Οι έρευνες της Ειδικής Εφορείας της Ρώμης αποκάλυψαν ρωμαϊκούς τάφους και οδικό δίκτυο 2.500 ετών στην ανατολική πλευρά της πόλης.
Στο επίκεντρο των ανακαλύψεων βρίσκεται ένας αρχαίος δρόμος, που παρουσιάζει συνεχή χρήση για αιώνες. Οι αρχαιολόγοι εντόπισαν ίχνη από τροχούς αμαξών λαξευμένα απευθείας στον ηφαιστειακό βράχο, αποδεικνύοντας την έντονη κυκλοφορία κατά τη Δημοκρατική περίοδο.
Παράλληλα με τον δρόμο, αποκαλύφθηκε ένα τετράπλευρο ιερό, το οποίο χρονολογείται στα τέλη του 3ου ή τον 2ο π.Χ. αιώνα. Στο εσωτερικό του βρέθηκαν αναθηματικές προσφορές, όπως πήλινες κεφαλές, ειδώλια γυναικών και βοοειδών. Λόγω της εγγύτητάς του με τη Via Tiburtina, οι ειδικοί συνδέουν το ιερό με τη λατρεία του Ηρακλή, προστάτη των εμπόρων και των ταξιδιωτών.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει ένα ταφικό συγκρότημα με δύο θαλαμοειδείς τάφους που ανήκαν πιθανότατα σε εύπορη ρωμαϊκή οικογένεια της περιοχής.
Τάφος Α: Περιείχε μια σαρκοφάγο από πέτρα peperino, τεφροδόχους και κτερίσματα, όπως μελανόμορφα κύπελλα και ένα χάλκινο κάτοπτρο.
Τάφος Β: Εκεί εντοπίστηκε το κρανίο ενός ενήλικα άνδρα, το οποίο φέρει σαφή ίχνη χειρουργικού τρυπανισμού, μια σπάνια μαρτυρία για τις ιατρικές πρακτικές της εποχής.
Οι ανασκαφές αποκάλυψαν επίσης δύο επιβλητικές δεξαμενές νερού. Η μεγαλύτερη, μήκους 28 μέτρων, διέθετε περίτεχνες κόγχες και κανάλια τροφοδοσίας, ενώ τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι μπορεί να χρησιμοποιούνταν τόσο για παραγωγικούς όσο και για λατρευτικούς σκοπούς. Μια δεύτερη δεξαμενή, λαξευμένη στο βράχο σε βάθος τεσσάρων μέτρων, παρουσιάζει ομοιότητες με ιερά ύδατα που έχουν βρεθεί στην αρχαία πόλη Gabii, ενισχύοντας το σενάριο της θρησκευτικής χρήσης.
Τα ευρήματα στην Πιετραλάτα συνθέτουν την εικόνα μιας ζωντανής περιοχής, όπου η λατρεία, οι ταφικές πρακτικές και η διαχείριση του νερού συνυπήρχαν αρμονικά, αποδεικνύοντας ότι η ανάπτυξη της Ρώμης βασιζόταν εξίσου στην περιφέρειά της όσο και στο μνημειώδες κέντρο της.
