Ο Τζιατζίνγκ, 12ος Κινέζος αυτοκράτορας της δυναστείας των Μινγκ, ανέβηκε στον θρόνο με έναν ασυνήθιστο τρόπο: με απόφαση της κυβέρνησης, αφού ο προκάτοχός του — και εξάδελφός του — πέθανε χωρίς να αφήσει απογόνους. Χρειάστηκε να ξεπεράσει μια αντιπαράθεση με ορισμένους αξιωματούχους σχετικά με το πώς θα δοθεί σε αυτή την εξέλιξη ένα πέπλο νομιμότητας, καθώς δεν καταγόταν άμεσα από την κύρια οικογενειακή γραμμή.
Όμως, αφού ξεπεράστηκε αυτό το εμπόδιο, βασίλεψε για όχι λιγότερο από 46 χρόνια και πιστεύεται ότι πέθανε πρόωρα επειδή, εμμονικός με την αναζήτηση της αθανασίας, κατανάλωσε μεγάλο αριθμό ελιξιρίων των οποίων τα επιβλαβή συστατικά είχαν το αντίθετο αποτέλεσμα, καθώς κατέστρεψαν την υγεία του.
Ο πατέρας του ήταν ο Τζου Γιουγιουάν, Πρίγκιπας του Σινγκ και γιος της κυρίας Σάο, μιας ευγενούς από φτωχή οικογένεια που πουλήθηκε σε έναν ευνούχο, ο οποίος, γοητευμένος από την ομορφιά της, την πήγε στην αυλή ως υπηρέτρια του πρίγκιπα Τζου Τζιανσέν, που λίγο αργότερα ενθρονίστηκε ως αυτοκράτορας Τσενγκχουά. Σύμφωνα με τον θρύλο, ένα βράδυ την άκουσε να απαγγέλλει ένα ποίημα και την ερωτεύτηκε, κάνοντάς την παλλακίδα του και έτσι εκείνη έγινε αυτοκράτειρα Σιαοχουόι.
Από αυτόν τον γάμο γεννήθηκε ο προαναφερθείς Τζου Γιουγιουάν, ο οποίος δεν έφτασε ποτέ να βασιλεύσει επειδή είχε τρεις μεγαλύτερους αδελφούς· δύο πέθαναν πρόωρα και ο τρίτος, Τζου Γιουτσένγκ, διαδέχθηκε τον πατέρα του ως αυτοκράτορας Χονγκτζί. Ο Τζου Γιουγιουάν έπρεπε να αρκεστεί στον τίτλο του Πρίγκιπα του Σινγκ, κάτι που, όπως αναφέραμε στην αρχή, θα προκαλούσε τη σύγκρουση του Τζιατζίνγκ με τους αξιωματούχους. Ωστόσο, παντρεύτηκε την κόρη ενός αξιωματικού της αυτοκρατορικής φρουράς, η οποία αργότερα έγινε περισσότερο γνωστή ως αυτοκράτειρα Τσιξιαοσιάν, και μαζί απέκτησαν τον Τζου Χοουτσονγκ το 1507.
Ο αυτοκράτορας Χονγκτζί πέθανε το 1505 και τον διαδέχθηκε ο γιος του, Τζου Χοουτζάο, ο οποίος υιοθέτησε το όνομα Τζενγκντέ αλλά δεν στάθηκε αντάξιος της σημασίας του ονόματος («όρθια αρετή»), καθώς έζησε μια σπάταλη και ιδιότροπη ζωή. Ο θάνατός του επήλθε όταν, όντας μεθυσμένος, έπεσε από τη βάρκα στην οποία ψάρευε ενώ ταξίδευε κατά μήκος του Κίτρινου Ποταμού. Ο θάνατός του δημιούργησε πρόβλημα στην αυλή, καθώς δεν απέκτησε διάδοχο. Και, όπως σχεδόν πάντα συμβαίνει με κρίσεις διαδοχής, ακολούθησε διαμάχη.
