Υπάρχουν ταξίδια από τα οποία επιστρέφεις πιο κουρασμένος απ’ ότι ήσουν όταν έφυγες, αλλά ταυτόχρονα διαφορετικός. Περπάτησες πολύ, γέμισες το πρόγραμμά σου με δραστηριότητες και μετακινήσεις, κοιμήθηκες λιγότερο, έσπασες το ρεκόρ βημάτων στο έξυπνο ρολόι σου. Κι όμως, την ίδια στιγμή, γύρισες στην βάση σου πιο χαρούμενος, γεμάτος ενέργεια, πιο ήρεμος και σίγουρα πιο διαυγής. Κάτι μέσα σου έχει αλλάξει. Κι αυτό, το κατά τα άλλα αντιφατικό, συναίσθημα δεν είναι τυχαίο.
Είναι η απόδειξη ότι τα ταξίδια δεν αποτελούν ένα απλό διάλειμμα από την καθημερινότητά σου, αλλά ως μια εμπειρία που επηρεάζει τον τρόπο που σκέφτεσαι, αισθάνεσαι και αντιλαμβάνεσαι τον εαυτό σου και τους γύρω σου. Ακόμη κι όταν δεν είναι ξεκούραστο, μπορεί να αποδειχθεί βαθιά ωφέλιμο.
Η σύγχρονη κόπωση δεν είναι σωματική
Η καθημερινότητα δημιουργεί επαναλήψεις: ίδιες διαδρομές, ίδιες ώρες, ίδιες μικρές αποφάσεις που επαναλαμβάνονται μηχανικά. Αυτή η σταθερότητα προσφέρει, από την μία πλευρά, ασφάλεια, αλλά συχνά περιορίζει τη σκέψη.
Η κούραση δεν προέρχεται μόνο από την έλλειψη ύπνου ή της φυσικής ανάπαυσης. Προέρχεται κυρίως από την επανάληψη και τη συνεχή εγρήγορση: αδιάκοπες ειδοποιήσεις στο κινητό ή τον υπολογιστή, εκκρεμότητες και προθεσμίες. Οι ψυχολόγοι αναφέρονται συχνά σε αυτό το φαινόμενο ως γνωστική υπερφόρτωση (cognitive fatigue) μια κατάσταση όπου ο εγκέφαλος δεν ξεκουράζεται ποτέ πραγματικά, ακόμη κι όταν το σώμα σταματά να κινείται. Αυτή η συνεχής νοητική ένταση συνδέεται άμεσα με αυξημένο άγχος και μειωμένη αίσθηση ευεξίας. Και εδώ ακριβώς παρεμβαίνει το ταξίδι.
Η αλλαγή περιβάλλοντος ως ψυχική επανεκκίνηση
Η απομάκρυνση από το οικείο περιβάλλον λειτουργεί σαν ένα είδος επανεκκίνησης για τον εγκέφαλο. Όταν βρίσκεσαι σε ένα νέο μέρος, ακόμη και απλές δραστηριότητες απαιτούν την προσοχή σου: να βρεις τον δρόμο σου, να προσανατολιστείς, να παρατηρήσεις.
H έκθεση σε νέα περιβάλλοντα λόγω ταξιδιών αναψυχής ενισχύει τη γνωστική ευελιξία και την ικανότητα προσαρμογής. Με απλά λόγια, ο εγκέφαλος «ξυπνά» με έναν διαφορετικό τρόπο. Δεν ανακυκλώνει τις ίδιες σκέψεις, αλλά ασχολείται με το παρόν, το οποίο και διαφέρει πολύ από τις συνηθισμένες εμπειρίες.
Δεν ξεκουράζεσαι λιγότερο. Ξεκουράζεσαι διαφορετικά.
Το ταξίδι σπάνια προσφέρει παθητική ξεκούραση. Προσφέρει όμως ενεργή αποφόρτιση. Περπατάς, παρατηρείς, κινείσαι, εκτίθεσαι σε νέα ερεθίσματα. Το σώμα κουράζεται, αλλά το μυαλό σταματά να επεξεργάζεται τα ίδια προβλήματα. Στο τέλος της ημέρας δεν νιώθεις άδειος, αλλά γεμάτος εμπειρίες. Και αυτός ο κορεσμός, όσο παράδοξο κι αν ακούγεται, μπορεί να λειτουργήσει θεραπευτικά για το άγχος. Σύμφωνα με έρευνες, μάλιστα, η αλλαγή ρουτίνας, ακόμη και για λίγες ημέρες, μπορεί να βελτιώσει τη διάθεση και την αίσθηση προσωπικής ευεξίας για εβδομάδες μετά την επιστροφή.
Όταν αλλάζει ο ρόλος σου, μειώνεται η πίεση
Καθημερινά οι περισσότεροι λειτουργούν μέσα στο πλαίσιο συγκεκριμένων ρόλων: επαγγελματικών, κοινωνικών, οικογενειακών. Οι ρόλοι αυτοί συνοδεύονται από προσδοκίες, προθεσμίες και υποχρεώσεις.
