Ουκρανία: Διευρύνει τους στόχους στη Ρωσία και αποδέχεται το ρίσκο για απώλειες αμάχων στη νέα στρατηγική του Κιέβου

Για το μεγαλύτερο διάστημα του πολυετούς πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, οι Ρώσοι πολίτες παρέμεναν σχετικά ανεπηρέαστοι από τις επιθέσεις του Κιέβου. Αυτό πλέον αλλάζει.

Το τελευταίο διάστημα, η Ουκρανία εντείνει τις επιθέσεις της σε βάθος εντός του ρωσικού εδάφους, στοχεύοντας υποδομές και οικονομικούς στόχους.

Η τακτική αυτή αλλαγή συνοδεύεται από μια νέα, πιο αυστηρή πραγματικότητα: την αυξημένη ανοχή των ουκρανικών αρχών στις παράπλευρες απώλειες αμάχων ως το αναγκαίο τίμημα για τη μεταφορά του πολέμου στην καρδιά του εχθρού.

Διεύρυνση των στόχων και οικονομικό πλήγμα

Από τον Ιούλιο, το Κίεβο έχει διευρύνει την εκστρατεία επιθέσεων με drones μακράς εμβέλειας πέρα από τους παραδοσιακούς στρατιωτικούς στόχους. Στο στόχαστρο έχουν μπει δυναμικά η βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου της Ρωσίας, καθώς και οι τεράστιες αποθήκες της εταιρείας Wildberries, της ρωσικής απάντησης στην Amazon.

Πρωταρχικός στόχος αυτών των χτυπημάτων είναι η πρόκληση οικονομικής ζημιάς ώστε, σύμφωνα με τα λόγια του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι, «να φέρουμε τον πόλεμο πίσω στην πατρίδα του – στη Ρωσία».

Παράλληλα, σηματοδοτούν μια άλλη σημαντική μετατόπιση: οι ουκρανικές αρχές θεωρούν πλέον όλο και περισσότερο τις απώλειες Ρώσων αμάχων ως ένα τίμημα που είναι διατεθειμένες να πληρώσουν για να μεταφέρουν τις επιχειρήσεις βαθύτερα σε εχθρικό έδαφος.

Τα στοιχεία αποτυπώνουν ξεκάθαρα τη μεταβολή αυτή.

Το 2025, οι ουκρανικές επιθέσεις εντός της Ρωσίας στοίχισαν τη ζωή σε 253 αμάχους, σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη, τα οποία σημειώνουν ότι δεν ήταν σε θέση να επαληθεύσουν ανεξάρτητα τους αριθμούς. Φέτος, μόνο κατά τον μήνα Ιούλιο, οι ρωσικές αρχές ανέφεραν ότι 79 πολίτες σκοτώθηκαν και 601 τραυματίστηκαν, σημειώνοντας κατακόρυφη αύξηση του ποσοστού των θυμάτων.

Η περίπτωση της Wildberries και η ρωσική αντίδραση

Ο Ζελένσκι υποστήριξε ότι η Wildberries αποτελεί νόμιμο στόχο, καθώς έχει «χρησιμοποιηθεί από τον επιτιθέμενο για να διασφαλιστεί η προμήθεια κυρωμένων εξαρτημάτων για την παραγωγή drones και εξοπλισμού πλοήγησης», ενώ Ρώσοι στρατιώτες συμπληρώνουν τον εξοπλισμό τους αγοράζοντας είδη από τη συγκεκριμένη πλατφόρμα.

Η Μαριάνα Μπεζούγκλα, Ουκρανή βουλευτής και μία από τις πιο έντονες επικρίτριες του Ζελένσκι και της ουκρανικής στρατιωτικής ηγεσίας, δεν απολογείται για τον αυξημένο κίνδυνο για τους αμάχους.

«Το σύστημα εφοδιασμού της Ρωσίας χρησιμοποιείται για τη διεξαγωγή του επιθετικού πολέμου κατά της Ουκρανίας. Η Ρωσία στοχεύει Ουκρανούς πολίτες όλα αυτά τα χρόνια του πολέμου», δήλωσε στο Politico.