Ένας από τους ευνοούμενους του εκλιπόντος, ο αρχηγός του στρατού Τζιανγκ Μπιν, είχε τον δικό του υποψήφιο: τον Τζου Τζουντζάνγκ, Πρίγκιπα του Ντατόνγκ, τον οποίο πρότεινε με την ιδέα να γίνει ο πραγματικός κυβερνήτης στα παρασκήνια. Μάλιστα πλαστογράφησε ένα έγγραφο στο οποίο η τελευταία βούληση του αυτοκράτορα Τζενγκντέ υποστήριζε το σχέδιό του, αλλά αυτό δεν ευδοκίμησε, καθώς αποδείχθηκε ότι δύο ευνούχοι ήταν παρόντες στις τελευταίες στιγμές του εκλιπόντος και εκείνοι όχι μόνο δήλωσαν ότι δεν είχαν δει τον Τζιανγκ Μπιν εκεί, αλλά και κατέγραψαν και τα τελευταία του λόγια, τα οποία όριζαν ξεκάθαρα τη μητέρα του ως αντιβασιλέα, με τη συνδρομή των υπουργών.
Έτσι ο Μέγας Γραμματέας Γιανγκ Τινγκχέ επέλεξε τον Τζου Χοουτσονγκ, ο οποίος ήταν ο πλησιέστερος εξάδελφος του εκλιπόντος αυτοκράτορα. Εκείνη την εποχή ήταν μόλις 13 ετών, γεγονός που προκάλεσε κάποιες επιφυλάξεις μεταξύ των γραμματέων.
Ωστόσο, υπήρχε ακόμη ένα εμπόδιο για την ανακήρυξη του Τζου Χοουτσονγκ: σύμφωνα με τον νόμο των Μινγκ, μόνο οι άμεσοι απόγονοι της αυτοκράτειρας μπορούσαν να κληρονομήσουν τον θρόνο και ο πατέρας του, όπως αναφέρθηκε, ήταν γιος παλλακίδας, κάτι που αυτόματα τον απέκλειε. Για να λυθεί αυτό, ο Γιανγκ Τινγκχέ πρότεινε να ανακηρυχθεί ο Τζου Χοουτσονγκ θετός γιος του αυτοκράτορα Χονγκτζί, γεγονός που τον καθιστούσε μικρότερο αδελφό του Τζενγκντέ και επομένως του έδινε το δικαίωμα διαδοχής. Εκείνος αποδέχθηκε την πρόταση και έτσι έγινε ο 12ος αυτοκράτορας της δυναστείας, απορρίπτοντας την ιδέα των γραμματέων να λάβει το όνομα Σαοτζί («Συνέχιση της καλής διακυβέρνησης»).
Δεν ήθελε να θεωρηθεί απλός συνεχιστής αλλά να κυβερνήσει αυτοτελώς, καθώς ο πατέρας του, διακεκριμένος ποιητής και καλλιγράφος, του είχε προσφέρει εκτενή παιδεία και τον θεωρούσε τον πραγματικό και άξιο υπεύθυνο για τη νέα του θέση. Έτσι επέλεξε να ονομαστεί Τζιατζίνγκ, ένα σύνθετο όνομα που μεταφράζεται ως «Μεγεθυντής και Κατευναστής».
Ορισμένοι αξιωματούχοι που βρίσκονταν μακριά από την αυλή και με επικεφαλής τον λόγιο Τζανγκ Κονγκ υποστήριξαν αυτή τη θέση, αλλά η πλειονότητα την αντιτάχθηκε· αυτό είναι που η ιστοριογραφία ονομάζει «Μεγάλη Διαμάχη των Τελετουργιών», η οποία διήρκεσε τρία χρόνια. Κατά τη διάρκειά της, ο Τζιατζίνγκ κατάφερε να εισαγάγει τη μητέρα του στην Απαγορευμένη Πόλη με πλήρεις τιμές, παρά την άρνηση της αντιβασίλισσας να την αναγνωρίσει.
