Ένα από τα μεγαλύτερα σχέδια για την αμυντική βιομηχανία που έχουν δρομολογηθεί τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα, η «Ασπίδα του Αχιλλέα», προσελκύει έντονο επιχειρηματικό ενδιαφέρον και δημιουργεί ένα πεδίο ανταγωνισμού, με ελληνικές και ξένες επιχειρήσεις να διεκδικούν ρόλο στο πολυεπίπεδο σύστημα αεράμυνας και αντιπυραυλικής προστασίας που σχεδιάζει η Αθήνα.
Το πρόγραμμα «προστασίας» της χώρας υπολογίζεται ότι θα κινηθεί σε επίπεδα κοντά στα 3 δισ. ευρώ και θεωρείται κομβικής σημασίας τόσο για την ενίσχυση της αμυντικής θωράκισης της χώρας όσο και για την επανεκκίνηση της ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας, μέσω συμπαραγωγών, μεταφοράς τεχνογνωσίας και νέων επενδύσεων.
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» σχεδιάζεται ως ένας «θόλος» που θα προστατεύει την ελληνική επικράτεια και θα συνδυάζει αντιαεροπορικά, αντιβαλλιστικά και anti-drone συστήματα, αισθητήρες, ραντάρ και κέντρα διοίκησης και ελέγχου, με την έμφαση να δίνεται αρχικά στη Θράκη και στο Ανατολικό Αιγαίο.
Οι Έλληνες «παίκτες»
Στόχος είναι τουλάχιστον το 25% του έργου να περάσει στην εγχώρια βιομηχανία, με το υπουργείο Εθνικής Άμυνας να επιδιώκει ισχυρή συμμετοχή της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας, με στόχο σημαντικό μέρος της προστιθέμενης αξίας να παραμείνει στην Ελλάδα. Μεγάλη έμφαση θα δοθεί και σε καινοτόμα συστήματα και συστήματα σύγχρονης τεχνολογίας τα οποία ήδη επεξεργάζεται το ΕΛΚΑΚ.
Κορυφαίοι επιχειρηματικοί όμιλοι της χώρας εμφανίζονται να διεκδικούν ρόλο στο πρόγραμμα.
Ειδικότερα:
- Η Intracom Defense, με εμπειρία σε ηλεκτρονικά και συστήματα επικοινωνιών.
- Η THEON International στα οπτρονικά και τα συστήματα επιτήρησης.
- Η METLEN Energy & Metals, η οποία επιδιώκει μεγαλύτερη παρουσία στην ευρωπαϊκή αμυντική αλυσίδα αξίας.
- Τα Ελληνικά Αμυντικά Συστήματα και η ΕΑΒ, κυρίως για έργα ολοκλήρωσης, υποστήριξης και συντήρησης.
- Οι Miltech, Scytalys, Akmon και Ναυπηγεία Σαλαμίνας.
- Οι ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ και AKTOR για συμμετοχή τους σε κατασκευαστικό και υποστηρικτικό έργο.
Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΛΒΟ έχει ήδη τοποθετηθεί δημόσια υπέρ της συμμετοχής της στο πρόγραμμα., υπογραμμίζοντας ότι διαθέτει τεχνογνωσία σε στρατιωτικά οχήματα, ειδικές πλατφόρμες και ολοκληρωμένα αμυντικά συστήματα.
Ένδιαφέρον φαίνεται να διερευνούν και ελληνικές εταιρείες ηλεκτρονικών, λογισμικού, τηλεπικοινωνιών και αμυντικών εφαρμογών, οι οποίες επιδιώκουν να συμμετάσχουν στην ανάπτυξη λογισμικού διαχείρισης μάχης, στην ενσωμάτωση αισθητήρων και στη διασύνδεση των επιμέρους συστημάτων.
Το διεθνές ενδιαφέρον
Το ενδιαφέρον των ξένων αμυντικών κολοσσών επικεντρώνεται κυρίως σε τέσσερα επιμέρους σκέλη:
- Τα συστήματα μεγάλου βεληνεκούς
- Τις λύσεις μεσαίου βεληνεκούς
- Τα anti-drone συστήματα
- Τα κέντρα διασύνδεσης και διοίκησης
Στην πρώτη γραμμή των διεκδικήσεων βρίσκονται ισραηλινές εταιρείες, καθώς το μοντέλο της ελληνικής «Ασπίδας του Αχιλλέα» παραπέμπει στο «Iron Dome» που χρησιμοποιεί ήδη το Ισραήλ. Πιο συγκεκριμένα, η Israel Aerospace Industries (IAI) και η Rafael Advanced Defense Systems εμφανίζονται να διεκδικούν σημαντικό μέρος του έργου.
Ενδιαφέρον φέρονται να έχουν εκδηλώσει και ευρωπαϊκές και αμερικανικές εταιρείες για επιμέρους υποσυστήματα, κυρίως σε τομείς αισθητήρων, ραντάρ, ηλεκτρονικού πολέμου και συστημάτων διασύνδεσης, ωστόσο, μέχρι στιγμής οι ισραηλινές λύσεις εμφανίζονται να διαθέτουν προβάδισμα λόγω επιχειρησιακής ωριμότητας και δυνατότητας άμεσης ενσωμάτωσης.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό που έχει παρουσιαστεί μέχρι στιγμής, το πρόγραμμα θα υλοποιηθεί σταδιακά έως το τέλος της δεκαετίας. Η πρώτη φάση, η οποία θεωρείται και η πλέον κρίσιμη, αναμένεται να αφορά την εγκατάσταση των βασικών συστημάτων αεράμυνας και αντιβαλλιστικής προστασίας σε κρίσιμες γεωγραφικές περιοχές. Στη συνέχεια θα ακολουθήσει η ανάπτυξη πρόσθετων δυνατοτήτων anti-drone προστασίας, η ενσωμάτωση περισσότερων αισθητήρων και η επέκταση της επιχειρησιακής κάλυψης.
Το πρόγραμμα επρόκειτο να εισαχθεί προς τελική έγκριση στο ΚΥΣΕΑ εντός του 2026, ώστε να ξεκινήσουν οι οριστικές συμβατικές διαπραγματεύσεις με τους υποψήφιους αναδόχους και εφόσον δεν υπάρξουν καθυστερήσεις, η σταδιακή παράδοση των πρώτων συστημάτων θα μπορούσε να ξεκινήσει από το 2027 και να εξελιχθεί σε πολλαπλές φάσεις μέχρι το τέλος της δεκαετίας.
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» θα αποτελέσει έναν από τους βασικούς μοχλούς ανάπτυξης για την ελληνική αμυντική βιομηχανία τα επόμενα χρόνια, καθώς αναμένεται να δημιουργήσει ένα ευρύτερο οικοσύστημα τεχνολογίας, υποστήριξης και βιομηχανικής συνεργασίας.
