Από τις 15 Ιανουαρίου, η αύξηση των ημερήσιων ορίων συναλλαγών μέσω του συστήματος άμεσων πληρωμών IRIS από τα 500 στα 1.000 ευρώ έχει σημάνει συναγερμό στην Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ). Ο ελεγκτικός μηχανισμός βρίσκεται σε πλήρη εγρήγορση, με στόχο τον εντοπισμό επιχειρήσεων και ελευθέρων επαγγελματιών που δεν έχουν ολοκληρώσει τη διασύνδεση των POS με τις ταμειακές μηχανές και το IRIS, όπως ορίζει η νομοθεσία.
Η Φορολογική Αρχή δίνει προτεραιότητα στην πλήρη καταγραφή των συναλλαγών και στον περιορισμό της φοροδιαφυγής. Οι έλεγχοι είναι σαρωτικοί και πραγματοποιούνται 24 ώρες το 24ωρο, καθώς έχει διαπιστωθεί ότι, παρά την καθολική εφαρμογή του μέτρου, ορισμένες εταιρείες εξακολουθούν να παρακάμπτουν το σύστημα χρησιμοποιώντας ψηφιακά «κόλπα» για να αποκρύπτουν μέρος του τζίρου τους.
Στο επίκεντρο οι έλεγχοι
Οι ελεγκτές της ΑΑΔΕ κινούνται βάσει συγκεκριμένου σχεδίου, με στόχο την αποκάλυψη κάθε παραβατικής πρακτικής.
- Θα ελέγχουν αν κάθε επιχείρηση διαθέτει νόμιμο και δηλωμένο ΦΗΜ, συμβατό με τις τεχνικές προδιαγραφές του Υπουργείου Οικονομικών. Η μη δήλωση ή χρήση μη συμβατού μηχανισμού θεωρείται σοβαρή παράβαση.
- Θα διαπιστώνουν ότι τα POS επικοινωνούν υποχρεωτικά με τις ταμειακές μηχανές, ώστε κάθε πληρωμή με κάρτα να «κλειδώνει» το ποσό της απόδειξης. Η μη σύνδεση των δύο συσκευών αποτελεί αδίκημα και επιφέρει υψηλά πρόστιμα.
- Θα εξετάζουν αν οι συναλλαγές μέσω POS εμφανίζονται αυτόματα στον ΦΗΜ και στο myDATA, διασφαλίζοντας πλήρη διαφάνεια και αποτρέποντας την απόκρυψη εσόδων.
- Στο στόχαστρο βρίσκονται και περιπτώσεις «μαύρων» POS ή παράκαμψης του συστήματος, όπου τα τερματικά λειτουργούν ανεξάρτητα από τις ταμειακές μηχανές. Πρόκειται για σοβαρή φορολογική παράβαση, που αντιμετωπίζεται με ιδιαίτερα αυστηρά πρόστιμα.
Στη «φάκα» επιχείρηση με πρόστιμο 20.000 ευρώ
Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση επιχείρησης που τιμωρήθηκε με πρόστιμο 20.000 ευρώ, επειδή δεν συνέδεσε εγκαίρως τα POS (EFT/POS) με τον φορολογικό μηχανισμό (ΦΗΜ) και τον πάροχο ηλεκτρονικής τιμολόγησης, όπως απαιτεί ο νόμος.
Η επιχείρηση προσέφυγε στη Διεύθυνση Επίλυσης Διαφορών, επικαλούμενη «τεχνικές δυσκολίες» και «αδυναμία ολοκλήρωσης της διασύνδεσης», ωστόσο η προσφυγή απορρίφθηκε. Η απόφαση επιβεβαίωσε την αυστηρότητα των ελέγχων και έστειλε σαφές μήνυμα συμμόρφωσης.
Η υπόθεση αφορά το φορολογικό έτος 2024, ωστόσο το πρόστιμο επιβλήθηκε στις αρχές του 2026. Οι αρχές υπογραμμίζουν ότι η διασύνδεση POS και ταμειακών μηχανών με το IRIS δεν αποτελεί πλέον επιλογή, αλλά υποχρέωση, καθώς εξασφαλίζει πλήρη καταγραφή των συναλλαγών, μείωση της χρήσης μετρητών και περιορισμό της φοροδιαφυγής.
Τα πρόστιμα
Για τις επιχειρήσεις που υποχρεούνται να χρησιμοποιούν POS και IRIS, αλλά δεν τα έχουν συνδέσει με τα ηλεκτρονικά συστήματα της ΑΑΔΕ, προβλέπονται τσουχτερά πρόστιμα.
- 10.000 ευρώ για επιχειρήσεις με απλογραφικά βιβλία.
- 20.000 ευρώ για επιχειρήσεις με διπλογραφικά βιβλία.
Παράλληλα, για τις εταιρείες πώλησης και υποστήριξης λογισμικού, οι κυρώσεις μπορεί να φτάσουν έως και την ανάκληση άδειας λειτουργίας.
Το πρόστιμο μειώνεται κατά 50% για επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται σε οικισμούς έως 500 κατοίκους ή σε νησιά με πληθυσμό κάτω των 3.100 κατοίκων.
Η ΑΑΔΕ τονίζει ότι η πλήρης εφαρμογή του μέτρου αποτελεί κρίσιμο βήμα για τον ψηφιακό μετασχηματισμό της φορολογικής διοίκησης και τη δικαιότερη φορολόγηση των επαγγελματιών.
