Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε την Παρασκευή ότι το Βερολίνο έχει ξεκινήσει εμπιστευτικές συνομιλίες με τη Γαλλία σχετικά με ένα ευρωπαϊκό πυρηνικό αποτρεπτικό μέσο, λέγοντας ότι η περιοχή πρέπει να γίνει ισχυρότερη προκειμένου να επαναπροσδιορίσει τις σχέσεις της με τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Σε ομιλία του κατά την έναρξη της Διάσκεψης για την Ασφάλεια στο Μόναχο, ο Φρίντριχ Μερτς κάλεσε επίσης την Ουάσιγκτον να «αποκαταστήσει και να αναζωογονήσει την εμπιστοσύνη» με την Ευρώπη, σε μια επικίνδυνη νέα εποχή μεγάλης πολιτικής δύναμης, προειδοποιώντας ότι οι ΗΠΑ δεν μπορούν να προχωρήσουν μόνες τους καθώς η παλιά παγκόσμια τάξη καταρρέει.
Και μαζί και μόνοι οι Ευρωπαίοι
Η ομιλία υπογράμμισε το γεγονός ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες επιδιώκουν όλο και περισσότερο να χαράξουν μια ανεξάρτητη πορεία μετά από ένα έτος άνευ προηγουμένου αναταραχής στις διατλαντικές σχέσεις, ενώ παράλληλα προσπαθούν να διατηρήσουν τη συμμαχία τους με την Ουάσιγκτον. Η Ευρώπη αντιμετωπίζει μυριάδες απειλές, από τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία έως τις μαζικές αναταραχές στο παγκόσμιο εμπόριο.
«Έχω ξεκινήσει εμπιστευτικές συνομιλίες με τον Γάλλο Πρόεδρο σχετικά με την ευρωπαϊκή πυρηνική αποτροπή», δήλωσε ο Merz. «Εμείς οι Γερμανοί τηρούμε τις νομικές μας υποχρεώσεις. Θεωρούμε ότι αυτό εντάσσεται αυστηρά στο πλαίσιο της πυρηνικής μας συμμετοχής στο ΝΑΤΟ. Και δεν θα επιτρέψουμε την εμφάνιση ζωνών διαφορετικής ασφάλειας στην Ευρώπη», είπε.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν αναμένεται να κάνει μια ομιλία για την πυρηνική αποτροπή αργότερα αυτό το μήνα. Οι αξιωματούχοι παραμένουν επιφυλακτικοί σχετικά με το θέμα, δεδομένου ότι αποτελεί προνόμιο του προέδρου.
Οι ευρωπαϊκές χώρες βασίζονται από καιρό σε μεγάλο βαθμό στις Ηνωμένες Πολιτείες, συμπεριλαμβανομένου του μεγάλου πυρηνικού οπλοστασίου τους, για την άμυνά τους, αλλά έχουν αυξήσει τις στρατιωτικές δαπάνες, εν μέρει ως απάντηση στις έντονες κριτικές της κυβέρνησης Τραμπ.
Η Γαλλία μόνο έχει πυρηνικά στην Ε.Ε.
Ενώ η Γερμανία απαγορεύεται επί του παρόντος να αναπτύξει πυρηνικά όπλα βάσει διεθνών συμφωνιών, η Γαλλία είναι η μόνη πυρηνική δύναμη της Ευρωπαϊκής Ένωσης μετά την αποχώρηση της Βρετανίας από την Ένωση, και διαθέτει το τέταρτο μεγαλύτερο απόθεμα στον κόσμο.
Ακολουθώντας το παράδειγμα εκείνων που προειδοποιούν ότι η διεθνής τάξη που βασίζεται σε κανόνες είναι έτοιμη να καταστραφεί, ο Μερτς δήλωσε: «Φοβάμαι ότι πρέπει να το πούμε ακόμα πιο ωμά: αυτή η τάξη, όσο ατελής και αν ήταν ακόμη και στην καλύτερη περίπτωση, δεν υπάρχει πλέον σε αυτή τη μορφή».
Στο τέλος της ομιλίας του, ο Μερτς είπε στα αγγλικά: «Στην εποχή της αντιπαλότητας των μεγάλων δυνάμεων, ακόμη και οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν θα είναι αρκετά ισχυρές για να τα καταφέρουν μόνες τους. Αγαπητοί φίλοι, η συμμετοχή στο ΝΑΤΟ δεν αποτελεί μόνο ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για την Ευρώπη. Αποτελεί επίσης ανταγωνιστικό πλεονέκτημα για τις Ηνωμένες Πολιτείες.
«Ας αποκαταστήσουμε και ας αναζωογονήσουμε λοιπόν μαζί την διατλαντική εμπιστοσύνη».