Στο ταξίδι, μικρά προβλήματα της καθημερινότητας χάνουν προσωρινά το βάρος τους. Όχι επειδή εξαφανίζονται, αλλά επειδή παύουν να είναι το μοναδικό σου σημείο αναφοράς. Δεν χρειάζεται να είσαι παραγωγικός, άμεσα διαθέσιμος ή αποτελεσματικός. Ακόμη κι αν έχεις πρόγραμμα, οι απαιτήσεις είναι μικρότερες. Αυτή η προσωρινή αποδέσμευση έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τα επίπεδα κορτιζόλης, της ορμόνης του στρες, και συμβάλλει στην ψυχική ισορροπία.
Το ταξίδι σε φέρνει σε επαφή με άλλους ρυθμούς ζωής και άλλες συνήθειες. Και αυτή η σύγκριση, ακόμη κι αν δεν γίνεται συνειδητά, ανοίγει χώρο για σκέψη. Για επαναξιολόγηση. Για μια πιο ήπια ματιά προς τον εαυτό σου.
Η σημασία των μικρών αποφάσεων
Ένα από τα πιο υποτιμημένα στοιχεία του ταξιδιού είναι η ποιότητα των αποφάσεων που παίρνεις. Στην καθημερινότητα, κάθε απόφαση κουβαλά και αντίστοιχες συνέπειες. Στο ταξίδι, πολλές αποφάσεις είναι αναστρέψιμες και σίγουρα δεν θα επηρεάσουν τη ζωή σου μακροπρόθεσμα.
Θα καθίσεις λίγο ακόμη στο καφέ που επέλεξες ή θα φύγεις για να περιηγηθείς σε εκείνον τον δρόμο που σου τράβηξε την προσοχή; Θα δοκιμάσεις κάποιο άγνωστο αλλά παραδοσιακό φαγητό ή θα επιλέξεις για πολλοστή φορά εκείνο το σνακ που απήλαυσες την πρώτη στιγμή που βρέθηκες στον προορισμό σου; Αυτές οι επιλογές έχουν μικρό ρίσκο αλλά μεγάλο ψυχολογικό όφελος.
Η αίσθηση ότι έχεις έλεγχο, χωρίς άγχος, ενισχύει την αυτονομία, έναν από τους βασικούς πυλώνες της ψυχικής ευεξίας, σύμφωνα με τη θεωρία της αυτοπροσδιοριζόμενης παρακίνησης (self-determined motivation), η οποία αναφέρεται στην εσωτερική ορμή ενός ατόμου να δρα βάσει των δικών του επιθυμιών, ενδιαφερόντων και ικανοτήτων, ανεξάρτητα από εξωτερικές πιέσεις.
Όταν η οργάνωση σε στηρίζει χωρίς να σε βαραίνει
Για να λειτουργήσει το ταξίδι ως υποστηρικτική εμπειρία και όχι ως πρόσθετη πηγή άγχους, χρειάζεται μια βασική ισορροπία: ούτε πλήρης έλλειψη οργάνωσης, ούτε υπερβολικός έλεγχος.
Όταν έχεις φροντίσει τα μικρά πρακτικά ζητήματα, όπως οι μετακινήσεις, οι πληρωμές, οι καθημερινές συναλλαγές, μπορείς να αφήσεις χώρο για το απρόβλεπτο. Να κινηθείς πιο χαλαρά. Να μην αναλώνεσαι σε λεπτομέρειες που αποσπούν την προσοχή από αυτό που πραγματικά ζεις. Και αυτή η ηρεμία είναι κομμάτι της ψυχικής ωφέλειας του ταξιδιού.
Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται η Travellers Prepaid, μια άυλη προπληρωμένη κάρτα από την Eurobank, η οποία εκδίδεται άμεσα και δωρεάν μέσω του Eurobank Mobile App, προστίθεται στο ψηφιακό πορτοφόλι και χρησιμοποιείται αμέσως μετά την έκδοσή της, για συναλλαγές σε ξένο νόμισμα με 0% προμήθειες μετατροπής συναλλάγματος, ακόμη και τα Σαββατοκύριακα. Χωρίς αναμονή ή φυσική κάρτα, και με δωρεάν όλες τις φορτίσεις, αφαιρεί μια κατηγορία μικρών αποφάσεων από την καθημερινότητα του ταξιδιού. Kαι αυτή την περίοδο, με 10€ δώρο στην κάρτα σου με την απόκτηση κάθε νέας Travellers Prepaid από 5/2 έως 5/3, λειτουργεί και ως μια μικρή αλλά πρακτική ενίσχυση της εμπειρίας από την πρώτη κιόλας μέρα.
Το ταξίδι ως ψυχική μετακίνηση
Τα ταξίδια δεν μας κάνουν καλό επειδή «ξεφεύγουμε». Μας κάνουν καλό επειδή μετακινούμαστε, πέρα από πρακτικά, νοητικά και συναισθηματικά. Αλλάζουμε πλαίσιο, ρυθμό, προοπτική. Και αυτή η αλλαγή, ακόμη κι αν συνοδεύεται από κούραση, αφήνει χώρο για κάτι πολύτιμο: διαύγεια.
Ίσως τελικά αυτό να είναι το πραγματικό όφελος του ταξιδιού. Όχι η ξεκούραση, αλλά η επανασύνδεση με τον εαυτό μας, σε ένα περιβάλλον που μας επιτρέπει, έστω για λίγο, να σκεφτόμαστε λιγότερο και να νιώθουμε περισσότερο.
