Ενόχληση, καχυποψία και ερωτήματα προκαλεί στην Αθήνα η ματαίωση της συνάντησης του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν χθες το βράδυ στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.

Το κλίμα στις ελληνοτουρκικές έχει επιβαρυνθεί το τελευταίο διάστημα και η ελληνική πλευρά προσερχόταν στον διάλογο με μικρό καλάθι. Ωστόσο η συνάντηση δεν πραγματοποιήθηκε ποτέ αφού η τουρκική πλευρά επικαλέστηκε τη συνάντηση που κλείστηκε για αραβικά και μουσουλμανικά κράτη. Συγκεκριμένα το ραντεβού των δύο ηγετών είχε προγραμματιστεί για τις 21:00 ώρα Ελλάδος την Τρίτη. Όμως ο Τούρκος πρόεδρος θα συμμετείχε στις 21:30 σε μία συνάντηση με αραβικά και μουσουλμανικά κράτη που διοργάνωσε ο Ντόναλντ Τραμπ.

Αυτή η συνάντηση, καθυστέρησε αρκετά να αρχίσει με αποτέλεσμα να προκύπτει το ερώτημα εάν πράγματι ο Τούρκος πρόεδρος δεν είχε τον χρόνο να συναντηθεί με τον Έλληνα Πρωθυπουργό. Πηγές της τουρκικής προεδρίας χαρακτήριζαν χθες «σχεδόν απίθανο» να πραγματοποιηθεί λόγω του φορτωμένου προγράμματος του Τούρκου προέδρου, ενώ καταλόγιζαν στην Αθήνα ότι «βιάστηκε να ανακοινώσει τη συνάντηση».

Σκηνικό έντασης και νέες «βόμβες» στο Κυπριακό

Οι κινήσεις του Ερντογάν στην συγκεκριμένη χρονική στιγμή προκαλούν προβληματισμό. Η Realnews στο πρωτοσέλιδο της την Κυριακή είχε αναδείξει ότι η Άγκυρα στήνει σκηνικό έντασης καθώς έχει έντονο εκνευρισμό για την επισημοποίηση της συμμετοχής της Chevron στον διαγωνισμό για τα οικόπεδα νοτίως της Κρήτης.

H συμμετοχή της Chevron κατάφερε ένα σημαντικό πλήγμα στη θεωρία της «γαλάζιας πατρίδας» και στα όνειρα του Ερντογάν για ανεξέλεγκτη ηγεμονία στην Ανατολική Μεσόγειο έτσι η Τουρκία για να εκτονώσει την νευρικότητα της στρέφεται εναντίον της Ελλάδας.

Επιπλέον προκαλεί ερώτημα αν η συνάντηση Μητσοτάκη – Ερντογάν θα κατέληγε σε φιάσκο – αν είχε τελικά πραγματοποιηθεί- καθώς θα γινόταν την ίδια μέρα που ο Τούρκος πρόεδρος ανέβηκε στο βήμα της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ και ζήτησε την αναγνώριση του «ψευδοκράτους» στην Κύπρο από τη διεθνή κοινότητα.

«Η Τουρκία έχει δικαιώματα και δικαιοδοσία δυτικά της Κύπρου, ενώ οι Τουρκοκύπριοι έχουν νόμιμα δικαιώματα γύρω από το νησί. Δεν θα ευοδωθούν τα έργα που αποκλείουν την Τουρκία και την Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου», είπε ο Ταγίπ Ερντογάν.

«Η λύση στο Κυπριακό δεν μπορεί να βασίζεται στο ομοσπονδιακό μοντέλο που δοκιμάστηκε πολλές φορές και απέτυχε. Υπάρχουν δύο ξεχωριστά κράτη και δύο ξεχωριστοί λαοί στο νησί. Οι Τουρκοκύπριοι είναι ισότιμοι ιδιοκτήτες και δεν θα δεχθούν ποτέ να είναι μειονότητα», τόνισε ο Τούρκος πρόεδρος.

Παράλληλα κάλεσε την διεθνή κοινότητα «να τερματίσει την άδικη και απάνθρωπη απομόνωση των Τουρκοκυπρίων» και «να αναγνωρίσει την Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου και να συνάψει διπλωματικές, πολιτικές και οικονομικές σχέσεις».

