Την ανάγκη στήριξης της ελληνικής περιφέρειας και δημιουργίας συνθηκών ώστε οι νέοι να μπορούν να ζουν, να εργάζονται και να δημιουργούν στον τόπο τους ανέδειξαν οι ομιλητές της δεύτερης ενότητας με τίτλο «Η περιφερειακή διάσταση της δημογραφικής ανάκαμψης», στο πλαίσιο του 5ου ετήσιου συνεδρίου «Δημογραφικό 2026».
Της Κωνσταντίνας Χελιδώνη
Στο πάνελ συμμετείχαν εκπρόσωποι της κυβέρνησης, του ιδιωτικού τομέα, της επιστημονικής κοινότητας, αλλά και άνθρωποι που βιώνουν καθημερινά τις προκλήσεις της περιφέρειας και επιχειρούν μέσα από τοπικές πρωτοβουλίες να αναστρέψουν την πληθυσμιακή συρρίκνωση σε ακριτικές και ορεινές περιοχές της χώρας.
Η συζήτηση επικεντρώθηκε τόσο στον σχεδιασμό πολιτικών για την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος όσο και στις πραγματικές ανάγκες των τοπικών κοινωνιών, με έμφαση στην εργασία, τη στέγαση, την υπογεννητικότητα, την πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας και την ανάγκη δημιουργίας ευκαιριών για νέες οικογένειες στην ελληνική περιφέρεια.
Το πάνελ συντόνισε ο δημοσιογράφος, Φοίβος Καρζής, ενώ το ετήσιο συνέδριο διοργανώνεται από τη Next is Now και τη Dome Consulting, με την υποστήριξη του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, της Περιφέρειας Αττικής, του Περιφερειακού Ταμείου Ανάπτυξης Αττικής και της Περιφέρειας Νοτίου Αιγαίου.
«Το ζητούμενο δεν είναι μόνο η οικονομική ανάπτυξη, αλλά η δίκαιη κατανομή της σε όλη τη χώρα»
Στην ανάγκη ενίσχυσης της ελληνικής περιφέρειας και δημιουργίας συνθηκών ώστε οι πολίτες να μπορούν να παραμένουν και να δημιουργούν στον τόπο τους, στάθηκε ο Υφυπουργός παρά τω Πρωθυπουργώ, Θανάσης Κοντογεώργης, υπογραμμίζοντας ότι το βασικό διακύβευμα δεν είναι μόνο η ανάπτυξη, αλλά η ισόρροπη κατανομή της σε ολόκληρη τη χώρα. «Θέλουμε το μέρισμα της ανάπτυξης να κατανέμεται δικαιότερα στην ελληνική επικράτεια, γιατί θέλουμε να προασπίσουμε το θεμελιώδες δικαίωμα κάποιου να μείνει εκεί όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε, να δημιουργήσει οικογένεια και να μπορεί να εργαστεί πάνω στο αντικείμενο που τον ενδιαφέρει», ανέφερε χαρακτηριστικά αναλύοντας τις σκέψεις και την στόχευση πίσω από την εθνική στρατηγική της κυβέρνησης.
Όπως σημείωσε, τα δύο κυρίαρχα ζητήματα που αναδεικνύονται πλέον σε κάθε συζήτηση με τις τοπικές κοινωνίες είναι το δημογραφικό και η κλιματική κρίση, ενώ τόνισε ότι η χάραξη πολιτικής δεν μπορεί να γίνει απομακρυσμένα από την Αθήνα, χωρίς γνώση των ιδιαίτερων αναγκών κάθε περιοχής, επισημαίνοντας ότι βρίσκονται συχνά στην ελληνική επικράτεια. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι βρίσκεται σε εξέλιξη διαδικασία καταγραφής αναγκών σε κάθε νομό και περιφερειακή ενότητα της χώρας, με στόχο -όπως είπε- να διαμορφωθεί η εθνική στρατηγική.
Ο υφυπουργός παρά των Πρωθυπουργώ αναφέρθηκε ακόμη στις πολιτικές για την τρίτη ηλικία, ενώ ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη λειτουργία της Ειδικής Γραμματείας για τις ορεινές περιοχές στο γραφείο του πρωθυπουργού.
Επιπλέον, προανήγγειλε τη δημιουργία μια ολοκληρωμένης πύλης πληροφόρησης, με στόχο να στηρίξει όσους βρίσκονται μπροστά σε μια τόσο κρίσιμη επιλογής ζωής όπως είναι η αλλαγή τόπου κατοικίας. «Πριν λάβει κάποιος την τελική απόφαση, θα έχει τη δυνατότητα να εισέρχεται σε ψηφιακή εφαρμογή και να αποκτά πλήρη εικόνα για τον τόπο που θα επιλέξει να μείνει. Η πλατφόρμα θα ονομάζεται “apokentrosi.gov”, μέσω της οποίας θα συγκεντρώνονται πληροφορίες, κίνητρα και δίκτυα υποστήριξης για όσους επιθυμούν να μετακινηθούν και να δραστηριοποιηθούν στην περιφέρεια. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στον Έβρο, τον οποίο χαρακτήρισε περιοχή προτεραιότητας, δίνοντας έμφαση στην αξιοποίηση αδρανών γαίων, στους αναδασμούς για τη στήριξη νεών αγροτών, αλλά και στη διαχείριση των υδάτινων πόρων, ώστε να ενισχυθεί ο πρωτογενής τομεάς και οι συστηματικές καλλιέργειες. «Το μέλλον θα είναι δημογραφικό, νερό και αγροδιατροφή», σημείωσε χαρακτηριστικά ο Θ. Κοντογεώργης.
