Η Ελλάδα αντιμετωπίζει με ενισχυμένη δημοσιονομική βιωσιμότητα και χρηματοπιστωτική σταθερότητα το σοκ από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, όπως αναφέρει στην έκθεση των συμπερασμάτων του από τη διαβούλευση του άρθρου 4 το ΔΝΤ.
Επίσης το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο τονίζει πως, στο πλαίσιο του Next Generation EU (Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας) οι ισχυρές επενδύσεις και οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις στηρίζουν την ανάπτυξη από τον αντίκτυπο του πολέμου, καθώς αναμένεται να ανέλθει στο 1,8% το 2026.
Μάλιστα η κυβέρνηση μπόρεσε να λάβει κάποια μέτρα για τη στήριξη εισοδήματος των νοικοκυριών αλλά και να μειώσει με ταχύς ρυθμούς το δημόσιο χρέος λόγω των μεταρρυθμίσεων που εφαρμόστηκαν για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής.
Η έκθεση του ΔΝΤ
Ακόμη, η έκθεση του ΔΝΤ αναφέρει για την Ελλάδα τα εξής:
- Ο σωστός συνδυασμός μακροοικονομικής και χρηματοπιστωτικής πολιτικής θα συμβάλει στη διατήρηση της μακρο-χρηματοπιστωτικής σταθερότητας και θα στηρίξει μεσοπρόθεσμα μία ισορροπημένη και βιώσιμη ανάπτυξη.
- Τολμηρές δομικές μεταρρυθμίσεις, μαζί με την ολοκλήρωση της Ενιαίας Αγοράς της ΕΕ, θα υποστηρίξουν μία υψηλή βιώσιμη ανάπτυξη και θα μειώσουν το επίμονο έλλειμμα στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.
Οι υψηλές τιμές στην ενέργεια λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή είναι μεν ένα σημαντικό εμπόδιο για την ανάπτυξη της οικονομίας της χώρας, ωστόσο οι ισχυρές επενδύσεις και οι δομικές μεταρρυθμίσεις στο πλαίσιο του Next Generation EU (NGEU) υποστηρίζουν την ανάπτυξη.
Λόγω της εφαρμογής των πρόσφατων μεταρρυθμίσεων για τη μείωση της φοροδιαφυγής:
- έχει διευρυνθεί η φορολογική βάση
- έχει μειωθεί η παραοικονομία.
- έχει δημιουργηθεί κάποιος δημοσιονομικός χώρος για τη στήριξη του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών
- και έχει διασφαλιστεί η ταχεία μείωση του δημόσιου χρέους.
Το Πρόγραμμα Αξιολόγησης του Χρηματοπιστωτικού Τομέα (FSAP) του 2026.
Πρόκειται για το πρώτο από τα προγράμματα που τρέχουν από το 2006 , στο οποίο διαπιστώνεται πως οι συστημικοί κίνδυνοι στον χρηματοπιστωτικό τομέα παραμένουν διαχειρίσιμοι, ωστόσο πριν από τον πόλεμο ήταν περιορισμένοι.
Ο ρυθμός ανάπτυξης του ΑΕΠ αναμένεται να μειωθεί στο 1,8% το 2026. Παρά την στήριξη από τις υψηλότερες δημόσιες επενδύσεις και τα μέτρα στήριξης των νοικοκυριών, οι υψηλές τιμές ενέργειας και η εξασθενημένη εξωτερική ζήτηση λόγω του πολέμου θα επηρεάσουν αρνητικά την ιδιωτική κατανάλωση και τον τουρισμό.
Μεσοπρόθεσμα, η ανάπτυξη αναμένεται να πέσει στο 1,5%, λόγω του ότι θα μειωθεί το ποσοστό ατόμων που βρίσκεται σε ηλικία εργασίας, καθώς το εργατικό δυναμικό θα συρρικνωθεί και η παραγωγικότητα θα αυξηθεί με αργούς ρυθμούς.
Οι κίνδυνοι είναι καθοδικοί και απορρέουν κυρίως από τον παρατεταμένο πόλεμο στη Μέση Ανατολή, την κλιμάκωση των γεωπολιτικών εντάσεων και τον κατακερματισμό του εμπορίου, ενώ οι εγχώριοι κίνδυνοι περιλαμβάνουν καθυστερήσεις στην εκτέλεση των έργων που χρηματοδοτούνται από το NGEU.
Αυξημένοι κίνδυνοι για τον πληθωρισμό προκύπτουν από τις περαιτέρω ανατιμήσεις στις τιμές των πρώτων υλών, την αύξηση των μισθών που υπερβαίνει την άνοδο της παραγωγικότητα της εργασίας και τις υψηλότερες δαπάνες που συνδέονται με κλιματικά σοκ.
Η εκτίμηση του Διοικητικού Συμβουλίου του ΔΝΤ
Οι Εκτελεστικοί Διευθυντές συμφώνησαν με τον άξονα της αξιολόγησης των στελεχών (του Ταμείου). Υποδέχθηκαν με ικανοποίηση την ισχυρή μακροοικονομική ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας, την αποκατασταθείσα φορολογική αξιοπιστία και τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Παρόλο που η ενεργειακή κρίση είναι σημαντικό εμπόδιο εν μέσω του πολέμου στη Μέση Ανατολή για την ελληνική οικονομία, ωστόσο οι Διευθυντές αναγνώρισαν ότι οι ισχυρές επενδύσεις και οι συνεχιζόμενες μεταρρυθμίσεις στο πλαίσιο του NGEU υποστηρίζουν την ανάπτυξη ακόμη και την περίοδο που ο πληθωρισμός κινείται σε υψηλά επίπεδα.
