Την διεύρυνση και την περαιτέρω ανάπτυξη που αφορά το οικιστικό πρόγραμμα στις Ένοπλες Δυνάμεις, από τότε που τέθηκε σε εφαρμογή, αναμένεται να ανακοινώσει αύριο ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας.

Σύμφωνα με πληροφορίες του OnAlert.gr, το οικιστικό πρόγραμμα για τις Ένοπλες Δυνάμεις περνά σε φάση πανελλαδικής επέκτασης, με αιχμή τον Έβρο και τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, αλλά και με στοχευμένες παρεμβάσεις στην ενδοχώρα, ώστε να καλυφθούν πραγματικές ανάγκες στέγασης στελεχών σε φρουρές που μέχρι σήμερα δεν διέθεταν επαρκή αριθμό κατοικιών.

Χαρακτηριστικό της επιτάχυνσης είναι ότι μέχρι τα τέλη του χρόνου θα εγκαινιαστούν επιπλέον 40 διαμερίσματα στο Χαϊδάρι, προσθέτοντας άμεσα διαθέσιμες λύσεις στην Αττική.

Η νέα δέσμη ανακοινώσεων δεν θα αποτελεί μια απλή προσθήκη έργων, αλλά μια ολοκληρωμένη αναδιάταξη προτεραιοτήτων με γνώμονα την ανακούφιση των οικογενειών των στελεχών και τη σταθεροποίηση της παρουσίας σε κρίσιμες παραμεθόριες περιοχές.

Η λογική είναι ξεκάθαρη και έχει ως στόχο την διάθεση κατοικιών σε όσο το δυνατό περισσότερα Στελέχη, ειδικά σε αυτά που έχουν οικογένεια και υπηρετούν σε Μονάδες της πρώτης γραμμής.

Προτεραιότητες, γεωγραφία και ρυθμός υλοποίησης

Η νέα φάση εστιάζει σε τρεις άξονες:

1. Έβρος και Ανατολικό Αιγαίο: Στόχος είναι να κλείσουν οι οξύτατες ανάγκες στέγασης σε φρουρές με υψηλές ανάγκες και συχνές μεταθέσεις, όπου η πίεση από την τουριστική αγορά ή την έλλειψη υφιστάμενων στρατιωτικών κατοικιών οδηγεί στελέχη – ακόμη και υψηλόβαθμα – σε ακραίες λύσεις, ιδιαίτερα από τον Μάιο και μετά.

2. Ενδοχώρα: Επέκταση σε μεγάλους κόμβους υποστήριξης (εκπαιδευτικά κέντρα, αποθήκες, μονάδες συντήρησης) ώστε να υπάρξει σημαντικός αριθμός κατοικιών και στο εσωτερικό της χώρας, διευκολύνοντας τη διαδικασία των μεταθέσεων

3. Άμεση παράδοση όπου υπάρχει ωριμότητα: Με τα 40 νέα διαμερίσματα στο Χαϊδάρι έτοιμα για εγκαινίαση έως το τέλος του έτους, αποτυπώνεται έμπρακτα ότι οι τμηματικές παραδόσεις θα συνεχιστούν όπου έχουν ολοκληρωθεί μελέτες και κατασκευές.

Το μήνυμα που εκπέμπεται είναι διττό και αφορά την εθνική κάλυψη με τοπική στόχευση. Στον Έβρο και στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, οι νέες κατοικίες αποτελούν «πολλαπλασιαστή παραμονής» για στελέχη που υπηρετούν σε απαιτητικές συνθήκες, ενώ στην ενδοχώρα διαμορφώνεται μια «λογιστική εφεδρεία» κατοικιών που θα αποσυμπιέσει τις μετακινήσεις.

Το πλαίσιο που «χτίστηκε» από τον Σεπτέμβριο 

Η αρχική βάση στο οικιστικό πρόγραμμα τέθηκε τον περασμένο Σεπτέμβριο και έχει ως κύριους άξονες:

• Αρχιτεκτονική σε 4 φάσεις του οικιστικού προγράμματος, με τις 2 πρώτες φάσεις σε εξέλιξη και 1.059 διαμερίσματα στο αρχικό κύμα.
• 121 διαμερίσματα έχουν ήδη παραδοθεί σε στελέχη.
• Συνολικό κόστος για το πρώτο στάδιο περίπου 100 εκατ. ευρώ.
• Χρονοδιάγραμμα παράδοσης της μεγάλης μάζας των οικημάτων έως το καλοκαίρι του 2026, ώστε να αντιμετωπιστούν πιεστικά τα προβλήματα στέγασης που κορυφώνονται στην περίοδο των μεταθέσεων.