Το ζήτημα είχε παγιωθεί και ο Γιανγκ Τινγκχέ, ήδη ηλικιωμένος και μη επιθυμώντας να αμαυρώσει την πορεία του ως μέγας γραμματέας, επέλεξε να παραιτηθεί. Αυτό έδωσε στον αυτοκράτορα μεγαλύτερο έλεγχο για τον διορισμό αξιωματούχων και σταδιακά τοποθέτησε άτομα ευνοϊκά προς αυτόν, σπάζοντας το σχεδόν μονοπώλιο που διατηρούσε για τον σκοπό αυτό η ισχυρή Ακαδημία Χανλίν· μεταξύ αυτών ήταν οι Τζανγκ Κονγκ, Σι Σου και Γκουι Ε, οι οποίοι είχαν υπογράψει αρκετές αναφορές υπέρ της θέσης του Τζιατζίνγκ. Ευγνώμων, ο αυτοκράτορας τους τοποθέτησε επικεφαλής της ακαδημίας, γεγονός που προκάλεσε κύμα επικρίσεων από όσους πίστευαν ότι τον χειραγωγούσαν.
Καθώς ο Τζιατζίνγκ δεν τους άκουσε, παραιτήθηκαν μαζικά και αυτό του έδωσε ακόμη μεγαλύτερο περιθώριο δράσης. Ταυτόχρονα, άρχισε να διατάζει τη σύλληψη των πιο αμετανόητων αντιπάλων του.
Έκτοτε, ο Τζιατζίνγκ ανέλαβε ένα πρόγραμμα μεταρρυθμίσεων για την αλλαγή των αυτοκρατορικών τελετών και εθιμοτυπιών, βασισμένο στις αρχές του fugu («επιστροφή στην αρχαιότητα») και του zhongxing («αναζωογόνηση στο μέσον της πορείας»), μειώνοντας την επιρροή του Κομφουκιανισμού υπέρ του Ταοϊσμού. Οι ευνούχοι της αυλής αντικαταστάθηκαν από άλλους που προέρχονταν από τις επαρχίες και τέθηκαν υπό τον άμεσο έλεγχο του αυτοκράτορα, ώστε να περιοριστεί η αυξανόμενη ισχύς τους. Πραγματοποιήθηκαν επίσης εκκαθαρίσεις αξιωματούχων και εναλλαγές σε ανώτερα αξιώματα, όπως του Μεγάλου Γραμματέα.
Η Κίνα άρχισε μια επιθετική εξωτερική πολιτική που απέφερε ορισμένα οφέλη αλλά και περιστασιακές αποτυχίες. Ο πόλεμος με τους Τουρπανέζους έληξε επιτυχώς χάρη στη χρήση Μογγόλων μισθοφόρων, οι οποίοι αργότερα, αφού σταθεροποίησαν την εσωτερική τους κατάσταση, στράφηκαν εναντίον τους και άρχισαν επιδρομές στα σύνορα. Οι μικρές αποκρούστηκαν εύκολα, αλλά οι μεγάλης κλίμακας αποδείχθηκαν ασταμάτητες, γεγονός που οδήγησε στην υπογραφή εμπορικών συμφωνιών μαζί τους.
Καθώς μια προγραμματισμένη εκστρατεία κατά του Ντάι Βιετ (βόρειο σημερινό Βιετνάμ) απέτυχε επίσης, ο αυτοκράτορας προχώρησε σε στρατιωτική μεταρρύθμιση το 1550, οργανώνοντας τον στρατό σε τρία μεγάλα σώματα υπό έναν ανώτατο διοικητή. Δημιουργήθηκε επίσης στρατός παλατιού αποτελούμενος από ευνούχους και ενισχύθηκαν οι οχυρώσεις στα νότια προάστια του Πεκίνου με τη λεγόμενη «Εξωτερική Πόλη».
