Καρκίνος του στομάχου: Η συνήθεια που υπερδιπλασιάζει τον κίνδυνο, σύμφωνα με νέα μελέτη

Μια καθημερινή συνήθεια που αφορά εκατομμύρια ανθρώπους βρέθηκε στο επίκεντρο νέας επιστημονικής έρευνας για τον καρκίνο του στομάχου. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η συχνή κατανάλωση ζαχαρούχων ποτών συνδέεται με σημαντικά υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.

Τα ευρήματα προέρχονται από ανάλυση δεδομένων περισσότερων από 112.000 ανθρώπων και προσθέτουν ένα ακόμη στοιχείο στη συζήτηση για τον ρόλο της διατροφής στην υγεία του στομάχου. Ωστόσο, πρόκειται για μελέτη παρατήρησης, επομένως δεν αποδεικνύει ότι τα συγκεκριμένα ποτά προκαλούν καρκίνο.

Η συνήθεια που μπορεί να υπερδιπλασιάσει τον κίνδυνο καρκίνου στομάχου, σύμφωνα με μελέτη

Ο καρκίνος του στομάχου δεν συζητιέται όσο άλλες μορφές καρκίνου, ωστόσο απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή, καθώς κατατάσσεται ανάμεσα στις κύριες αιτίες θανάτου από καρκίνο παγκοσμίως. Οι γιατροί γνωρίζουν ήδη αρκετούς παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο, στους οποίους περιλαμβάνονται:

• Η λοίμωξη από το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού (H. pylori)
• Η κατανάλωση αλκοόλ και το κάπνισμα
• Η προχωρημένη ηλικία και το ανδρικό φύλο

Η διατροφή παίζει επίσης καθοριστικό ρόλο. Τρόφιμα όπως τα παστά ψάρια και τα καμένα/ψημένα στα κάρβουνα κρέατα έχουν συσχετιστεί με υψηλότερο κίνδυνο, ενώ τα φρούτα και τα λαχανικά φαίνεται να λειτουργούν προστατευτικά.

Η επίδραση των ζαχαρούχων ποτών στην υγεία

Τα ποτά με προσθήκη ζάχαρης έχουν μπει στο μικροσκόπιο των ερευνητών και για άλλους λόγους υγείας. Η συστηματική κατανάλωση αναψυκτικών, ενεργειακών ποτών και ζαχαρούχων χυμών έχει συνδεθεί με μια σειρά από προβλήματα υγείας, συμπεριλαμβανομένου του υψηλότερου κινδύνου για ορισμένες μορφές καρκίνου, όπως του παχέος εντέρου, του μαστού και του ήπατος.

Ωστόσο, ένα ερώτημα παρέμενε χωρίς σαφή απάντηση: Μπορούν αυτά τα ποτά να συνδέονται και με τον καρκίνο του στομάχου; Μια νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Gastro Hep Advances έθεσε ως στόχο να διερευνήσει ακριβώς αυτό το ερώτημα.

Πώς διεξήχθη η επιστημονική μελέτη

Οι ερευνητές βασίστηκαν σε δύο από τις μακροβιότερες μελέτες υγείας στις Ηνωμένες Πολιτείες: τη Nurses’ Health Study και τη Health Professionals Follow-up Study. Συνδυαστικά, αυτά τα ερευνητικά προγράμματα παρακολουθούν τις διατροφικές συνήθειες και την υγεία δεκάδων χιλιάδων Αμερικανών για δεκαετίες, αποτελώντας πολύτιμη πηγή για τον εντοπισμό τάσεων στο πέρασμα του χρόνου.

Στη συγκεκριμένη ανάλυση συμπεριλήφθηκαν 112.284 συμμετέχοντες. Οι συμμετέχοντες συμπλήρωναν αναλυτικά ερωτηματολόγια συχνότητας κατανάλωσης τροφίμων κάθε τέσσερα χρόνια, αναφέροντας πόσο συχνά κατανάλωναν συγκεκριμένα ποτά. Κάθε δύο χρόνια απαντούσαν σε ερωτήσεις σχετικά με τον τρόπο ζωής, το ιατρικό τους ιστορικό και άλλες μεταβολές στην υγεία τους.