Υπογονιμότητα και πρόσβαση στις θεραπείες στην ελληνική περιφέρεια
Στη μεγάλη έρευνα για την υπογεννητικότητα και την υπογονιμότητα που βρίσκεται σε εξέλιξη με πρωτοβουλία της Eurobank και του οργανισμού Be-Live αναφέρθηκε ο MD, MsC, PhD, Μαιευτήρας-Γυναικολόγος Αναπαραγωγής, Πρόεδρος Μονάδας «ΥΓΕΙΑ IVF Εμβρυογένεσις», Μέλος του ΔΣ Νοσοκομείου ΥΓΕΙΑ, Συνιδρυτής του μη κερδοσκοπικού Σωματείου Be-Live, Βασίλειος Κελλάρης.
Παρουσιάζοντας ορισμένα πρώτα highlights της έρευνας, ανέφερε ότι οι περισσότερες γυναίκες που απευθύνονται σε δομές υποβοηθούμενης αναπαραγωγής είναι ηλικίας 42 ετών και άνω, ενώ περισσότερο από το 63% των ζευγαριών δεν αξιοποιεί τον ασφαλιστικό του φορέα λόγω των μεγάλων καθυστερήσεων στις πληρωμές αλλά και της χαμηλής επιδότησης. «Αναγκάζονται να πληρώνουν από την τσέπη τους», σημείωσε χαρακτηριστικά ο ίδιος. Όπως πρόσθεσε, πάνω από το 60% των συγκεκριμένων πολιτών δηλώνει ότι επιθυμεί δύο παιδιά, ενώ περισσότερο από το 20% τρία παιδιά.
Ο Β. Κελλάρης αναφέρθηκε και στη δράση του Be-Live, επισημαίνοντας ότι μέσα από το πρόγραμμα έχουν ήδη γεννηθεί 85 παιδιά, αρκετά εκ των οποίων στην ελληνική περιφέρεια. «Όταν ξεκινήσαμε το πρόγραμμα αντιμετωπίζαμε πολλές δυσκολίες και ελλείψεις στον τομέα της ενημέρωσης. Σήμερα, μετά από πέντε χρόνια, βλέπουμε ότι η κατάσταση είναι καλύτερη, αλλά υπάρχει ακόμη πολύ δουλειά να γίνει», ανέφερε.
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε και στη σταδιακή αλλαγή στάσης των τοπικών κοινωνιών απέναντι στην εξωσωματική γονιμοποίηση, ακόμη και στις πιο απομακρυσμένες περιοχές της χώρας «Στην αρχή υπήρχε δυσκολία να συμμετέχουν οι άνθρωποι σε τέτοιες εκδηλώσεις ενημέρωσης, λόγω του φόβου του στιγματισμού. Όσο περνούν όμως τα χρόνια αυτό αλλάζει. Η εξωσωματική και οι θεραπείες αυτές παύουν να είναι ταμπού. Είναι ένα πολύτιμο εργαλείο στα χέρια μας», υπογράμμισε ο κ. Κελλάρης.
Στήριξη της περιφέρειας και της οικογένειας
Στον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει ο ιδιωτικός τομέας στην αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος και στη στήριξη της ελληνικής περιφέρειας αναφέρθηκε η Talent Management & Acquisition Manager του Motor Oil Group, Ελένη Γκιρτζιμάνη, υπογραμμίζοντας ότι οι μεγάλες επιχειρήσεις μπορούν να λειτουργήσουν ως «πολλαπλασιαστές κοινωνικής πολιτικής».
Όπως ανέφερε, ο όμιλος Motor Oil διαθέτει ισχυρό αποτύπωμα στην ελληνική οικονομία, με παρουσία σε περιοχές όπως η Κόρινθος, οι Άγιοι Θεόδωροι, ο Βόλος και η Κρήτη, απασχολώντας σε όλη την Ελλάδα περίπου 4.000 εργαζόμενους και 1.500 επιχειρήσεις.
Η ίδια έδωσε έμφαση στη δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας και στις πολιτικές που «τρέχει» ο όμιλος για την στήριξη της οικογένειας και της περιφερειακής ανάπτυξης, σημειώνοντας ότι ο όμιλος επιδοτεί και το δεύτερο, και τρίτο και τέταρτο παιδί, με ενισχύσεις που φτάνουν έως τις 20.000 ευρώ. Παράλληλα, αναφέρθηκε σε στις δράσεις εταιρικής κοινωνικής ευθύνης του ομίλου, όπως η ανακαίνιση περισσότερων από 240 σχολικών μονάδων, η ενίσχυση νοσοκομείων και η δημιουργία βρεφονηπιακού σταθμούς στους Αγίους Θεοδώρους για τη στήριξη των εργαζομένων του.
