Τις ανησυχίες τους για το ενδεχόμενο να ξεσπάσει και άλλος πόλεμος στην Ευρώπη τα επόμενα χρόνια, εκφράζουν οι Έλληνες πολίτες, όλων των ηλικιών.
Λίγο καιρό αφού ο Γερμανός υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους προειδοποίησε πως η «Ευρώπη ίσως έζησε το τελευταίο καλοκαίρι ειρήνης», η ανησυχία για το ξέσπασμα ενός νέου πολέμου σε ευρωπαϊκά εδάφη, προκαλεί αγωνία στους πολίτες κάθε χώρας.
Με αφορμή την απειλή που υπάρχει από τον πόλεμο στην Ουκρανία, ο Γερμανός καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς δεσμεύτηκε να χτίσει τον ισχυρότερο στρατό στην Ευρώπη. Ανακοίνωσε ότι από την 1η Ιανουαρίου του 2026, θα γίνει υποχρεωτική η απογραφή των νέων ανδρών που συμπληρώνουν το 18ο έτος της ηλικίας τους, με σκοπό αυτοί να υπηρετήσουν υποχρεωτικά εφόσον δεν καλυφθούν οι ανάγκες εθελοντικά.
Οι Έλληνες πολίτες μιλούν στην κάμερα του Orange Press Agency κάνοντας λόγο για καταστροφικές συνέπειες.
«Θα ήταν κάτι το εξωφρενικό να βρεθώ σ’ ένα πόλεμο αυτή τη στιγμή», δηλώνει ο Μιχάλης, ο οποίος είναι φοιτητής και δεν έχει εκπληρώσει ακόμη τα καθήκοντα της στρατιωτικής του θητείας. Όπως εξηγεί θα ήταν μια συνθήκη που θα του άλλαζε την καθημερινότητα και ολόκληρη τη ζωή με τρόπο που δεν μπορεί αυτή τη στιγμή να συλλάβει.
Αν βρισκόταν αντιμέτωπος με τη στράτευση, το ελάχιστο που θα απαιτούσε να γνωρίζει είναι ο λόγος, εξηγεί. «Αν ήταν να πάω να πολεμήσω, θα ήθελα να ξέρω για τι πολεμάω. Αν μου πουν απλά είναι ένας πόλεμος και μου το λένε γενικά, γιατί να το κάνω; Γιατί να δώσω τη ζωή μου;»
Την ίδια στιγμή, τη διαπίστωση ότι δεν διανύουμε περίοδο ειρήνης διατύπωσε επίσης ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Άμυνας της Γαλλίας Φαμπιέν Μαντόν, προτρέποντας μάλιστα τη χώρα του να είναι «έτοιμη να χάσει τα παιδιά της».
Με τη συγκεκριμένη άποψη συμφώνησε μόλις πριν από λίγες ημέρες και ο αρχηγός του γενικού επιτελείου ενόπλων δυνάμεων της Βρετανίας Ρίτσαρντ Νάιτον, καλώντας επίσης τους πολίτες σε ετοιμότητα απέναντι σε μία ενδεχόμενη σύγκρουση με τη Ρωσία.
«Καταστροφικές οι συνέπειες»
«Για τη νεολαία ο πόλεμος είναι κάτι ξένο. Είμαστε μια γενιά που δεν το έχει βιώσει. Το πιο κοντινό με μια αντίξοη συνθήκη ήταν ο κορωνοϊός που περάσαμε», παρατηρεί με τη σειρά ο Γιώργος, μπροστά από τους πάγκους με τα βιβλία του περιπτέρου της Ακαδημίας. Η πιθανότητα να αλλάξουν οι ζωές μας από τη μία στιγμή στην άλλη είναι σενάριο το οποίο φοβίζει και τον ίδιο, θεωρώντας ότι δεν θα μπορούσε η κοινωνία να το διαχειριστεί και άνθρωποι που δεν έχουν να επικαλεστούν παραπλήσια βιώματα. Ωστόσο εκείνο που τον τρομάζει παραπάνω είναι η φύση που μπορεί να αποκτήσει σήμερα ένας πόλεμος λόγω της τεχνολογικής εξέλιξης.
«Θα είναι κάτι πάρα πολύ δύσκολο να αντιμετωπίσουμε και οι συνέπειες καταστροφικές. Ο όλεθρος, δηλαδή, που μπορεί να προκληθεί για όλους μας».