Οι ερευνητές χώρισαν τα ποτά σε δύο βασικές ομάδες:

• Ζαχαρούχα ποτά (SSBs): Περιλάμβαναν ανθρακούχα αναψυκτικά, φρουτοποτά, λεμονάδες και αθλητικά ποτά.
• Ποτά με τεχνητά γλυκαντικά (ASBs): Περιλάμβαναν ανθρακούχα αναψυκτικά χαμηλών θερμίδων (light/zero).

Η πρόσληψη κατηγοριοποιήθηκε από λιγότερο από μία μερίδα τον μήνα έως περισσότερες από μία μερίδες την ημέρα, με τη μερίδα να ορίζεται στα 240 ml.

Όταν ένας συμμετέχων ανέφερε διάγνωση καρκίνου του στομάχου, οι ερευνητές την επιβεβαίωναν χρησιμοποιώντας ιατρικά αρχεία ή μητρώα καρκίνου όπου ήταν δυνατόν. Σημαντικό είναι ότι η ανάλυση προσαρμόστηκε λαμβάνοντας υπόψη άλλους γνωστούς παράγοντες κινδύνου — όπως την κατανάλωση κόκκινου και επεξεργασμένου κρέατος — προκειμένου να απομονωθεί ο ρόλος των ροφημάτων.

Τι έδειξε η μελέτη

Σε περισσότερα από 3,2 εκατομμύρια έτη παρακολούθησης (person-years), οι ερευνητές κατέγραψαν 278 περιστατικά καρκίνου του στομάχου. Εκείνοι που κατανάλωναν τουλάχιστον ένα ζαχαρούχο ρόφημα την ημέρα αντιμετώπιζαν σημαντικά υψηλότερο κίνδυνο να εμφανίσουν καρκίνο στομάχου σε σύγκριση με όσους κατανάλωναν τα συγκεκριμένα ροφήματα πολύ σπάνια — με τον κίνδυνο να είναι περίπου 2,45 φορές μεγαλύτερος.

Αυτό το μοτίβο παρουσιάστηκε τόσο στις γυναίκες όσο και στους άνδρες:

• Γυναίκες: Ο κίνδυνος ήταν σχεδόν τριπλάσιος.
• Άνδρες: Ο κίνδυνος ήταν σχεδόν διπλάσιος.

Ο ρόλος του ελικοβακτηριδίου του πυλωρού (H. pylori)

Οι ερευνητές εξέτασαν επίσης αν η μόλυνση από ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού (H. pylori) θα μπορούσε να εξηγήσει αυτή τη συσχέτιση, καθώς το συγκεκριμένο βακτήριο αποτελεί επιβεβαιωμένο παράγοντα κινδύνου. Ωστόσο, η μελέτη διαπίστωσε ότι η σύνδεση μεταξύ του καρκίνου του στομάχου και της κατανάλωσης ζαχαρούχων ποτών δεν σχετιζόταν με τη μόλυνση από H. pylori.

Τεχνητά γλυκαντικά και φρουκτόζη

• Ποτά με τεχνητά γλυκαντικά: Δεν συνδέθηκαν με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του στομάχου. Αυτό είναι θετικό για όσους προτιμούν τα αναψυκτικά και το τσάι χωρίς ζάχαρη.
• Φρουκτόζη: Η επιστημονική ομάδα εξέτασε τη φρουκτόζη, το κύριο γλυκαντικό αυτών των ροφημάτων. Η υψηλότερη πρόσληψη φρουκτόζης συσχετίστηκε θετικά με τον καρκίνο του στομάχου στο συνολικό δείγμα αλλά και ειδικότερα στις γυναίκες, προσθέτοντας ένα ακόμη στοιχείο στην έρευνα.