Κλείνει η παρένθεση των «ήρεμων νερών»;

Το ερώτημα που προκύπτει μετά από αυτή την εξέλιξη είναι αν θα παραμείνουν ανοιχτοί οι δίαυλοι επικοινωνίας Ελλάδας – Τουρκίας, όπως έχει δηλώσει ότι επιθυμεί η Αθήνα, ή αν η στρατηγική των «ήρεμων νερών» είναι μία παρένθεση που κλείνει.

Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί το γεγονός ότι αν και δεν βρέθηκε χθες ώρα στο πρόγραμμα του Τούρκου προέδρου για να γίνει η συνάντηση δεν έγινε προσπάθεια να κλειστεί άμεσα ένα νέο ραντεβού αν όχι στην Νέα Υόρκη ενδεχομένως κάπου αλλού σε νέα ημερομηνία.

Μαρινάκης: Επειδή είδαμε πηγές από την άλλη πλευρά εμείς πάντοτε ανακοινώνουμε το πρόγραμμά μας – Η τουρκική πλευρά δεν το κάνει

Για την ματαίωση της συνάντησης ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος, Παύλος Μαρινάκης είπε στο Action24 ότι «δεδομένου ότι δεν έχει βρεθεί κάποια κοινή ώρα στο σημερινό πρόγραμμα, είναι σχεδόν βέβαιο – θεωρώ βέβαιο – ότι δεν θα πραγματοποιηθεί συνάντηση στη Νέα Υόρκη. Δεν μιλάμε για από εδώ και στο εξής».

«Η συνάντηση είχε προγραμματιστεί. Επειδή είδαμε πηγές από την άλλη πλευρά, εμείς πάντοτε ανακοινώνουμε το πλήρες πρόγραμμά μας, η τουρκική πλευρά δεν το κάνει. Αλλά ήταν δεδομένη και συμφωνημένη η συνάντηση. Προέκυψε την προηγούμενη ημέρα η έκτακτη σύνοδος Τραμπ με τις αραβικές χώρες και τα μουσουλμανικά κράτη. Η ώρα της συνόδου αυτής έγινε αργότερα γνωστή, άρα τη χθεσινή ημέρα υπήρξε μια επικοινωνία από την τουρκική πλευρά ότι θα πρέπει να αλλάξει η ώρα της συνάντησης των δύο ηγετών. Μέσα στην ημέρα δεν κατέστη δυνατό να βρεθεί κοινή ώρα γιατί ήταν πιεσμένο το πρόγραμμα του πρωθυπουργού. Εμείς θα συνεχίσουμε να ασκούμε μια ενεργητική πολιτική που στο πεδίο έχει αποτελέσματα και να επιδιώκουμε τον διάλογο» είπε χαρακτηριστικά.

«Η πολιτική μας είτε αρέσει, είτε δεν αρέσει, η πολιτική μας “ψηλώνει” την Ελλάδα» πρόσθεσε.

Το χρονικό της ματαίωσης

Όταν έγινε γνωστή η συνάντηση αραβικών και μουσουλμανικών κρατών για την επόμενη μέρα στην Γάζα η τουρκική πλευρά επικοινώνησε με την ελληνική για την αλλαγή του ραντεβού.

Τα επιτελεία των δύο ηγετών βρίσκονταν σε επαφές για να βρεθεί νέα ημερομηνία και ώρα για τη συνάντηση, στο πλαίσιο της παραμονής των δύο ηγετών στη Νέα Υόρκη για τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Σύμφωνα με ανώτατη κυβερνητική πηγή, ήταν δύσκολο να επαναπρογραμματιστεί καθώς το πρόγραμμα του Έλληνα Πρωθυπουργού ήταν ιδιαίτερα πιεστικό.

Η ίδια πηγή ρωτήθηκε από δημοσιογράφους για το περιεχόμενο τουρκικού δημοσιεύματος και συγκεκριμένα της τουρκικής Milliyet, το οποίο ανέφερε ότι «η συνάντηση του Έλληνα Πρωθυπουργού με τον Τούρκο Πρόεδρο ακυρώθηκε, καθώς η ελληνική πλευρά παραβίασε τη συμφωνία και ανακοίνωσε τη συνάντηση».