Στο ζήτημα τοποθετήθηκε κατά τη διάρκεια του Συνεδρίου «Athens Security Forum 2025» τον περασμένο Νοέμβριο και ο Έλληνας υπουργός Άμυνας Νίκος Δένδιας. Έκανε λόγο για «αλλαγή κουλτούρας των ευρωπαϊκών κοινωνιών» και επισήμανε την ανάγκη να επιστρέψουν σε πνεύμα αυτοθυσίας, «όπου ο Ευρωπαίος θα έχει μέσα στη συνείδησή του, ότι μπορεί να χρειάζεται να θυσιαστεί για να υπερασπίσει τα δικαιώματα τα οποία απολαμβάνει».
Από την άλλη προειδοποίησε ότι «σήμερα η Ευρώπη δεν αντέχει να δει φέρετρα με σημαία πάνω, ούτε καν με την ευρωπαϊκή σημαία», θέαμα στο οποίο «είναι εθισμένες οι ΗΠΑ».
Στο ίδιο πλαίσιο ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης παραδέχτηκε πως: «Πλέον η σκληρή ισχύς έχει την πρωτοκαθεδρία. Όλες οι χώρες εξοπλίζονται για να δημιουργήσουν μια δύναμη αποτροπής, η οποία θα έχει και χαρακτήρα προβολής ισχύος στη γειτονιά. Η αμυντική βιομηχανία καθίσταται όχημα άσκησης διπλωματίας».
Την πραγματικότητα που περιγράφουν οι Έλληνες αξιωματούχοι επιβεβαιώνουν και οι αριθμοί. Σύμφωνα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Άμυνας οι δαπάνες για έρευνα και ανάπτυξη στον τομέα της άμυνας στην ΕΕ αυξήθηκαν κατά 90% τα τελευταία πέντε χρόνια.
Πιο συγκεκριμένα η Γαλλία εμφανίζει τις υψηλότερες δαπάνες στον τομέα της άμυνας στην ΕΕ, καθώς το 2023, επένδυσε 1,6 δισ. ευρώ σε έρευνα και ανάπτυξη για την αμυντική της βιομηχανία. Η Γερμανία ακολουθεί από κοντά με 1,4 δισ. ευρώ. Μαζί, οι δύο χώρες δαπάνησαν λίγο πάνω από 3 δισ. ευρώ (3,014 δισ. ευρώ).
Επίσης, μόλις χθες, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε μέτρα που επιτρέπουν τη διοχέτευση περισσότερων κονδυλίων της ΕΕ σε επενδύσεις που σχετίζονται με την άμυνα. Αντιπροσωπευτικό παράδειγμα, το πρόγραμμα «Ορίζοντας Ευρώπη», το οποίο σύμφωνα με την ΕΕ θα στηρίζει μη στρατιωτικές εφαρμογές με δυνητικές στρατιωτικές χρήσεις («διπλής χρήσης»).
«Ρεαλιστικά, θα έπρεπε να δοθεί σημασία και στις αμυντικές αλλά αρκετά περισσότερο στην Υγεία, στην περίθαλψη και στην Παιδεία», αναφέρει ο Γιάννης, που είχε βγει βόλτα με τη μικρή του κόρη στο Πεδίον του Άρεως. Όπως λέει, σα γονιός, αισθάνεται έντονα την αγωνία για τις εξελίξεις των επόμενων ημερών, χωρίς ωστόσο να θέλει να μπει στη διαδικασία να σκεφτεί τον πόλεμο σα μία δεδομένη πραγματικότητα καθώς τον τρομοκρατεί.
Ο πόλεμος είναι μια σκέψη που δεν θέλει να έχει καθόλου στο κεφάλι της και η Ελπίδα, επίσης μητέρα. Εκείνο που τονίζει πάντως είναι ότι δεν την τρομάζει τόσο ο ίδιος ο πόλεμος όσο ο φόβος για τον πόλεμο. «Σίγουρα δεν είναι καθόλου κάτι ευχάριστο, αλλά επειδή δεν υπάρχει στην πραγματικότητά μου του εδώ και του τώρα, δεν ξέρω πώς θα αισθανόμουν. Φυσικά και δεν θέλω να γίνει, αλλά από την άλλη προτιμώ να μη φοβάμαι μέχρι να συμβεί αυτό».