Ένα ακόμη στρατιωτικό πρόβλημα ήταν η αντιμετώπιση των wakō, πειρατών που αρχικά, τον 13ο αιώνα, ήταν Ιάπωνες (ρονίν, σαμουράι χωρίς αφέντη), αλλά στους οποίους προσχώρησαν Κινέζοι δύο αιώνες αργότερα μέχρι που αποτέλεσαν την πλειονότητα. Οι wakō λεηλατούσαν τις ακτές από το Τσετζιάνγκ έως το Γκουανγκντόνγκ, θέτοντας σε κίνδυνο την ανάπτυξη του θαλάσσιου εμπορίου, το οποίο ήδη υπέφερε λόγω των περιορισμών του Haijin. Όταν λαθρέμποροι και πειρατές ενώθηκαν γύρω στο 1540, επηρεάστηκαν οι εισαγωγές αργύρου, αλλά το πρόβλημα επιλύθηκε περίπου 2 δεκαετίες αργότερα.
Ταυτόχρονα, μια σειρά από δυσμενή καιρικά φαινόμενα κατέστρεψαν τις σοδειές σχεδόν καθ’ όλη τη διάρκεια της βασιλείας, προκαλώντας λιμούς και υψηλή θνησιμότητα — πάνω από οκτακόσιες χιλιάδες νεκρούς — που επιδεινώθηκαν από δεκάδες σεισμούς μεταξύ 1523 και 1524. Αυτό οδήγησε σε φορολογικές ελαφρύνσεις που βοήθησαν την οικονομία, αν και εξάντλησαν τα κρατικά ταμεία. Η άφιξη Ευρωπαίων και άλλων ναυτικών έφερε επίσης νέες καλλιέργειες, όπως πατάτες, καλαμπόκι και φιστίκια.
Όσον αφορά την προσωπική ζωή του Τζιατζίνγκ, δεν έλειψαν οι κρίσιμες στιγμές, όπως οι διάφορες απόπειρες δολοφονίας εναντίον του. Η πιο παράξενη συνέβη το 1542 στο παλάτι: ενώ βρισκόταν με την αγαπημένη του παλλακίδα, Ντουάν Κάο, 16 υπηρέτριες προσπάθησαν να τον ευνουχίσουν και να τον στραγγαλίσουν με μεταξωτό κορδόνι· απέτυχαν και εκτελέστηκαν μαζί με τις οικογένειές τους. Από τότε εγκατέλειψε την Απαγορευμένη Πόλη και εγκαταστάθηκε στο Δυτικό Πάρκο. Ο λόγος αυτής της επίθεσης ήταν η κακομεταχείριση που τους επέβαλλε.
Ο Τζιατζίνγκ ήταν εμμονικός και σαδιστής, επιβάλλοντας τιμωρίες και ακόμη και θανατώνοντας πολλές γυναίκες. Η πρώτη του σύζυγος υπέφερε επίσης: το 1528, μετά από καβγά, απέβαλε και εκείνος δεν τη συγχώρησε ποτέ (παρ’ όλο που ίσως δεν έφταιγε), στερώντας της τιμές μετά θάνατον. Η δεύτερη σύζυγος αποπέμφθηκε και η τρίτη αφέθηκε να πεθάνει σε πυρκαγιά.
Η συμπεριφορά αυτή συνδεόταν και με την εμμονή του για την αθανασία. Στα τελευταία χρόνια του, στράφηκε στην αλχημεία και κατανάλωνε ελιξίρια που περιείχαν επικίνδυνες ουσίες όπως μόλυβδο, υδράργυρο και αρσενικό, γεγονός που επιδείνωσε την υγεία του, προκαλώντας αϋπνία και έντονες μεταπτώσεις διάθεσης.
Συχνά ήταν ασθενής και καθηλωμένος στο κρεβάτι και από το 1566 δεν μπορούσε πλέον να εκδίδει γραπτές διαταγές. Πέθανε στις αρχές του 1567, αφήνοντας οκτώ γιους και πέντε κόρες από τις συζύγους και τις πολυάριθμες παλλακίδες του.