Από ένα σχολείο με τρεις μαθητές σε μια κοινότητα που ξαναζωντανεύει
Την εμπειρία της από τη Φουρνά Ευρυτανίας και την προσπάθεια αναζωογόνησης ενός χωριού που βρισκόταν αντιμέτωπο με την εγκατάλειψη περιέγραψε η Δασκάλα, Πρόεδρος «Νέα Ζωή στο Χωριό» στη Φουρνά Ευρυτανίας, Παναγιώτα Διαμαντή «Όταν πήγα στη Φουρνά αντίκρισα ένα σχολείο με τρεις μαθητές. Είχε ξεκινήσει η αρχή του τέλους», ανέφερε χαρακτηριστικά, εξηγώντας πως μέσα από τη συνεργασία με τον πατέρα Κωνσταντίνο αναζητήθηκαν κίνητρα για να εγκατασταθούν νέες οικογένειες στην περιοχή.
Όπως είπε, η πρωτοβουλία «Νέα Ζωή στο Χωριό» προκάλεσε τεράστιο ενδιαφέρον από τις πρώτες κιόλας ημέρες, με περισσότερα από 1.000 τηλεφωνήματα μέσα σε ένα 24ωρο από ανθρώπους που ήθελαν είτε να μετακομίσουν είτε να στηρίξουν την προσπάθεια. Σε διάστημα ενάμιση έτους εγκαταστάθηκαν έξι οικογένειες στη Φουρνά, τα παιδιά αυξήθηκαν από πέντε σε 18, άνοιξαν δύο νέα καταστήματα, πραγματοποιήθηκε νέα επένδυση στην περιοχή, ενώ διασώθηκαν και υφιστάμενες επιχειρήσεις που κινδύνευαν να κλείσουν. Η ίδια σημείωσε ότι η δράση επεκτείνεται πλέον και σε άλλες περιοχές, όπως η Ζίτσα Ιωαννίνων αλλά και ο Έβρος με την υποστήριξη της Eurobank. Παράλληλα, η κ. Διαμαντή τόνισε ότι «λείπει το ανθρώπινο πρόσωπο» από πολλές δημόσιες παρεμβάσεις για το δημογραφικό.
«Πρέπει να βρούμε τρόπους ώστε οι νέοι να μένουν στον τόπο τους»
Τη δική της εμπειρία από την επιλογή να επιστρέψει και να δραστηριοποιηθεί επαγγελματικά στον Έβρο μοιράστηκε η Ιδρύτρια της σχολής εκπαιδευτικής ρομποτικής Robot Galaxy, Μαρία Μπαχτσεβανίδου, περιγράφοντας πώς δημιούργησε μια σχολή εκπαιδευτικής ρομποτικής στην περιοχή. Όπως ανέφερε, μετά την ολοκλήρωση των σπουδών της ως τεχνολόγος τροφίμων επέστρεψε στη γενέτειρά της και αρχικά εργάστηκε στον ιδιωτικό τομέα. Ωστόσο, μια προσωπική στιγμή με τον γιο της στάθηκε η αφορμή για να στραφεί στη ρομποτική και να δημιουργήσει το δικό της εργαστήριο στον Έβρο.
«Δεν έμεινα στον τόπο μου μόνο ως προσωπική επιλογή, αλλά ως μια συνειδητή απόφαση», σημείωσε χαρακτηριστικά. Αναφερόμενη στις ανάγκες της περιοχής, υπογράμμισε ότι απαιτούνται περισσότερες ευκαιρίες για νέους πτυχιούχους και νέες οικογένειες, ώστε να μπορούν να παραμένουν και να δημιουργούν στον τόπο τους. «Δεν βλέπω να εκμεταλλευόμαστε το γεωγραφικό πλεονέκτημα του τόπου μας», τόνισε η ίδια.
Το συνέδριο, που μεταδίδεται ζωντανά μέσω του dimografiko.gr, του enikos.gr και του real.gr, με αποσπάσματα να φιλοξενούνται και από τον realfm 97,8, επικεντρώνεται στις πολυεπίπεδες επιπτώσεις της δημογραφικής κρίσης και στην ανάγκη διαμόρφωσης μιας εθνικής στρατηγικής με τη συμμετοχή πολιτείας, επιστημονικής κοινότητας, αυτοδιοίκησης, επιχειρήσεων και κοινωνίας.
Πλατινένιος χορηγός το συνεδρίου είναι η Eurobank. Χρυσοί χορηγοί: ΔΕΗ, QUALCO GROUP. Ασημένιοι χορηγοί: osmos, eren ΕΛΛΑΣ, COSMOTE –T-, ΟΜΙΛΟΣ ΔΕΠΑ ΕΜΠΟΡΙΑΣ Μ.Α.Ε. Χορηγοί: ΔΕΛΤΑ, ΠΑΠΑΣΤΡΑΤΟΣ, ΜOTOR OIL, Hellenic Healthcare Group, FERRING ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΑ, ΜΟΥΣΤΑΚΑΣ, ΕΥΔΑΠ.
