Συνέντευξη στην τουρκική εφημερίδα Χουριέτ παραχώρησε ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης εν όψει της συνάντησής του με τον Τούρκο ομόλογό του Χακάν Φιντάν στο Υπουργείο Εξωτερικών. “Δεν ωφελεί η ένταση” είναι ο τίτλος της εφημερίδας και ο εσωτερικός τίτλος είναι “Οι δύο γείτονες πρέπει να ζουν ειρηνικά“.

Ανταπόκριση: Γιάννης Μανδαλίδης

“Έχουμε επιτύχει βήμα βήμα ένα επίπεδο εμπιστοσύνης, ώστε να συζητούμε με ειλικρίνεια και να προλαβαίνουμε κρίσεις“, τόνισε ο κ. Γεραπετρίτης. “Όραμά μου είναι μια γειτονιά μακράς ειρήνης και ευημερίας μεταξύ των λαών μας” πρόσθεσε.

“Πιστεύουμε στον διάλογο και την ειρηνική επίλυση των διαφορών με βάση το διεθνές δίκαιο και τον σεβασμό της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας όλων των κρατών. Μπορούμε να έχουμε μια ουσιαστική συζήτηση για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης με συντονισμένο τρόπο, με αμοιβαία εποικοδομητική κατανόηση” είπε.

“Η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ είναι η μία και μοναδική διαφορά μεταξύ της Ελλάδας και της Τουρκίας, η οποία μπορεί να αχθεί ενώπιον διεθνούς δικαιοδοσίας” σημείωσε ο κ. Γεραπετρίτης και τόνισε ότι “η εθνική κυριαρχία των κρατών δεν μπορεί να είναι αντικείμενο συζήτησης ή διεθνούς δικαιοδοσίας“.

Σε ερώτηση δημοσιογράφου “γιατί η Ελλάδα εξοπλίζεται” ο κ. Γεραπετρίτης απάντησε: “Η ευρύτερη περιοχή βρίσκεται εν μέσω δύο πολέμων και σε αυτές τις συνθήκες αποτελεί υποχρέωσή μας να μεριμνούμε για την αμυντική θωράκιση και ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος της χώρας μας. Στόχος μας είναι να μην χρειαστεί ποτέ να χρησιμοποιήσουμε τα αμυντικά μας εργαλεία, γιατί αν συμβεί αυτό, η διπλωματία μας θα έχει αποτύχει“.

Τονίζει επίσης ότι η Ελλάδα υποστηρίζει διαχρονικά την ενταξιακή προοπτική της Τουρκίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ σημείωσε ότι η βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων ήδη δημιουργεί καλύτερες συνθήκες και στο Κυπριακό.

Ολόκληρη η συνέντευξη:

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Η θετική δυναμική των διμερών σχέσεων, η Διακήρυξη των Αθηνών, η θετική ατζέντα, η προοπτική επίλυσης προβλημάτων και το μέλλον των ελληνοτουρκικών σχέσεων.

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Βρισκόμαστε περίπου 15 μήνες μετά την απόφαση που ελήφθη από τους ηγέτες των δύο κρατών να εκκινήσει, με τρόπο δομημένο, ο ελληνοτουρκικός διάλογος. Μέσα σε αυτό το διάστημα διαπιστώνεται και από τις δύο πλευρές αξιοσημείωτη βούληση ώστε να οδηγηθούν οι διμερείς μας σχέσεις σε ένα διαφορετικό μονοπάτι. Η Διακήρυξη των Αθηνών του Δεκεμβρίου 2023 αποτελεί ορόσημο της αμοιβαίας αυτής βούλησης.

Αύριο θα υποδεχθώ στην Αθήνα τον Υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας Hakan Fidan, με τον οποίο έχουμε επιτύχει, βήμα-βήμα, ένα επίπεδο εμπιστοσύνης ώστε να συζητούμε με ειλικρίνεια και να προλαμβάνουμε κρίσεις. Θα μιλήσουμε για διμερή και διεθνή θέματα και θα προετοιμάσουμε το Ανώτατο Συμβούλιο Συνεργασίας Ελλάδος-Τουρκίας στις αρχές του επόμενου έτους. Χωρίς να αγνοούμε τα ιστορικά βιώματα του παρελθόντος, οφείλουμε να χτίσουμε στέρεες γέφυρες φιλίας για το μέλλον. Όραμά μου είναι μια γειτονιά μακράς ειρήνης και ευημερίας μεταξύ των λαών μας.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Το εξοπλιστικό πρόγραμμα της Ελλάδας. Εναντίον τίνος σκοπεύει η Ελλάδα να χρησιμοποιήσει τα όπλα που έχει αγοράσει.