Περιορισμοί της μελέτης

Καμία μελέτη δεν μπορεί να δώσει οριστικές απαντήσεις από μόνη της και η συγκεκριμένη παρουσιάζει ορισμένους περιορισμούς:

• Είναι μελέτη παρατήρησης (Observational study): Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να εντοπίσει συσχετίσεις, αλλά δεν μπορεί να αποδείξει σχέση αιτίου και αποτελέσματος.
• Δημογραφικά στοιχεία: Οι συμμετέχοντες ήταν κυρίως λευκοί επαγγελματίες υγείας που εγγράφηκαν αρχικά στην έρευνα σε ηλικίες μεταξύ 30 και 75 ετών. Επομένως, είναι δύσκολο να γνωρίζουμε αν τα ευρήματα ισχύουν για άτομα διαφορετικού φυλετικού ή εθνικού υποβάθρου ή για νεότερους ενήλικες.
• Περιορισμένα δεδομένα H. pylori: Τα στοιχεία για το ελικοβακτηρίδιο του πυλωρού περιορίστηκαν σε ένα μικρότερο υποσύνολο του δείγματος και όχι στο σύνολο των συμμετεχόντων.
• Έλλειψη λεπτομερειών: Η μελέτη δεν περιλάμβανε ορισμένες κρίσιμες λεπτομέρειες, όπως την ακριβή ανατομική θέση των όγκων στο στομάχι και το οικογενειακό ιστορικό των συμμετεχόντων.
• Μικρός αριθμός περιστατικών: Παρόλο που συμμετείχαν περισσότερα από 100.000 άτομα, ο συνολικός αριθμός κρουσμάτων καρκίνου του στομάχου ήταν σχετικά μικρός (278 περιστατικά). Ο μικρός αριθμός περιστατικών μπορεί να καταστήσει τις εκτιμήσεις λιγότερο ακριβείς, γι’ αυτό και οι ερευνητές τονίζουν την ανάγκη για περαιτέρω μελέτες που θα επιβεβαιώσουν τα ευρήματά τους.

Πώς εφαρμόζονται αυτά τα ευρήματα στην καθημερινή ζωή

Είναι εύκολο να διαβάσει κανείς μια τέτοια μελέτη και να ανησυχήσει, όμως η πιο σωστή αντιμετώπιση είναι η ψύχραιμη προσέγγιση. Η συγκεκριμένη μελέτη δεν αποδεικνύει ότι ένα αναψυκτικό την ημέρα προκαλεί απαραίτητα καρκίνο. Υποδεικνύει, ωστόσο, μια πιθανή συσχέτιση.

Τα αναψυκτικά με ζάχαρη έχουν ήδη συνδεθεί με μια μακρά λίστα προβλημάτων υγείας. Επομένως, η μείωση της κατανάλωσής τους αποτελεί μια λογική κίνηση για τη συνολική σας ευεξία, ανεξάρτητα από το αν η συγκεκριμένη σύνδεση επιβεβαιωθεί σε μελλοντικές επιστημονικές έρευνες.

Μικρές αλλαγές για μείωση της ζάχαρης

Αν καταναλώνετε ζαχαρούχα ποτά καθημερινά, δεν χρειάζεται να αλλάξετε δραστικά τις συνήθειές σας από τη μια μέρα στην άλλη. Μια μικρή και ρεαλιστική αλλαγή είναι να αντικαταστήσετε ένα ημερήσιο αναψυκτικό με νερό, ανθακούχο νερό ή τσάι χωρίς ζάχαρη.

Ακόμη και η μετάβαση σε αναψυκτικά light (diet) μπορεί να αποτελέσει έναν απλό τρόπο για να μειώσετε την πρόσληψη προστιθέμενης ζάχαρης, περιορίζοντας ενδεχομένως τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου στο στομάχι.