Από την πλευρά του Κρεμλίνου, ο εκπρόσωπος της ρωσικής προεδρίας, Ντμίτρι Πεσκόφ, αρνήθηκε τις ουκρανικές κατηγορίες ότι η Wildberries διαχειρίζεται στρατιωτικές προμήθειες, παραδέχτηκε ωστόσο στους δημοσιογράφους ότι «η κατάσταση είναι πράγματι δύσκολη» για την εταιρεία.

Παράπλευρες απώλειες έναντι εσκεμμένης στοχοποίησης

Δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι η Ουκρανία στοχεύει σκόπιμα αμάχους, ακόμη και τη στιγμή που η Ρωσία συνεχίζει να πλήττει πολυκατοικίες, νοσοκομεία, σχολεία και άλλες πολιτικές υποδομές με βαλλιστικούς πυραύλους και drones.

Ωστόσο, δεν υπάρχει ούτε ένδειξη ότι ο αυξανόμενος αριθμός των αμάχων στη Ρωσία αναγκάζει το Κίεβο να επανεξετάσει τη στρατηγική του.

«Είναι πολύ σημαντικό να τονιστεί εξαρχής ότι, τυχόν απώλειες αμάχων που προκύπτουν από τις ουκρανικές επιθέσεις αποτελούν παράπλευρες απώλειες. Καμία ουκρανική επίθεση δεν έχει στοχεύσει σκόπιμα κατοικημένες περιοχές αμάχων», ανέφερε η Γιαροσλάβα Μπαρμπιέρι, ειδική για θέματα Ουκρανίας στο βρετανικό Chatham House.

«Γνωρίζουμε όμως ότι η Ρωσία στοχεύει συστηματικά τις κρίσιμες ενεργειακές υποδομές και τις γειτονιές αμάχων της Ουκρανίας με τη σκόπιμη πρόθεση να προκαλέσει θύματα μεταξύ των πολιτών. Αυτή είναι μια σημαντική βασική διαφοροποίηση που πρέπει να γίνει».

Την Παρασκευή, μια ρωσική επίθεση με drone σε πολυσύχναστο εμπορικό κέντρο στο Κρίβι Ριχ, τη γενέτειρα του Ζελένσκι, άφησε πίσω της 16 νεκρούς και πάνω από 130 τραυματίες, ανάμεσα στους οποίους και παιδιά. Η επίθεση ήταν διπλό χτύπημα – τακτική κατά την οποία πραγματοποιείται δεύτερη επίθεση στον ίδιο στόχο περίπου μισή ώρα αργότερα για να πληγούν τα συνεργεία διάσωσης.

Από την αρχή του πολέμου, Ρώσοι αξιωματούχοι αρνούνται σταθερά ότι τις δυνάμεις τους στοχεύουν σκόπιμα πολίτες, με τον Ρώσο υπουργό Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ να κατηγορεί αντίθετα την Ουκρανία ότι αναπτύσσει στρατεύματα και βαρέα όπλα κοντά σε υποδομές αμάχων.

Η Ρόζμαρι Ντι Κάρλο, αναπληρώτρια γενική γραμματέας του ΟΗΕ για Πολιτικές και Ειρηνευτικές Υποθέσεις, δήλωσε στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ τον Ιούλιο ότι η Ρωσία έχει «ένα σαφές μοτίβο» στοχοποίησης του Κιέβου και άλλων αστικών κέντρων με μεγάλους πληθυσμούς αμάχων.

Ο ΟΗΕ έχει επιβεβαιώσει ότι τουλάχιστον 16.874 Ουκρανοί πολίτες, ανάμεσά τους 820 παιδιά, έχουν σκοτωθεί από τότε που ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν εξαπέλυσε την εισβολή πλήρους κλίμακας το 2022.

Οι Ουκρανοί πιστεύουν ότι ο αριθμός είναι πιθανότατα πολύ υψηλότερος, υποστηρίζοντας ότι υπάρχουν πολλοί μη καταγεγραμμένοι θάνατοι κοντά στις γραμμές του μετώπου και στα εδάφη που κατέχουν οι ρωσικές δυνάμεις.