Η γεωγραφική στόχευση του πρώτου κύματος είχε ως προτεραιότητα τις παραμεθόριες και νησιωτικές περιοχές, με σαφή διασπορά:

• Νοτιοανατολικό Αιγαίο: 215 διαμερίσματα (Λέρος, Κως, Τήλος, Ρόδος, Κάρπαθος, Καστελόριζο)
• Βορειοανατολικό Αιγαίο: 224 διαμερίσματα (Λήμνος, Λέσβος, Χίος, Ικαρία, Σάμος, Αγαθονήσι)
• Ανατολική Μακεδονία – Θράκη: 285 διαμερίσματα (Ξάνθη, Κομοτηνή, Ορεστιάδα, Διδυμότειχο, Σουφλί, Αλεξανδρούπολη, Σαμοθράκη)
• Σποράδες: 39 (Σκύρος)
• Κεντρική Μακεδονία: 10 (Θεσσαλονίκη)
• Θεσσαλία: 36 (Λάρισα)
• Πελοπόννησος: 26 (Άραξος, Καλαμάτα)
• Αττική: 224

Παράλληλα, προβλέφθηκαν δύο ακόμα φάσεις που προσθέτουν 1.000 επιπλέον διαμερίσματα, εκ των οποίων 560 στα νησιά του = Ανατολικού Αιγαίου, με ορίζοντα ολοκλήρωσης τον Σεπτέμβριο του 2027. Το σχέδιο συμπληρώνεται από δύο ακόμη κρίσιμες προβλέψεις:

Παραχώρηση 15% από τις νέες στρατιωτικές κατοικίες σε δημόσιους λειτουργούς (γιατρούς, εκπαιδευτικούς, υγειονομικούς) σε ακριτικές και νησιωτικές περιοχές, ώστε να στηριχθούν κρίσιμες δημόσιες υπηρεσίες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες στελέχωσης.

Σύμπραξη με το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας μέσω του πλαισίου της «Κοινωνικής Αντιπαροχής»: αξιοποίηση ανενεργών στρατοπέδων για κοινωνικές κατοικίες, με το 25% αυτού του αποθέματος να προορίζεται για στεγαστικές ανάγκες στρατιωτικών και το 75% για το ευρύτερο κοινωνικό σύνολο.

Το Στρατόπεδο «Ζιάκα» και το αστικό αποτύπωμα στη Θεσσαλονίκη

Εμβληματική περίπτωση αστικού μετασχηματισμού αποτελεί το Στρατόπεδο «Ζιάκα» στον Δήμο Κορδελιού–Ευόσμου στη Θεσσαλονίκη. Σε έκταση 128 στρεμμάτων σχεδιάζεται η κατασκευή 600 διαμερισμάτων, με ορίζοντα έως το 2028.

Το έργο αυτό λειτουργεί ως «πιλότος» για τον τρόπο που οι ανενεργές στρατιωτικές εκτάσεις μπορούν να μετατραπούν σε ζώνες στέγασης που εξυπηρετούν πρώτα τους στρατιωτικούς και στη συνέχεια ευρύτερες κοινωνικές ανάγκες. Η πολεοδομική ένταξη, οι κοινόχρηστοι χώροι, η πρόβλεψη για σχολεία/παιδικές χαρές και η προσβασιμότητα συνθέτουν ένα νέο κύτταρο αστικής ζωής στη δυτική Θεσσαλονίκη.

Το Στρατόπεδο «Ζιάκα» δεν αποτελεί μια μεμονωμένη περίπτωση. Εντάσσεται σε μια νέα φιλοσοφία αξιοποίησης της αδρανούς ακίνητης περιουσίας των Ενόπλων Δυνάμεων, με σαφή κοινωνικό και λειτουργικό αντίκτυπο: οι μονάδες παραμένουν επιχειρησιακά επαρκείς, τα στελέχη στεγάζονται αξιοπρεπώς, και οι πόλεις κερδίζουν οργανωμένα οικιστικά τοπόσημα, όχι άναρχη δόμηση.