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Είμαστε βαθιά φιλειρηνικός λαός. Πιστεύουμε στον διάλογο και στην ειρηνική επίλυση των διαφορών, βάσει του Διεθνούς Δικαίου και του σεβασμού της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας όλων των κρατών. Την ίδια στιγμή δεν μπορούμε να αγνοήσουμε τις σύγχρονες απειλές ασφαλείας. Ζούμε σε μία περίοδο γεωπολιτικής αστάθειας και ρευστότητας που ανάλογη δεν έχει γνωρίσει ο μεταπολεμικός κόσμος. Η ευρύτερη περιοχή μας βρίσκεται εν μέσω δύο πολεμικών συγκρούσεων, στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή. Σε αυτές τις συνθήκες, αποτελεί υποχρέωσή μας να μεριμνούμε για την αμυντική θωράκιση και την ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος της χώρας μου. Στόχος μας είναι να μη χρειαστεί ποτέ να χρησιμοποιήσουμε τον αμυντικό μας εξοπλισμό, διότι τότε θα έχει αποτύχει η διπλωματία μας.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Οι σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας και η στάση της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς το κλίμα εξομάλυνσης των σχέσεων Ελλάδας-Τουρκίας.

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Η περιοχή και ο κόσμος μας δεν αντέχει άλλες εστίες εντάσεων. Ελλάδα και Τουρκία οφείλουν να ζουν ειρηνικά. Αυτό πιστεύω ακράδαντα είναι το αμοιβαίο συμφέρον μας. Δεν μένουμε στις στερεότυπες αντιλήψεις, προσπαθούμε να γεφυρώσουμε τις διαφωνίες μας και, αν αυτές δεν γεφυρώνονται, προσπαθούμε τουλάχιστον αυτές να μην προκαλούν κρίσεις. Η εναλλακτική της μόνιμης υπερέντασης, της εχθροπαθούς ρητορικής και του διαρκούς κινδύνου θερμού επεισοδίου δεν ωφελεί κανέναν. Πρωτίστως δεν ωφελεί τους δύο λαούς.

Ελλάδα και Τουρκία συνεργαζόμαστε στο πλαίσιο, διεθνών οργανισμών. Επιπλέον, η Ελλάδα υποστηρίζει διαχρονικά την ενταξιακή προοπτική της Τουρκίας προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Πιστεύω ότι η επικράτηση του καλού κλίματος, θα ωφελήσει επίσης, τις σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας. Αν και αντιλαμβάνομαι την εύλογη επιθυμία της διεθνούς κοινότητας να διατηρηθεί η ηρεμία στην περιοχή μας, οι ελληνοτουρκικές σχέσεις δεν καθορίζονται έξωθεν, ούτε ετεροπροσδιορίζονται. Μόνοι μας οφείλουμε να βρούμε τον δρόμο της ειρήνης και της ευημερίας.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή.

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Στην κρίση της Μέσης Ανατολής, η Ελλάδα τήρησε από την πρώτη στιγμή στάση αρχής. Παράλληλα επιμείναμε στην ανάγκη επίτευξης διαρκούς και βιώσιμης εκεχειρίας, στη διασφάλιση απρόσκοπτης ροής ανθρωπιστικής βοήθειας στις πληττόμενες περιοχές, στην άνευ όρων απελευθέρωση των ομήρων και στην εκπόνηση ενός συνολικού σχεδίου για την ανοικοδόμηση της Γάζας. Και, βεβαίως, αναδείξαμε την ανάγκη να δοθεί απτό όραμα για την εγκαθίδρυση παλαιστινιακού κράτους στο πλαίσιο των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών.

Η ανθρωπιστική κατάσταση στη Γάζα είναι σήμερα οδυνηρή. Η διάχυση των εχθροπραξιών στον Λίβανο και την ευρύτερη Μέση Ανατολή προκαλεί ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία. Η διεθνής έννομη τάξη, παρά τις πολύπλευρες προσπάθειες, δεν έχει, δυστυχώς, καταφέρει έως σήμερα να οδηγήσει στον τερματισμό των εχθροπραξιών και να δώσει λύση σύμφωνη με το διεθνές δίκαιο. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι είναι υποχρέωση όλων ανεξαιρέτως των κρατών να σέβονται τις αρχές του Καταστατικού Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών και τα θεμελιώδη δικαιώματα όλων των ανθρώπων. Σε αυτό εκπτώσεις δεν χωρούν.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας.