Ο εκνευρισμός του Κιέβου και η ανησυχία της Δύσης

Η Ντι Κάρλο εξέφρασε επίσης ανησυχίες για τις επιθέσεις της Ουκρανίας με drones: «Οποιεσδήποτε επιθέσεις εναντίον αμάχων και πολιτικών υποδομών, όπου κι αν συμβαίνουν, αποτελούν σαφή παραβίαση του διεθνούς ανθρωπιστικού δικαίου».

Πρόκειται για ένα επιχειρήμα που εξοργίζει τους Ουκρανούς αξιωματούχους, οι οποίοι εκνευρίζονται όταν ερωτώνται για τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν οι Ρώσοι πολίτες λόγω της τακτικής αλλαγής. Ακόμη και η υποβολή της ερώτησης προκαλεί κατηγορίες για αναπαραγωγή της πρоπαγάνδας της Μόσχας, αναφέρει το Politico.

«Βοηθάτε τη Ρωσία με το να πιέζετε αυτό το θέμα περί αμάχων», δήλωσε ένας βοηθός του Ζελένσκι, ο οποίος αρνήθηκε να απαντήσει όταν ρωτήθηκε αν οι Ουκρανοί διοικητές ακολουθούν διαδικασίες αξιολόγησης κινδύνου για τους αμάχους πριν από τα χτυπήματα.

Η αλλαγή τακτικής έχει σημάνει συναγερμό σε ορισμένους Ευρωπαίους αξιωματούχους, σύμφωνα με τον Άντριαν Καρατνίτσκι, ανώτερο συνεργάτη του Eurasia Center του Atlantic Council και συγγραφέα του «Battleground Ukraine», ο οποίος συναντάται τακτικά με Ευρωπαίους διπλωμάτες.

«Ήταν πάντα χαμηλού κινδύνου και φοβούνταν τη ρωσική κλιμάκωση», δήλωσε.

Η μετατόπιση αυτή, πρόσθεσε, κατέστη δυνατή χάρη στην αυξανόμενη ικανότητα της Ουκρανίας να κατασκευάζει τα δικά της drones μακράς εμβέλειας και στις περικοπές της αμερικανικής βοήθειας, οι οποίες μείωσαν την επιρροή της Ουάσινγκτον πάνω στο Κίεβο.

«Θα υπάρχουν απώλειες αμάχων, αλλά σε έναν υπαρξιακό πόλεμο δεν μπορείς να πολεμάς με το ένα χέρι δεμένο πίσω από την πλάτη. Η ικανότητα της Ουκρανίας να ανταποδίδει τα χτυπήματα είναι ένα σχετικά νέο φαινόμενο».

Όσον αφορά το πώς θα εξελιχθούν οι ουκρανικές επιθέσεις εντός της Ρωσίας και αν θα εξασθενήσουν πολιτικά τον Πούτιν, ο Τιμ Γουίλασεϊ-Γουίλσι, πρώην Βρετανός διπλωμάτης στο Royal United Services Institute (RUSI) -δεξαμενή σκέψης για την άμυνα στο Λονδίνο με στενούς δεσμούς με το ουκρανικό υπουργείο Άμυνας-, σημείωσε ότι το Κίεβο πρέπει να προσπαθήσει να ελαχιστοποιήσει τις απώλειες αμάχων.

«Υπάρχουν ορισμένοι κίνδυνοι», ανέφερε. «Όπως γνωρίζουμε από την ιστορία των πολέμων, ο βομβαρδισμός αμάχων τείνει στην πραγματικότητα να σκληραίνει την αντίσταση των ανθρώπων παρά να τη φορτίζει αρνητικά. Αρκεί να αναλογιστούμε το Blitz του Λονδίνου, αλλά και την Ουκρανία τώρα. Και δεύτερον, υπάρχει ο κίνδυνος απώλειας αυτού που παραμένει ένας εξαιρετικός βαθμός δυτικής υποστήριξης προς την Ουκρανία».

«Αλλά δεν μπορείς να διεξάγεις πόλεμο χωρίς απώλειες», κατέληξε.