Πιο συμβιβαστικός ο Ρούμπιο
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, είχε επίσης δηλώσει ότι οι διατλαντικές σχέσεις βρισκόταν σε «καθοριστική στιγμή» σε έναν ταχέως μεταβαλλόμενο κόσμο, αλλά υιοθέτησε μια πιο συμβιβαστική στάση, σε αντίθεση με τις δηλώσεις του αντιπροέδρου JD Vance το 2025.
Στην ίδια συνάντηση κορυφαίων αξιωματούχων ασφαλείας πέρυσι, ο Βανς είχε επιτεθεί στους ευρωπαίους συμμάχους σε μια ομιλία που σηματοδότησε την αρχή μιας σειράς αντιπαραθέσεων.
«Νομίζω ότι βρισκόμαστε σε μια καθοριστική στιγμή… ο κόσμος αλλάζει πολύ γρήγορα μπροστά στα μάτια μας», δήλωσε ο Ρούμπιο πριν αναχωρήσει για το Μόναχο.
«(Οι ΗΠΑ είναι) στενά συνδεδεμένες με την Ευρώπη, και το μέλλον μας ήταν πάντα συνδεδεμένο και θα συνεχίσει να είναι», δήλωσε ο Ρούμπιο, ο οποίος είναι πιθανός αντίπαλος του Βανς στις προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ το 2028. «Γι’ αυτό πρέπει να συζητήσουμε για το πώς θα είναι αυτό το μέλλον».
Οι διατλαντικοί δεσμοί έχουν από καιρό κεντρική θέση στη Διάσκεψη για την Ασφάλεια του Μονάχου, η οποία ξεκίνησε ως φόρουμ για τη συζήτηση θεμάτων άμυνας της Δύσης κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. Ωστόσο, η αδιαμφισβήτητη υπόθεση της συνεργασίας που την υποστήριζε έχει ανατραπεί.
Το ευρωπαϊκό “ΝΑΤΟ”
Απότα πιο σημαντικά σημεία της ομιλίας του Μερτζ ήταν η αναφορά του στο πόσο ισχυρή πρέπει πλέον να είναι η Ευρώπη. Έφτασε μάλιστα να αναφερθεί και στο ξεχασμενο άρθρο 42 της Συνθήκης της ΕΕ. «Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει να γίνει παγκόσμιος παίκτης», είπε ο Μερτς και αναφέρθηκε στο άρθρο 42, περί αμοιβαίας βοήθειας σε περίπτωση ένοπλης επίθεσης σε κράτος – μέλος της ΕΕ. Ωστόσο ξεκαθάρισε ταυτόχρονα ότι «δεν θέλουμε να αντικαταστήσουμε το ΝΑΤΟ».
Ο Γερμανός καγκελάριος έκανε λόγο για σωστές αποφάσεις σχετικά με την συμφωνία με τις χώρες Mercosur και την Ινδία και προανήγγειλε και άλλες αντίστοιχες. «Είμαστε στην καρδιά της Ευρώπης. Αν η Ευρώπη διαλυθεί, θα διαλυθεί και η Γερμανία», είπε με έμφαση.
Μιλώντας ειδικά για το Βορειοατλαντική Συμαχία ο Μερτς είπε. «Άνοιξε ένα χάσμα. Το είπε καθαρά ο Τζ.Ντ. Βανς και είχε δίκιο (…) Η μάχη κουλτούρας της MAGA δεν είναι δική μας (…) Επίσης δεν πιστεύουμε σε δασμούς και προστατευτισμό, αλλά σε ελεύθερο εμπόριο». Στην ουσία Μερτς και Ρούμπιο συμφώνησαν ότι «η παληά παγκόσμια τάξη δεν υπάρχει πλέον».
«Η διατλαντική σχέση δεν είναι δεδομένη. Αν πρόκειται να έχει μέλλον, θα πρέπει να την διαχειριστούμε με άλλον τρόπο, αντιλαμβανόμενοι ότι μαζί είμαστε ισχυρότεροι», συνέχισε ο Μερτς και πρόσθεσε ότι «ακόμη και οι ΗΠΑ πλησιάζουν το όριο της ισχύος τους».
Το να ανήκει κανείς στο ΝΑΤΟ «είναι ανταγωνιστικό πλεονέκτημα και για τις ΗΠΑ, όχι μόνο για την Ευρώπη. Ας αποκαταστήσουμε την σχέση. Εμείς κάνουμε αυτό που μας αναλογεί», υπογράμμισε και παραδέχθηκε ταυτόχρονα ότι «κανείς δεν μας υποχρέωσε σε τέτοια εξάρτηση από τις ΗΠΑ», κάτι το οποίο, όπως είπε, πρέπει να αλλάξει το συντομότερο.
Απευθυνόμενος μάλιστα στην πρωθυπουργό της Δανίας Μέτε Φρέντρικσεν, η οποία βρισκόταν στο ακροατήριο, ο Φρίντριχ Μερτς δήλωσε με νόημα: «Ξέρετε ότι μπορείτε να βασίζεστε στην ευρωπαϊκή αλληλεγγύη – δεν υπάρχει όριο σε αυτό».