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ είναι η μία και μόνη διαφορά μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, η οποία μπορεί να αχθεί ενώπιον διεθνούς δικαιοδοσίας. Αυτή δεν είναι μόνο η δική μας θέση αλλά και η θέση του διεθνούς δικαίου της θάλασσας που επιβάλλει ότι η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας μεταξύ κρατών με αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές πραγματοποιείται κατόπιν συμφωνίας με βάση το διεθνές δίκαιο και, αν η συμφωνία δεν μπορεί να επιτευχθεί μέσα σε εύλογο χρονικό πλαίσιο, τα ενδιαφερόμενα κράτη μπορεί να προσφύγουν στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης βάσει συνυποσχετικού. Η εθνική κυριαρχία των κρατών δεν μπορεί να είναι αντικείμενο συζήτησης ή διεθνούς δικαιοδοσίας. Στο ζήτημα, όμως, της οριοθέτησης υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ μπορούμε θεωρώ να προχωρήσουμε συντεταγμένα σε μία ουσιαστική συζήτηση με αμοιβαία εποικοδομητικό πνεύμα. Και με τη βαθιά πεποίθηση ότι η οριστική επίλυση του ζητήματος αυτού θα ήταν καθοριστική για την αναβάθμιση των σχέσεων μεταξύ των δύο χωρών σε όλα τα επίπεδα και για την αποφυγή δυνητικών εντάσεων. Έχω πλήρη συναίσθηση της δυσκολίας του εγχειρήματος, αλλά είναι χρέος να προσπαθήσουμε. Και, πάντως, οφείλουμε να διατηρήσουμε την καλή συνεργασία και τους ωφέλιμους διαύλους επικοινωνίας.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Τα θαλάσσια πάρκα και ο θαλάσσιος χωροταξικός σχεδιασμός στο Αιγαίο. Η τουρκική κοινή γνώμη πιστεύει ότι οι πρωτοβουλίες για την προστασία του περιβάλλοντος χρησιμοποιούνται για τη μεταβολή του status quo στο Αιγαίο.

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Θα μου επιτρέψετε να επισημάνω ότι, κατά τη γνώμη μου, η αντίδραση που έχει προκληθεί στη σχετική συζήτηση είναι δυσανάλογη. Η ελληνική πλευρά είναι, όπως πάντοτε, σαφής και ειλικρινής και δεν έχει καμία απολύτως επιδίωξη παραπλάνησης. Τα δύο θαλάσσια πάρκα σε Αιγαίο και Ιόνιο Πέλαγος, τα όρια των οποίων καθορίζονται με αυστηρά περιβαλλοντικά κριτήρια, δεν θίγουν δικαιώματα άλλων. Αυτές οι πρωτοβουλίες θα πρέπει να ενώνουν τους λαούς μας, πόσω μάλλον όταν και οι δύο αντιμετωπίζουμε τις ίδιες προκλήσεις. Για δε τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό στο Αιγαίο, αυτό συνιστά υποχρέωση που απορρέει από το δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, το οποίο εξάλλου οφείλει και η Τουρκία να λαμβάνει υπ’ όψιν στην ευρωπαϊκή της διαδρομή.

ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟΣ: Οι εξελίξεις στο Κυπριακό Ζήτημα.

Γ. ΓΕΡΑΠΕΤΡΙΤΗΣ: Η βελτίωση των ελληνοτουρκικών σχέσεων ήδη δημιουργεί καλύτερες συνθήκες για το Κυπριακό. Με τον Τούρκο Υπουργό Εξωτερικών θεωρώ συμπίπτουμε στην άποψη ότι κανένα πρόβλημα δεν μπορεί να επιλυθεί χωρίς διαβουλευτική στάση και παραγωγική σκέψη. Η άτυπη συνάντηση μεταξύ του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας και του τουρκοκύπριου ηγέτη, υπό την αιγίδα του Γενικού Γραμματέα του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών, συνιστά ένα πρώτο βήμα μιας αναγκαίας επανεκκίνησης των συζητήσεων. Εμείς παραμένουμε στη διάθεση του Γενικού Γραμματέα για να συμβάλλουμε στον διάλογο για μια δίκαιη, βιώσιμη και λειτουργική λύση του Κυπριακού, στο πλαίσιο των σχετικών αποφάσεων του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών. Σε έναν κόσμο γεμάτο διχασμούς, μια ενωμένη ευρωπαϊκή Κύπρος, πέρα από τις συνθήκες ευημερίας που θα δημιουργούσε για τους πολίτες της, θα αποτελούσε ένα εξαιρετικά ισχυρό οικουμενικό σύμβολο.