Η ανάγκη επέκτασης του προγράμματος

Πίσω από τους αριθμούς κρύβονται πραγματικότητες που γνωρίζουν καλά όσοι υπηρετούν. Σε νησιά του Ανατολικού Αιγαίου – όπου η τουριστική σεζόν εκτείνεται – καταγράφονται περιπτώσεις στελεχών που εξαναγκάζονται σε μετακομίσεις εν μέσω θητείας, επειδή οι ιδιοκτήτες μετατρέπουν τις χειμερινές μισθώσεις σε βραχυχρόνιες καλοκαιρινές.

Οι εκπαιδευτικοί, για παράδειγμα, μπορούν να επιστρέψουν νωρίς το καλοκαίρι στον τόπο καταγωγής τους. Όμως, τα στελέχη των Ενόπλων Δυνάμεων παραμένουν και συχνά αναγκάζονται να στεγαστούν σε πρόχειρες λύσεις, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για οικογένειες με παιδιά.

Η επέκταση του προγράμματος απαντά σε αυτό το κενό με μόνιμο και σταθερό απόθεμα κατοικιών, σε κρίσιμες περιοχές με σταθερούς κανόνες διάθεσης. Το αποτέλεσμα δεν είναι μόνο κοινωνικό αλλά και επιχειρησιακό, καθώς λιγότερες απουσίες συνεπάγονται λιγότερα απρόοπτα και περισσότερη διαθεσιμότητα ενώ «μπαίνει φρένο» και στο κύμα παραιτήσεων.

Χρηματοδότηση και υλοποίηση

Το μοντέλο υλοποίησης έχει τρεις πυλώνες:

1. Προγραμματικές συμβάσεις μεταξύ ΥΠΕΘΑ και άλλων φορέων, με εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους.

2. ΥΠΕΘΑ: Εκπόνηση μελετών, δρομολόγηση διαγωνισμών, επίβλεψη έργων.

3. Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας: Αναλαμβάνει τη χρηματοδοτική συνδρομή και την πολιτική στέγασης στο πλαίσιο της «Κοινωνικής Αντιπαροχής» με πρόνοια για Κοινωνική Μίσθωση.

4. Ιδιαίτερη σημασία έχει η ρήτρα χρόνου παραχώρησης που εξασφαλίζει σταθερότητα χρήσης και προβλεψιμότητα για τους δικαιούχους, αποτρέποντας τα φαινόμενα αποσπασματικών παραχωρήσεων που στο παρελθόν γεννούσαν αβεβαιότητα.

Το χρονοδιάγραμμα έως το 2028

– Έως το τέλος του 2025: Εγκαινιάζονται τα 40 επιπλέον διαμερίσματα στο Χαϊδάρι.

– Καλοκαίρι 2026: Ολοκληρώνεται η πρώτη μεγάλη δέσμη παραδόσεων από τις δύο πρώτες φάσεις, ώστε να αμβλυνθούν οι πιέσεις στις μεταθέσεις του 2026–27.

– Σεπτέμβριος 2027: Ορίζοντας υλοποίησης για τις επόμενες 1.000 κατοικίες των φάσεων 3–4 με 560 στο Ανατολικό Αιγαίο).

– Έως το 2028: Ολοκλήρωση 600 διαμερισμάτων στο Στρατόπεδο «Ζιάκα».

Η στοχοθέτηση για τον Έβρο και τα νησιά Ανατολικού Αιγαίου εκτός από κοινωνικό και οικονομικό έχει και επιχειρησιακό χαρακτήρα. Ο Έβρος αποτελεί πυλώνα αποτροπής και απαιτεί σταθερές οικογενειακές συνθήκες για τα στελέχη που υπηρετούν σε μονάδες υψηλής ετοιμότητας.

Στα νησιά, η διπλή πίεση με την γεωγραφική απομόνωση και την τουριστική ζήτηση μεταφράζεται σε ακανόνιστες μισθώσεις, υψηλά ενοίκια και συχνές μετακινήσεις. Η ενίσχυση με μόνιμο αποτύπωμα στρατιωτικών κατοικιών λειτουργεί σαν κίνητρο παραμονής και σταθεροποιεί το προσωπικό στις πιο απαιτητικές φρουρές της χώρας.

Το οικιστικό πρόγραμμα των Ενόπλων Δυνάμεων ωρίμασε και κλιμακώνεται. Με την επέκταση σε όλη τη χώρα – και ιδιαίτερη μέριμνα για Έβρο και Ανατολικό Αιγαίο – περνά από τη διαχείριση ελλείψεων σε μόνιμη λύση.

Πηγή: OnAlert.gr – Ρεπορτάζ: Κώστας Σαρικάς