Νέα ευρήματα στη Νίκαια: Τι αποκαλύπτουν για την Α΄ Οικουμενική Σύνοδο

Νέα δεδομένα από τις ανασκαφές στην αρχαία Νίκαια της Βιθυνίας, τη σημερινή İznik της Τουρκίας, φαίνεται πως φέρνουν τους αρχαιολόγους πιο κοντά στον εντοπισμό του ακριβούς σημείου όπου πραγματοποιήθηκε η Α΄ Οικουμενική Σύνοδος το 325 μ.Χ., η πρώτη μεγάλη σύνοδος στην ιστορία του Χριστιανισμού.

Οι εργασίες σε παραλίμνια βασιλική αποκάλυψαν σημαντικά αρχιτεκτονικά κατάλοιπα, όπως τμήματα τοίχων, τμήματα πλακόστρωτου δαπέδου και τη βάση κίονα. Τα ευρήματα αποδίδονται στον αρχικό ναό του Αγίου Νεοφύτου και θεωρείται ότι αποτελούν ισχυρή ένδειξη πως ο μεταγενέστερος ναός των Αγίων Πατέρων ανεγέρθηκε πάνω ακριβώς από την παλαιότερη κατασκευή.

Η αρχαιολογική ομάδα, υπό τη διεύθυνση του καθηγητή Μουσταφά Σαχίν από το Πανεπιστήμιο Uludağ της Προύσας, με τη συμμετοχή ειδικών από διάφορες χώρες, πραγματοποίησε νέα ανασκαφική τομή έξω από τα ήδη γνωστά όρια του κτιρίου. Η διαπίστωση ότι το αρχαίο δάπεδο συνεχίζεται σε μεγαλύτερη έκταση ενισχύει την άποψη ότι ο νεότερος ναός σχεδιάστηκε ως συνέχεια του αρχικού ιερού χώρου.

Οι ανακαλύψεις φαίνεται να συμφωνούν με τις ιστορικές περιγραφές του Ευσεβίου Καισαρείας, ο οποίος είχε λάβει μέρος στη Σύνοδο της Νίκαιας και κατέγραψε γεγονότα της εποχής.

Ο Ευσεβής περιγράφει τη συγκέντρωση εκατοντάδων επισκόπων σε έναν σχετικά μικρό ναό, γεγονός που οι ερευνητές θεωρούν ότι ταιριάζει με τα χαρακτηριστικά του αρχικού ναού του Αγίου Νεοφύτου.

Σύμφωνα με την αρχαιολογική εκτίμηση, ο πρώτος ναός πιθανότατα καταστράφηκε από τον μεγάλο σεισμό του 368 μ.Χ. Λίγα χρόνια αργότερα, γύρω στο 380 μ.Χ., κατασκευάστηκε ο ναός των Αγίων Πατέρων, με σκοπό να διατηρηθεί η μνήμη του χώρου όπου είχε πραγματοποιηθεί η ιστορική σύνοδος.

Παράλληλα με τα αρχιτεκτονικά κατάλοιπα, οι ανασκαφές αποκαλύπτουν αντικείμενα που μαρτυρούν τη συνεχή χρήση του χώρου κατά τους επόμενους αιώνες.

Μεταξύ των ευρημάτων περιλαμβάνονται ένα χρυσό δαχτυλίδι και μια δαχτυλήθρα, τα οποία χρονολογούνται προκαταρκτικά στην περίοδο των Ομεϋαδών και των Αββασιδών, δείχνοντας ότι η περιοχή παρέμεινε ενεργή πολύ μετά την αρχική χριστιανική περίοδο.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν επίσης οι παλαιότερες ταφές που εντοπίστηκαν κάτω από το δάπεδο της βασιλικής. Οι αρχαιολόγοι μελετούν τα συγκεκριμένα ευρήματα, καθώς ενδέχεται να προσφέρουν περισσότερες πληροφορίες για την ιστορική εξέλιξη του μνημείου και τη σημασία του μέσα στους αιώνες.