Κάθε χρόνο, στις 20 Μαΐου, τιμάται η Παγκόσμια Ημέρα Κλινικών Μελετών, μια ημέρα αφιερωμένη στην επιστημονική πρόοδο, την καινοτομία και βέβαια σε όλους τους ανθρώπους που συνέβαλαν και συμβάλλουν στην ανάπτυξη των κλινικών μελετών και την πρόσβαση στην καινοτομία σε παγκόσμιο επίπεδο. Η ημερομηνία αυτή συνδέεται με την πρώτη καταγεγραμμένη κλινική μελέτη στην ιστορία, που πραγματοποιήθηκε το 1747 από τον Σκωτσέζο γιατρό James Lind για την αντιμετώπιση του σκορβούτου.
Σήμερα, οι κλινικές μελέτες αποτελούν τη βάση πάνω στην οποία αναπτύσσονται νέες θεραπείες, φάρμακα και ιατρικές πρακτικές που σώζουν και βελτιώνουν ζωές. Πίσω από κάθε καινοτόμο θεραπεία που φτάνει στα χέρια των ασθενών, βρίσκεται μια μακρά διαδικασία επιστημονικής έρευνας και αξιολόγησης.
Διεξάγονται με αυστηρά επιστημονικά και ηθικά κριτήρια, υπό την εποπτεία ειδικών επιστημόνων και αρμόδιων αρχών.
Οι κλινικές μελέτες δεν είναι απλώς ένα επιστημονικό βήμα. Είναι το μονοπάτι που συνδέει την έρευνα με την ελπίδα. Αποτελούν κινητήριο μοχλό για την ιατρική πρόοδο, την εθνική οικονομία και –πάνω απ’ όλα– για την πρόσβαση των ασθενών σε καινοτόμες, ασφαλείς και αποτελεσματικές θεραπείες.
Συνδέουν την επιστημονική πρόοδο με την πραγματική φροντίδα, διαμορφώνουν τις θεραπευτικές επιλογές του αύριο και αποτελούν έναν από τους βασικούς μηχανισμούς μέσω των οποίων η καινοτομία φτάνει στους ασθενείς.
Έτσι μπορούμε να πούμε ότι για τους ασθενείς, οι κλινικές μελέτες ανοίγουν την πόρτα στο μέλλον. Προσφέρουν άμεση και δωρεάν πρόσβαση σε νέες θεραπείες, σε ιατρική παρακολούθηση υψηλού επιπέδου, χωρίς κόστος για τον ασθενή και σε φροντίδα μέσα σε εξειδικευμένα κέντρα. Παράλληλα, κάθε συμμετοχή αποτελεί επένδυση στην επιστήμη και στους ασθενείς του αύριο, συμβάλλοντας στη βελτίωση της φροντίδας για ολόκληρες ομάδες πληθυσμού.
Παρά τα οφέλη, η έλλειψη ενημέρωσης και εμπιστοσύνης εξακολουθεί να λειτουργεί ανασταλτικά και η συμμετοχή των ασθενών δεν είναι δεδομένη. Συχνά επηρεάζεται από έλλειμμα ενημέρωσης, από προκαταλήψεις και από επιφυλακτικότητα απέναντι στη διαδικασία. Πολλοί ασθενείς δεν γνωρίζουν τι είναι μια κλινική μελέτη, ποια είναι τα δικαιώματά τους ή τι συνεπάγεται η συμμετοχή τους. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να περιορίζεται η συμμετοχή και, κατ’ επέκταση, η δυνατότητα ανάπτυξης μελετών στη χώρα.
Ακριβώς για αυτόν τον λόγο, η Ένωση Ασθενών Ελλάδας επενδύει συστηματικά στην ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση γύρω από την αξία των κλινικών μελετών. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η «Συμμαχία για την Προώθηση της Αξίας των Κλινικών Μελετών», μια κοινή πρωτοβουλία της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας, της HACRO και της Ιατρικής Εταιρείας Αθηνών, υπό την αιγίδα του ΕΟΦ και του Υπουργείου Υγείας.
Η Συμμαχία έχει έναν σαφή προσανατολισμό: την ενημέρωση, την κατανόηση και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης γύρω από τις κλινικές μελέτες. Μέσα από δράσεις ευαισθητοποίησης και εκπαίδευσης, επιδιώκει να απαντήσει σε βασικά ερωτήματα των πολιτών και να ενισχύσει τη δυνατότητα των ασθενών να λαμβάνουν τεκμηριωμένες ατομικές αποφάσεις σχετικά με τη συμμετοχή τους.
Μέσα από την επικείμενη καμπάνια ενημέρωσης, που θα ξεκινήσει στις 20/5 στόχος μας είναι να απαντήσουμε με σαφήνεια σε βασικά ερωτήματα όπως είναι τι είναι μια κλινική μελέτη ποια είναι τα δικαιώματα του ασθενή καθώς και ποια είναι τα πραγματικά οφέλη από την συμμετοχή του.
Και κυρίως, να μεταφέρουμε ένα απλό αλλά ουσιαστικό μήνυμα: Ότι η συμμετοχή σε μια κλινική μελέτη είναι μια ενημερωμένη επιλογή, που βασίζεται στη γνώση, στη διαφάνεια και στην εμπιστοσύνη.
Η εμπιστοσύνη και η ενημέρωση αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την ανάπτυξη των κλινικών μελετών. Χωρίς ενημερωμένους ασθενείς και χωρίς ένα περιβάλλον διαφάνειας, η συμμετοχή παραμένει περιορισμένη.
Η Παγκόσμια Ημέρα Κλινικών Μελετών είναι μια ευκαιρία να αναγνωρίσουμε τον ρόλο των ασθενών, των ερευνητών, των γιατρών και όλων όσοι εργάζονται καθημερινά για την πρόοδο της ιατρικής επιστήμης. Μέσω της συνεργασίας και της κοινής δράσης μπορούμε να δημιουργήσουμε ένα πιο ασθενοκεντρικό, διαφανές και αποτελεσματικό περιβάλλον για τις κλινικές μελέτες στην Ελλάδα και να βελτιώσουμε την πρόσβαση των ασθενών στις κλινικές μελέτες στη χώρα μας.
Κάθε νέα θεραπεία ξεκινά από μια κλινική μελέτη. Και πίσω από κάθε κλινική μελέτη βρίσκεται η ελπίδα για μια καλύτερη ποιότητα ζωής, περισσότερα θεραπευτικά εργαλεία και ένα πιο αισιόδοξο μέλλον για όλους τους ασθενείς.