Απαντώντας, η κυβερνητική πηγή τόνισε: «Κατά την οργάνωση της συνάντησης, η δική μας πλευρά ήταν σαφής. Εμείς πάντα προαναγγέλλουμε τις συναντήσεις μας, η Τουρκία συνήθως δεν τις προαναγγέλλει. Το ραντεβού ήταν απολύτως κανονισμένο, ήταν συμφωνημένο και εμείς ανακοινώσαμε τη συνάντηση στο πλαίσιο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ».

Στη συνέχεια πρόσθεσε: «Από εκεί και πέρα, δεν ξέρω αν τελικά θα γίνει η συνάντηση. Το βλέπω πολύ δύσκολο αυτήν τη στιγμή, με βάση και το πρόγραμμα του Πρωθυπουργού, το οποίο είναι εξαιρετικά βαρύ αύριο (σ.σ. την Τετάρτη). Αλλά κι αν δεν γίνει, θα υπάρξει ευκαιρία να τα πουν οι δύο ηγέτες κάποια άλλη στιγμή. Εξάλλου, ο Πρωθυπουργός έχει ήδη συναντηθεί επτά φορές με τον Πρόεδρο Ερντογάν και πάντα εμείς επιδιώκουμε ανοιχτούς διαύλους επικοινωνίας».

Τουρκικός Τύπος: Υποβαθμίζει την ακύρωση της συνάντησης Μητσοτάκη και Ερντογάν – Το δηκτικό άρθρο γνώμης της Milliyet

Από τον τουρκικό Τύπο, πλην ελάχιστων εξαιρέσεων, απουσιάζει η είδηση της ακύρωσης της συνάντησης του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων και στις πρώτες θέσεις των ειδησεογραφικών ιστοσελίδων της Τουρκίας βρίσκεται η επικείμενη συνάντηση του Αμερικανού πρoέδρου, Ντόναλντ Τραμπ με τον Τούρκο ομόλογό του στην Ουάσινγκτον και η ομιλία του Ταγίπ Ερντογάν στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ και κυρίως οι δηλώσεις του για την Γάζα.

Εξαίρεση αποτελεί ένα άρθρο γνώμης του δημοσιογράφου Οζάι Σεντίρ στην εφημερίδα Μilliyet. Ο δημοσιογράφος υποστηρίζει ότι χθες πέρασε σχεδόν όλο το απόγευμα να απαντάει σε τηλέφωνα από Έλληνες συναδέλφους. Εξηγεί ότι δεν υπάρχει κρίση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις και τα τηλεφωνήματα αυτά του έδειξαν ότι υπάρχει κάτι μη υγιές στην ελληνική πλευρά.

Για να αιτιολογήσει την θέση του απόσπασμα από απόψεις του Δημήτρη Αβραμόπουλου σε άρθρο του τον περασμένο Αύγουστο που γράφει: «Η πρώτη είναι η εμμονή σε μια αντίληψη για το ρόλο της Τουρκίας, όπου κυριαρχεί η αίσθηση της απειλής και του φόβου. (…) Η εμμονή μας να βλέπουμε την Τουρκία αποκλειστικά ως απειλή έχει ήδη επιβαρύνει όχι μόνο τη διεθνή θέση της χώρας αλλά και την ψυχολογία των Ελλήνων πολιτών».

Ο Τούρκος δημοσιογράφος υποστηρίζει ότι στην Ελλάδα υπογραμμίζεται η είδηση ότι ο Ερντογάν θα πάει στον Λευκό Οίκο αλλά ο Μητσοτάκης δεν έχει λάβει πρόσκληση. Ο Μητσοτάκης φιλοξενήθηκε στον Λευκό Οίκο τον Μάιο του 2022, του επετράπη να μιλήσει στη Γερουσία των ΗΠΑ. Τότε, ούτε τα τουρκικά ΜΜΕ ούτε ο τουρκικός λαός είχαν εμπλακεί σε μία υστερία τύπου ‘υπάρχει πρόσκληση στην Αθήνα, αλλά όχι σε εμάς’, τονίζει ο Οζάι Σεντίρ.

Εξηγεί ότι σε εκείνη την συνάντηση η ελληνική πλευρά ζήτησε από τον Λευκό Οίκο να μην γίνει η πώληση των F-35 στην Τουρκία και επειδή η Ελλάδα επέλεξε να θίξει ένα τέτοιο θέμα χωρίς την παρουσία της Άγκυρας τα δύο επόμενα χρόνια δεν υπήρξε ελληνοτουρκικός διάλογος.

