρπα.
Η παράσταση θεωρείται μία από τις αρχαιότερες γνωστές απεικονίσεις οργανωμένου μουσικού συνόλου στον κόσμο. Στη μικρή αυτή εικόνα φαίνεται ένας αρπιστής, ένας τραγουδιστής, ένας μουσικός με πνευστό και ένας με κρουστά, μια σκηνή που δείχνει ότι η μουσική είχε ήδη εξελιχθεί σε οργανωμένη τέχνη, χιλιάδες χρόνια πριν από τις μεγάλες αυτοκρατορίες.
Από μια πέτρινη εικόνα σε πραγματικό όργανο
Ο Ιρανός τεχνίτης και ερευνητής μουσικής ιστορίας, Abdolali Bagherinejad, αφιέρωσε περισσότερα από 25 χρόνια για να αναδημιουργήσει την αρχαία άρπα. Μελετώντας τις αναλογίες της σφραγίδας, τα ανθρώπινα μεγέθη και τα αρχαιολογικά στοιχεία, προσπάθησε να υπολογίσει το πραγματικό σχήμα και μέγεθος του οργάνου. Η νέα άρπα κατασκευάστηκε με ξύλινο πλαίσιο, δέρμα, για την επιφάνεια αντήχησης και χορδές που τεντώνονταν με ξύλινα κλειδιά, ακολουθώντας όσο γίνεται τα στοιχεία του αρχαίου σχεδίου.
Το αποτέλεσμα ήταν ένα όργανο που δεν αποτελεί απλώς αντίγραφο μουσείου, αλλά μπορεί πραγματικά να παράγει ήχο. Η έρευνα δεν σταμάτησε στο Chogha Mish. Ο Bagherinejad ακολούθησε την πορεία της άρπας μέσα στους αιώνες, από τις ελαμίτικες παραστάσεις στο Kul-e Farah μέχρι τα ανάγλυφα της εποχής των Σασσανιδών στο Taq-e Bostan, όπου εμφανίζονται ξανά μουσικοί με παρόμοια όργανα. Η άρπα συνέχισε να υπάρχει και στην περσική παράδοση, συνδεδεμένη με ιστορίες ποιητών και μουσικών που θεωρούνταν ικανοί να συγκινούν ακόμη και βασιλιάδες.
Από το παρελθόν στο σήμερα
Για τον Bagherinejad η ανακατασκευή δεν ήταν απλώς ένα αρχαιολογικό πείραμα. Ήταν μια προσπάθεια να επιστρέψει ένας χαμένος ήχος στον σύγχρονο κόσμο. Τα τελευταία χρόνια έχει παρουσιάσει το όργανο σε συναυλίες, εκθέσεις και εκπαιδευτικά προγράμματα, ενώ νέοι μουσικοί μαθαίνουν να παίζουν την αρχαία άρπα. Ένα μικρό αποτύπωμα πάνω σε μια πέτρινη σφραγίδα κατάφερε έτσι, να αποκαλύψει κάτι πολύ μεγαλύτερο, ότι η ανάγκη του ανθρώπου να δημιουργεί μουσική υπάρχει εδώ και χιλιάδες χρόνια και κάποιοι από αυτούς τους ξεχασμένους ήχους μπορούν να ακουστούν ξανά.
// ΣΧΟΛΙΑ
Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει αυτό το άρθρο.