Ακόμη χαιρέτησαν τη συνεχιζόμενη βελτίωση στους ισολογισμούς του δημόσιου τομέα.
Και αυτό διότι παρατήρησαν πως, η μη ολοκληρωμένη αποκατάσταση των ισολογισμών του ιδιωτικού τομέα και τα εναπομείναντα διαρθρωτικά εμπόδια επηρεάζουν τη μεσοπρόθεσμη ανάπτυξη και τις ισορροπίες σε εξωτερικό επίπεδο.
Οι Διευθυντές τόνισαν την ανάγκη ενός κατάλληλου μακροοικονομικού και χρηματοπιστωτικού μείγματος πολιτικής και την ολοκλήρωση της διαρθρωτικής ατζέντας μεταρρυθμίσεων, προκειμένου να διασφαλιστεί η σταθερότητα, να αρθούν οι περιορισμοί στην προσφορά αλλά και το να διασφαλιστεί η ισορροπημένη και η βιώσιμη ανάπτυξη.
Οι διευθυντές επαίνεσαν τη συνεχιζόμενη πολύ ισχυρή δημοσιονομική απόδοση που υποστηρίζεται από τις μεταρρυθμίσεις για τη μείωση της φοροδιαφυγής.
Αυτή έχει στηρίξει μια σταθερή μείωση του δημόσιου χρέους και δίνει δημοσιονομικό χώρο για τη λήψη προσωρινών μέτρων αναφορικά με την αντιμετώπιση των επιπτώσεων από τις υψηλότερες τιμές ενέργειας.
Συμφώνησαν στο ότι η διατήρηση των πρωτογενών πλεονασμάτων και η πλήρης αξιοποίηση των διαθέσιμων κονδυλίων της ΕΕ για τη διατήρηση των δημόσιων επενδύσεων, πέραν του NGEU, θα συμβάλλουν περαιτέρω στη μείωση του δημόσιου χρέους και στη διατήρηση της ισχυρής ανάπτυξης.
Συνιστούν στο να δοθεί έμφαση σε αποτελεσματικές δημόσιες επενδύσεις και στη διασφάλιση των κοινωνικών δαπανών. Οι διευθυντές τόνισαν πως, η αντίδραση στις τιμές ενέργειας θα πρέπει να παραμείνει καλά στοχευμένη και προσωρινή και να διατηρεί τα σήματα των τιμών.
Οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις
Η περαιτέρω προώθηση δημοσιονομικών διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων θα ενίσχυε την αποτελεσματικότητα της πολιτικής στα δημοσιονομικά. Οι διευθυντές συμφώνησαν στο ότι οι κίνδυνοι για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα ήταν χαμηλοί πριν τον πόλεμο και παραμένουν διαχειρίσιμοι, με βάση της Αξιολόγηση Σταθερότητας του Χρηματοπιστωτικού Συστήματος το 2026. Σημείωσαν ότι το τραπεζικό σύστημα δείχνει ανθεκτικότητα στα stress tests, αλλά συνέστησαν τη στενή παρακολούθηση των κοινών εκθέσεων (των τραπεζών) σε μεγάλες εταιρείες.
Επίσης, ενθάρρυναν τη βελτίωση της επίλυσης των παλαιών προβληματικών χρεών εκτός του τραπεζικού συστήματος και της εποπτείας των διαχειριστών πιστώσεων (credit servicers) αλλά και την ενίσχυση της ετοιμότητας για την αντιμετώπιση των κρίσεων και του χρηματοπιστωτικού διχτυού ασφαλείας.
Οι διευθυντές συμφώνησαν στο ότι η ποιότητα των τραπεζικών κεφαλαίων θα πρέπει να συνεχίσει να βελτιώνεται και ότι μπορούν να εξεταστούν πρόσθετα μακροπροληπτικά μαξιλάρια για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας προκειμένου να αποφευχθεί παράλληλα η προκυκλικότητα.
Οι διευθυντές τόνισαν πως οι φιλόδοξες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις είναι αναγκαίες για την υποστήριξη υψηλότερης, πιο περιεκτικής και καθοδηγούμενης από την παραγωγικότητα ανάπτυξης αλλά και για τη μείωση των επίμονων ελλειμμάτων στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών.
Συνέστησαν την προώθηση της ψηφιακής μεταρρύθμισης και τη μείωση των ρυθμιστικών και διοικητικών βαρών για την προώθηση του ανταγωνισμού αλλά και την αύξηση της παραγωγικότητας. Η αύξηση της συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό και η βελτίωση των δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού θα βοηθούσε στην αντιμετώπιση των δημογραφικών πιέσεων και στην υποστήριξη της ανάπτυξης.
Οι διευθυντές τόνισαν ότι η ολοκλήρωση της ενιαίας αγοράς της ΕΕ θα αύξανε περαιτέρω την παραγωγικότητα και θα βελτίωνε την οικονομική ανθεκτικότητα. Συμφώνησαν επίσης ότι οι στεγαστικές πολιτικές που στοχεύουν στην πιο αποτελεσματική κινητοποίηση της υπάρχουσας προσφοράς, σε συνδυασμό με καλά διαμορφωμένα μέτρα ζήτησης, θα βοηθήσουν στη βελτίωση της προσιτότητας της στέγασης. Τα βήματα για την επίτευξη ενεργειακής ασφάλειας είναι ευπρόσδεκτα.