Ο ελληνικός λαός μπορεί να είναι σίγουρος ότι τα θέματα που σχετίζονται με την Αθήνα δεν είναι μεταξύ των αντικειμένων στην σακούλα του Ερντογάν όταν πάει στον Λευκό Οίκο. Έχουμε πολύ σημαντικά ζητήματα, όπως η εδαφική ακεραιότητα της Συρίας, ο ισραηλινός επεκτατισμός, τονίζει ο Οζάι Σεντίρ.

Υποστηρίζει ότι οι λόγοι που ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν έλαβε πρόσκληση για τον Λευκό Οίκο είναι δύο. Πρώτον επειδή η ελληνική πλευρά και οι Έλληνες ομογενείς στήριξαν πολύ τον Τζο Μπάιντεν στις προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ αλλά και διότι η ελληνική διπλωματία στο διάστημα 2021 – 2022 έδωσε στους Αμερικανούς περισσότερα από όσα ήθελαν από την Ελλάδα.

Είναι περίεργο να επιτρέπεις να γίνει η Ελλάδα φυλάκιο των ΗΠΑ επ’ αόριστον με μία μόνο υπογραφή και μετά να αναρωτιέσαι γιατί συμβαίνει αυτό, σχολίασε ο δημοσιογράφος.

Επιπλέον αναφέρεται και στα εξοπλιστικά και αφήνει να εννοηθεί ότι η Τουρκία έχει μία ακμάζουσα αμυντική βιομηχανία και δεν χρειάζεται τα μαχητικά F-35. Παράλληλα σημειώνει ότι η Ελλάδα θέλει να αγοράσει μεταχειρισμένες φρεγάτες από την Ιταλία προκειμένου να πείσει την Ρώμη να διαρρήξει τους δεσμούς της με την Άγκυρα. Η Τουρκία δεν σκέφτεται να βλάψει τις σχέσεις της με την Ιταλία επειδή θα πουλήσει φρεγάτες στην Ελλάδα. Κοιτάζοντας τη διπλωματία, τη ζωή και τις άλλες χώρες μέσω της Τουρκίας βλάπτει περισσότερο την Ελλάδα, τονίζει ο Τούρκος δημοσιογράφος.

Αυτό που προκαλεί ενδιαφέρον, πάντως, είναι ότι σε άλλα άρθρα του τουρκικού Τύπου αλλά και σε δημοσιεύματα της εφημερίδας Milliyet σημειώνεται ότι ο Ερντογάν θα πιέσει τον Τραμπ για την πώληση μαχητικών F-35 στην Τουρκία. Ταυτόχρονα στην Daily Sabah υπάρχει δημοσίευμα για την συνάντηση του Τούρκου προέδρου με αντιπροσωπεία της Λιβύης στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ, το οποίο δείχνει ότι ο Τούρκος πρόεδρος προωθεί ξεκάθαρα την τουρκική ατζέντα στην ανατολική Μεσόγειο.

Σύμφωνα με την Daily Sabah, ο Ερντογάν στην συνάντηση δήλωσε ότι θα η τουρκική και η λιβυκή πλευρά θα συνεχίσουν να εντείνουν τις προσπάθειες για την προστασία των δικαιωμάτων και των συμφερόντων της Τουρκίας και της Λιβύης στην ανατολική Μεσόγειο και για την ενίσχυση της διμερούς συνεργασίας.

«Η Τουρκική Δημοκρατία αποτελεί βασικό παράγοντα στην περιοχή και επιδιώκει να επεκτείνει την επιρροή της στη Λιβύη. Ο επικεφαλής των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών Ιμπραήμ Καλίν επισκέφθηκε πρόσφατα τη χώρα, ενώ η Άγκυρα προσέγγισε επίσης τον Χαλίφα Χαφτάρ που εδρεύει στα ανατολικά για περισσότερη συνεργασία, σηματοδοτώντας μια αλλαγή στην πολιτική της στη Λιβύη. Η Τουρκία επιδιώκει την έγκριση του κοινοβουλίου που εδρεύει στο Τομπρούκ, το οποίο ευθυγραμμίζεται με τον Χαφτάρ, για μια συμφωνία οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών το 2019 με την αναγνωρισμένη από τον ΟΗΕ κυβέρνηση στην Τρίπολη», σημειώνει η εφημερίδα.